Öz Türkçe’de isimler kişinin kimliğini, kişiliğini ve özellikle kökenini yansıtan önemli bir unsur. Ancak günümüzde çocuklara konulan isimlerin üçte ikisi  Arapça, Farsça ve diğer dillerden oluşuyor. 

Türk kültüründe isime önem verilir. İsimler kültürün ve tarihin yansıması olarak değerlendirilir. Tarihe bakıldığında Öz Türkçe isimler kişinin aidiyetini ve kültürel bağını yansıtır. Bu anlamda çocuklara Öz Türkçe isimler vermek Türk kültürünün mirasına bağlılığı, öz kimliğe saygıyı, toplumsal bağları, Türklüğün özgünlüğünü ve farklılığını ifade eder.

Başlıca Öz Türkçe kız isimleri

Alkım: Gökkuşağı

Almila: Elma yanaklı küçük kız

Alça: Kızıl, kırmızı. Kelime Dede Korkut Hikâyeleri’nde geçmektedir. 

Asena: Türkler için kutsal sayılan efsanevi kurt

Asral: Koruyan, gözeten, iyi yürekli kadın. (K)

Ayal: Kadın

Ayben: Ay gibi güzel olan

Aybel: Aya hükmeden tanrıça, ay gibi parlak çehreli

Ayça: Hilal

Aydem: Bilgisiyle etrafına ışık saçan

Aydilge: Akşam sessizliğinde dilek dileme

Tavuk eti üretimi arttı Tavuk eti üretimi arttı

Ayşil: Dolunay

Ayçin: Ay gibi güzel yüzlü, ay renkli. 

Ançmay: Parıltılı, bilgisiyle etraftakileri etkileyen kadın. 

Ayda: Geceyi aydınlatan ay ışığı, gönlü ferahlatan kadın. 

Ayyüce: Ay gibi aziz, yüce gönüllü kadın. 

Aylança: Baş döndürücü

Berçin: Eli açık

Belen: Türk mitolojisine göre Yolculuk Tanrıçası ( Pelen Ana) 

Belgin: Yalan söylemeyen, şeffaf

Belin: Güzelliğiyle herkesi şaşırtan

Beliz: Zihinde iz bırakan kadın. 

Bengi: Sonsuzluk

Bükte: Hayatın değişim noktası, nirengi noktası. 

Bügem: Bilgili kadın

Çekşin: Çekici kadın

Deren: İş bilen, işleri derleyip toplayan

Denil: Kendinden bahsettiren

Elay: Ülkenin ay yüzlü güzeli, bir ülkenin en güzel kızı

Elçim: Tutam, çok sevilen, bir parça

Eldem: Cana yakın olan

Elgin: Diğerlerinden farklı olan

Esem: Kazak Türkçesinde güzelliği ile hayran bırakan

Esli: Akıllı, gerçekleri ve doğruyu gören

Esrin: Kaplan rengi

Gerçe: Güzelliği ile büyüleyen, çok güzel

Gökben: Mavilik içinde engin olan

Gökçe: Gösterişli olan

Gökşen: Gökkuşağı

Günce:  Günü güzelleştiren insan 

Işılay: Ay gibi parlayan 

İlay: Ülkenin en güzel kızı

İlayda: Su perisi

İlbike: Kraliçe

İlkyaz: Bahar, ilkbahar mevsimi 

Karaca: Esmer, güzelliği ile bilinen 

Özemay: Ruhu ferahlatan

Öznem: Hayatın odağı

Sayda: Şeffaf kalpli, içi dışı bir olan 

Sehen: Bilgeli, anlayışı ve kavrayışı yüksek 

Selay: Ay gibi güzel yüzlü kadın

Selge: Mutlu, güzellikler içerisinde yaşayan 

Serinç: Hoş, insana mutluluk veren.

Umay: Orhun Yazıtları'nda geçen, çocukları ve hayvan yavrularını koruduğuna inanılan kadın Tanrı.

Başlıca Öz Türkçe erkek isimleri

Abay:  Yeryüzü tanrıçası

Ada Kutay: Gök aleminin efendisi

Adal: Ün kazanmış, ünlü

Adayış: Hedefleri için çaba sarf etme 

Akın: İlerleme, sefer

Akınalp: Kendini geliştiren bilge ve güçlü kişi

Aktuğ: Türk mitolojisinde iyilik tanrısı 

Aktu: Anılarına bağlı olan kişi

Alp: Yiğit kişi

Alparslan: Arslan gibi güçlü erkek 

Alpay: Yiğit

Alper: Yiğit

Alperen: Dürüst ve inançlı kişi

Alpkunt: Karakterli 

Alpkutay: İpek gibi değerli 

Alptekin: İyi huylu yiğit kişi

Arat: Ölüm balığı

Arıl: Tüm kötülüklerden temizlenmiş

Arın: Güneşin vurduğu dağ yüzü, temiz

Ata: Geçmişte yaşamış büyük

Ayaz: Soğuk tanrısı

Aybars: Güçlü ve güzel

Barlıbars: Varlıklı ve pars gibi güçlü erkek

Baturalp: Cesaretli

Baybars: Pars gibi güçlü 

Berkehan: Güçlü hükümdar 

Bilkan: Bilgili

Birkan: Soylu

Börü: Türklerin kutsal saydığı efsanevi kurt

Burutay: Türk mitolojisinde yağmur piri

Büge: Büke olarak da kullanılır. Türk mitolojisindeki efsanevi ejderhanın adıdır

Demirhan: Türk ve Altay mitolojisinde demir tanrısı

Diren: Karşı koyma anlamında 

Duralp: Her zaman yiğit ve mert 

Ediz: Değerli kimse, yüksek

Eralp: Yiğit

Eray: Güzel yüzlü yiğit

Gediz: Göl

Giray: Kırım hanlarının kullandığı san

Gökalp: Mavi gözlü yiğit 

Gökay: Mavi gözlü

Gökbörü: Türk ve Altay mitolojisinde kutsal hayvan

Gökçay: Estetik görünüşlü

Gökdeniz: Gözleri mavi ve deniz gibi 

Gökhan: Gökyüzü kağanı

Gökhun: Doğu Hun İmparatorluğu

Ilgın: Hafif rüzgâr, esinti

İldeniz: Bilgeliğiyle bilinen Kıpçak Türkü Türk atabeyi

İlkay: Hilâl

İltekin: Buğra Han’ın oğlu, Türk prensi

İnay: Küçük erkek çocuk

Kaan: Türk hükümdarlarına verilen ad

Kağan: Türk hükümdarlarına verilen ad

Karahan: Türk mitolojisinde güçlü hükümdar

Kaya: Büyük taş kütlesi 

Kayaalp: Ertuğrul Gazi’nin dedesi

Kayahan: Kaya gibi güçlü hükümdar

Kayra: Yeniden, tekrar, bağışlayıcı

Kayraalp: Merhametli yiğit

Kıraç: Verimsiz toprak

Kıvanç: Övünç, iftihar

Köksal: Sağlam temeller üzerinde duran

Kut: Türk halk inancında kutsal enerji, yaşam gücü

Kutal: Tanrı tarafından ülkenin yönetme gücünün verildiği kişi

Kutay: Kutlu

Kürşat: 40 askeriyle birlikte Çin sarayını basan Türk kahraman

Mergen: Akıl tanrısı

Meriç: Kuş iskeleti

Mete: Asya Hun Devleti hükümdarı

Öktem: Onurlu

Özalp: Doğuştan yiğit olan 

Pamir: Türkistan’da bulunan bir dağ grubu 

Pars: Yırtıcı bir hayvan

Saltuk: Özgür kişi

Sancak: Alay bayrağı

Sayda: İçi dışı bir 

Sencer: Kale

Sonalp: Son yiğit anlamında en son doğan erkek çocuğa konulan isim

Sonay: Son güzel anlamında son doğan çocuğa konulan isim

Talu: Çok bilgili kişi, okyanus

Tan: Günün ilk ışıklarının belirdiği zaman 

Teoman: Mete Han’ın babası, duman

Timur: Timur imparatorluğunun Türk hükümdarı, demir

Tolga: Zırhlı başlık

Toprak: Ülke 

Toralp: Gururlu

Tuğşad: Buhara ‘nın yöneticisi, kağanın yardımcısı

Tulpar: Türk mitolojisindeki kanatlı at 

Tunay: Sükunet, gece aydınlığı

Editör: Sena ERDOĞAN