Piyasada satılan tulum peynirleri arasında gerçeğini bulmak, özellikle coğrafi işaretli ürünlere yönelen tüketiciler için dikkat gerektiriyor. Munzur ve Kemah gibi yüksek rakımlı yaylalarda endemik otlarla beslenen Karaman koyunlarının sütünden ve doğal şırdan mayasıyla üretilen hakiki Erzincan tulum peynirini diğer çeşitlerden ayıran belirgin özellikler haberimizde yer alıyor.Erzincan tulum peynirini taklitlerinden ve diğer tulum peynirlerinden ayıran temel unsurlar şu şekildedir:

• Renk: Kusursuz, parlak ve yapay bir kar beyazı tonunda olmaz. Yayla otlarıyla beslenen koyun sütünün doğal yağ yapısı ve olgunlaşma süreci sonucunda hafif kirli beyaz, krem ya da fildişi tonlarına sahiptir. Aşırı parlak ve bembeyaz peynirlerde inek sütü ağırlığı veya beyazlatıcı işlemler bulunabilir.

• Doku ve Kıvam: Bıçakla kestiğinizde kalıp gibi pürüzsüz çıkmaz, hafifçe ufalanan yarı sert bir yapı sergiler. Çatal vurulduğunda ufalanan bu yapı ağza alındığında un veya kum gibi yayılmaz. Yüksek doğal yağ oranı sayesinde damakta tereyağı gibi eriyen kremsi bir his bırakır. Ağızda pütürlü, un gibi dağılan veya sakız gibi uzayan yapılar süt tozu, nişasta veya eritme peyniri karışımı ihtimalini akla getirir.

• Koku ve Tat: Doğal şırdan mayası ve Kemah kaya tuzu ile en az 3 ila 6 ay olgunlaştırıldığı için keskin, belirgin ama rahatsız etmeyen ferah bir yayla kokusu taşır. İlk başta hafif mayhoş, genzi hafifçe yakan ve damakta uzun süre kalan tok bir aromaya sahiptir. Aşırı ekşi, ağır kokuşmuş veya tamamen tatsız ürünler olgunlaşma sürecini tamamlamamış endüstriyel seçenekler arasında yer alır.

• Olgunlaşma Biçimi ve Coğrafi İşaret: Orijinal Erzincan tulumu kuru tulum sınıfında yer alır ve salamura suyu barındırmaz. Geleneksel olarak keçi veya koyun derilerine sıkıca basılarak olgunlaştırılır. Ürün tercih edilirken ambalajında Coğrafi İşaret tescil ambleminin bulunması önem taşır.

Erzincan Tulum Peynirinde Büyük Yol Ayrımı: Deri Tulum mu, Plastik Bidon mu? Gerçek Lezzeti Arayanlar Dikkat!

Yüzyıllardır sofraların vazgeçilmezi olan Erzincan tulum peynirinin ambalaj tercihine göre geçirdiği değişim, peynir severleri iki farklı lezzet yolculuğuyla buluşturuyor. Geleneksel yöntemlerle hazırlanan deri tulum ile modern üretim olan plastik bidon tulum peyniri arasında tat, kıvam ve saklama koşulları bakımından belirgin farklar bulunuyor.

Geleneksel Lezzetin Sırrı: Deri Tulum Peyniri

Koyun veya keçi postunun temizlenip tuzlanmasıyla elde edilen deri tulum, Erzincan tulum peynirinin yüzyıllardır süregelen orijinal olgunlaşma yöntemini oluşturuyor.

• Olgunlaşma: Deri gözenekli bir yapıya sahip olduğu için peynir içeride aylarca "nefes alıyor", suyunu dışarı atarak kuruyor.

• Lezzet ve Kıvam: Derinin peynire kattığı kendine has, hafif "isli" ve yoğun bir aroma ortaya çıkıyor. Peynir suyunu tamamen kaybettiği için daha tok, kuru ama ağızda eriyen yoğun bir kıvama ulaşıyor.

• Maliyet: Yapımı oldukça zahmetli olan ve fire oranı yüksek bulunan deri tulum, bu özellikleriyle plastik bidonlara göre daha yüksek fiyatla alıcı buluyor.

Uzmanlar, doğal bir malzeme olan derinin nemli ortamda kalması halinde dışında küflenme görülebileceğine dikkat çekiyor. Bu küf içeri sızmadığı sürece normal kabul ediliyor ancak saklama koşullarında serin ve kuru ortamlara özen gösterilmesi gerekiyor.

Pratik ve Ekonomik Alternatif: Plastik Bidon Tulum Peyniri

Endüstriyel üretimin artması ve maliyetlerin düşürülmesi amacıyla geliştirilen plastik bidon, modern bir ambalajlama yöntemi olarak öne çıkıyor.

• Olgunlaşma: Plastik hava geçirmediği için peynir dışarıya su salamıyor ve kendi nemini içinde tutarak olgunlaşıyor.

• Lezzet ve Kıvam: Deri aroması barındırmayan bu üründe sadece sütün, mayanın ve tuzun saf tadı hissediliyor. Nemini tamamen kaybetmediği için deri tuluma kıyasla biraz daha yumuşak, nemli ve bazen daha tuzlu hissedilen bu alternatif, daha hafif tat sevenlere hitap ediyor.

• Kullanım Kolaylığı: Seri üretime uygun, firesiz ve saklaması kolay olan plastik bidon ürünleri, bütçe dostu yapısıyla günlük tüketime uyum sağlıyor.

Ürün tercih edilirken dikkat edilmesi gereken en önemli hususların başında üretim süreci geliyor. Peynirin bidona basılmadan önce fabrikada büyük deri tulumlarda olgunlaştırılmış, ardından bidonlara aktarılmış olması gerekiyor. Doğrudan taze peynirin bidona basılıp bekletilmesiyle üretilen çeşitlerin kalitesiz olabileceği ve asitli ile gazlı bir tat verebileceği ifade ediliyor.

Geleneksel, keskin ve yoğun gurme bir lezzet arayanlar tercihini deri tulumdan yana kullanırken; daha hafif, kokusuz, saklaması kolay ve ekonomik bir alternatif arayanlar güvenilir markaların plastik bidon ürünlerini seçiyor.

Avrupa Birliği Tescilli Erzincan Tulum Peyniri Nereden Alınır?

Erzincan tulum peyniri, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Türkiye'de tescil edilmesinin yanı sıra Avrupa Birliği (AB) tarafından da resmi coğrafi işaret tescili alarak dünya çapında korunan bir lezzet haline gelmiştir. Erzincan Ticaret ve Sanayi Odası'nın denetiminde, geleneksel reçeteye sadık kalarak üretim yapan ve yerel halk ile peynir gurmeleri tarafından sıklıkla tercih edilen en güvenilir, coğrafi işaretli ve köklü Erzincan tulum peyniri üreticileri şunlardır:

• Akpınar Tulum Peyniri: 1972 yılından bu yana Erzincan'da faaliyet gösteren en köklü ve bilinen üreticilerden biridir. Geleneksel yöntemlerle ürettikleri koyun sütü deri tulum peynirleri lezzet kalitesiyle öne çıkar.

• Emre Erzincan Tulum Peyniri (Emre Diken): Kullanıcılardan ve peynir severlerden soğuk zincir paketleme, hızlı gönderim ve ürün kalitesi konusunda çok yüksek olumlu geri dönüşler alan, hem deri hem bidon tulum üretiminde coğrafi işaret standartlarını başarıyla uygulayan güvenilir bir üreticidir.

• Has Tulum Peyniri: Munzur, Çimen ve Kemah gibi yüksek rakımlı yaylalardan toplanan sütlerle tamamen geleneksel standartlarda üretim yapan, vakumlu ve doğal tulum seçenekleri sunan popüler markalardan biridir.

• Erzincanlı Başpınarlar: Sektörde uzun yıllardır yer alan, AB tescil standartlarına uygun olarak hakiki Erzincan koyun sütü tulum peynirini tüketiciye ulaştıran güvenilir bir diğer adrestir.

• Erdal Evirgen Tulum Peyniri: Erzincan merkezli çalışan firma, bölgenin geleneksel yayla peyniri kültürünü hijyenik ve tescilli standartlarda sofralara taşımaktadır.

• Kahramanoğlu Tulum Peyniri: Geleneksel yöntemlerle modern teknolojiyi birleştirerek katkısız, coğrafi işaret kriterlerine uygun üretim yapan güvenilir markalardandır.

Erzincan Tulum Peyniri Nasıl Saklanır? Lezzetini ve Dokusunu Korumanın Püf Noktaları

Canlı ve olgunlaşmaya devam eden doğal bir yapıya sahip olan Erzincan tulum peyniri, yanlış saklama koşullarında hızla kuruyabilir, ekşiyebilir ya da aşırı küflenebilir. Peynirin ömrünü uzatmak ve lezzetini ilk günkü gibi korumak için dikkat edilmesi gereken kurallar ambalaj türüne, saklama sıcaklığına ve küflenme durumuna göre değişiklik gösteriyor.

Ambalaj Türüne Göre Saklama Yöntemleri

• Deri Tulum Peyniri İçin: Deriyi tamamen soyulmamalı, peynir tüketecek kadar miktar deriyi geriye sıyırarak kesilmelidir. Kalan açık kısım hava almayacak şekilde streç film veya yağlı kağıt (balmumu kağıdı) ile sıkıca sarılmalıdır. Deri nemi sevdiği için çok kuru buzdolaplarında kuruyabildiğinden bu sargı işlemi önem taşımaktadır.

• Plastik Bidon Peyniri İçin: Bidonun kapağı her açıldığında içeri hava girmektedir. Bu nedenle büyük bidondaki peyniri tek seferde tüketmek yerine, haftalık tüketilecek porsiyonlara bölerek küçük cam kavanozlara veya saklama kaplarına paylaştırmak gerekmektedir. Ana bidonun kapağı ise sıkıca kapatılıp buzdolabının en arkasına konulmalıdır.

Saklama Sürecinde Yapılmaması Gerekenler

• Buzluğa Atılmamalıdır: Tulum peyniri dondurucuya girip çıktığında içindeki tüm nemi kaybederek yapısı tamamen bozulmaktadır. Çatal vurulduğunda un gibi dağılan peynir, tüm lezzetini ve kremsi dokusunu yitirmektedir.

• Suyla Temas Ettirilmemelidir: Beyaz peynir gibi suyun içinde saklanmayan tulum peyniri, kuru tulum sınıfında yer almaktadır. Su, nem ve terleme bu peynirin baş düşmanı olup hızla küflenmesine yol açmaktadır.

• Hava ile Teması Kesilmelidir: Peynir hava aldıkça kurumakta, sertleşmekte ve rengi sararmaktadır. Saklama kabının içinde hiç boşluk kalmayacak şekilde peyniri bastırarak yerleştirmek hava temasını minimuma indirmektedir.

İdeal Sıcaklık ve Konum

Peynir, buzdolabının +2°C ile +4°C arasındaki en soğuk ve nem dengesi yüksek bölümlerinde (genellikle sebzelik gözü veya kahvaltılık bölmesi) saklanmalıdır.

Küflenme Durumunda Ne Yapılmalı?

Doğal deri tulum peynirlerinde hava alan kısımlarda hafif yeşilimsi veya mavi küfler oluşması normal bir durumdur. Bu durum peynirin bozulduğunu göstermemektedir. Küflenen kısım bıçakla ince bir tabaka halinde kesilip atılarak kalan temiz kısım tüketilmeye devam edilebilmektedir.

Bu 2 Yöntem Lezzetini 1 Yıl Boyunca İlk Günkü Gibi Tutuyor

Türkiye'nin en özel lezzetlerinden biri olan Erzincan tulum peynirinin doğru saklanmadığında kısa sürede lezzet kaybına uğradığı ve bozulduğu biliniyor. Uzmanlarca paylaşılan bilgilere göre, peyniri uzun vadeli veya kısa vadeli tüketim için saklarken dikkat edilmesi gereken kritik detaylar şöyle;

Uzun Vadeli Saklama: Vakumlu Paketleme Yöntemi

Büyük miktarda alınan ve hemen tüketilmeyecek olan tulum peynirleri için en güvenli yöntemin vakumlu paketleme olduğu belirtiliyor. Vakum işlemi, peynirin hava ile temasını tamamen keserek kurumasını ve küflenmesini önlüyor.

• Nasıl Uygulanır?: Peynir, deri veya bidondan çıkarıldıktan sonra tek seferde tüketilecek büyüklükte (örneğin 250'şer veya 500'er gramlık) parçalara bölünüyor. Her parça ayrı ayrı vakum torbalarına konarak havası çektiriliyor.

• Buzdolabı Performansı: Vakumlanmış Erzincan tulum peyniri, buzdolabının normal soğutucu bölmesinde (+2 derece ila +4 derece arasında) 6 ay ile 1 yıl arasında ilk günkü tazeliğinde kalabiliyor.

• Kritik Uyarı: Vakumlanmış olsa bile peynirin asla derin dondurucuya (buzluğa) konulmaması gerekiyor. Dondurucudan çıkan tulum peyniri çözüldüğünde un gibi ufalarak kremsi dokusunu tamamen kaybediyor.

Kısa Vadeli Tüketim: Günlük Kahvaltılık Kapta Saklama Yöntemi

Haftalık olarak tüketilecek peynirin masaya gelip giderken nemlenmesini ve dolaptaki diğer kokuları çekmesini engellemek adına şu adımların izlenmesi gerekiyor:

• Cam Kap Tercihi: Plastik kahvaltılıklar peynirin tadını bozup daha çabuk terleme yaptırdığı için kesinlikle cam saklama kaplarının tercih edilmesi, hatta kapak havası alınabilen vakumlu cam kaplar kullanılması öneriliyor.

• Hava Boşluğunu Azaltma: Peynir kaba konurken parça parça bırakılmak yerine, kaşığın arkasıyla iyice bastırılarak aradaki hava boşluklarının yok edilmesi gerekiyor. Sıkışık duran peynir bloklarının bozulma riski minimuma iniyor.

• Nem Kontrolü: Peynir dolaptan masaya çıkıp geri girdiğinde oluşan sıcaklık farkı terlemeye yol açıyor. Bu suyun peynire değerek küflenme başlatmasını önlemek için kabın tabanına ve peynirin üzerine temiz havlu kağıt serilmesi, bu kağıdın nemlendikçe 3-4 günde bir mutlaka değiştirilmesi şart koşuluyor.

• Çatal Kuralı: Peynir kabına asla ağza değen, ıslak veya başka yiyecek kalıntısı olan çatalın sürülmemesi, servis için her zaman kuru ve temiz bir çatal kullanılgom gerekiyor.

Pratik Tüketim Önerisi

Büyük vakumlu paketlerden biri açıldığında, o paketteki peynirin doğrudan cam kahvaltılık kabına iyice bastırılarak aktarılması tavsiye ediliyor. Böylece büyük porsiyonlar vakumda güvende kalırken, günlük tüketilen kısım da cam kapta en doğru şekilde korunmuş oluyor.

Kaynaklar:

• T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı / Türk Patent ve Marka Kurumu (Coğrafi İşaretler Portalı ve AB Resmi Tescil Verileri)
• Avrupa Birliği Komisyonu (Erzincan Tulum Peyniri Menşe Korumalı İsim Sicili Kayıtları)
• T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (Geleneksel Peynir Envanteri ve Erzincan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Yayla Üretim Verileri)
• Erzincan Valiliği Resmi Portalı (Erzincan Tulum Peyniri Tanımı ve Geleneksel Üretim Aşamaları)
• Erzincan Ticaret ve Sanayi Otsı (ETSO) (Coğrafi İşaret Şartnamesi ve Üretici Denetim Esasları)
• Türkiye Turizm Ansiklopedisi & DergiPark Akademik Yayınları (Erzincan Tulum Peyniri Üretim Metotları ve Karakteristik Özellikleri)

Dünya genelinde her yıl milyonlarca insanı etkileyen akut gastroenteritler (akut bağırsak enfeksiyonları), iklimsel dinamikler ve patojen çeşitliliğine bağlı olarak mevsimsel pikler göstermekte. Epidemiyoloji çalışmaları, gıda zehirlenmelerinin özellikle sıcak yaz aylarında bakteriyel proliferasyona bağlı olarak zirve yaptığını; viral bir ajan olan Rotavirüsün ise kış ve ilkbahar aylarında salgınlara yol açtığını göstermektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve klinik mikrobiyoloji verileri, bu enfeksiyonların klinik seyrinin ve oluşturduğu hayati risklerin çocuklar, gençler ve yaşlılar arasında tamamen farklı patofizyolojik mekanizmalarla ilerlediğini ortaya koymakta.

Mide ve bağırsak mukozasının iltihaplanmasıyla karakterize olan, ani başlayan ishal, kusma ve karın ağrısı gibi semptomlarla seyreden akut gastroenterit vakaları mevsimsel eğilimler gösteriyor. Gıda zehirlenmeleri genellikle sıcak havalarda artış gösterirken, Rotavirüs gibi viral etkenler kış ve ilkbahar aylarında pik yapıyor.

Gıda Zehirlenmeleri (Besin Kaynaklı Enfeksiyonlar)

Gıda zehirlenmesi, mikroorganizmalarla (bakteri, virüs, parazit) kontamine olmuş yiyeceklerin veya bu mikropların ürettiği toksinlerin vücuda alınmasıyla oluşuyor.

• Neden Yaz Aylarında Artar? Yüksek hava sıcaklıkları, bakterilerin gıdalar üzerinde çok hızlı üremesine ve toksin salgılamasına zemin hazırlıyor. Piknikler, açıkta bırakılan sütlü-mayonezli gıdalar, yetersiz soğutma ve hijyen eksikliği ana tetikleyiciler arasında yer alıyor.

• En Sık Görülen Etkenler: Salmonella (tavuk, yumurta), E. coli (yetersiz pişmiş kıyma/et), Staphylococcus aureus (oda sıcaklığında bekleyen sütlü/kremalı yiyecekler) ve Campylobacter olarak biliniyor.

• Belirtiler: Şüpheli gıdanın tüketilmesinden sonra, etkene bağlı olarak 30 dakika ile 72 saat arasında başlıyor. En belirgin semptomlar ani mide bulantısı, şiddetli kusma, karın krampları, sulu veya bazen kanlı ishal ve hafif ateşten oluşuyor.

• Süre: Hafif vakalar genellikle 1 ila 3 gün içinde kendiliğinden düzeliyor.

Rotavirüs Enfeksiyonu

Rotavirüs, özellikle bebeklerde ve 5 yaş altı çocuklarda tüm dünyada şiddetli ve akut ishalin en yaygın nedenini oluşturuyor. Yetişkinlerde de görülebilmekle birlikte çocuklardaki kadar ağır seyretmiyor.

• Mevsimsel Özelliği: Genellikle sonbahar sonu, kış ve ilkbahar aylarında salgınlar yapıyor.

• Bulaş Yolu: Fekal-oral (dışkı-ağız) yoluyla, kirli ellerle, kontamine olmuş oyuncaklar, yüzeyler veya yiyeceklerle çok kolay bulaşıyor. Virüs dış ortama oldukça dayanıklı bir yapı sergiliyor.

• Belirtiler: Virüs alındıktan 1-3 gün sonra aniden başlayan fışkırır tarzda kusma, yüksek ateş ve ardından gelen çok sulu, bol miktarda ishal ile kendini gösteriyor. Kusma çocuğun ağızdan sıvı almasını zorlaştırarak hızlı bir şekilde dehidratasyona yol açıyor.

• Süre: Şikayetler genellikle 3 ila 8 gün kadar sürebiliyor.

Doğru Bilinen Yanlışlar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• "Hemen ishal kesici ilaç kullanılmalıdır" ifadesi kesinlikle yanlıştır. İshal ve kusma, vücudun mikropları ve toksinleri dışarı atma mekanizmasını oluşturuyor. Doktor onayı olmadan kullanılan ishal kesici ilaçlar, toksinlerin bağırsakta kalmasına ve tablonun ağırlaşmasına neden oluyor.

• "Her ishalde antibiyotik gerekir" yaklaşımı yanlıştır. Rotavirüs gibi viral enfeksiyonlarda antibiyotiklerin hiçbir etkisi bulunmuyor, aksine bağırsak florasını bozarak ishali artırabiliyor. Antibiyotikler sadece doktor tarafından laboratuvar tetkikleriyle kanıtlanmış belirli bakteriyel enfeksiyonlarda reçete ediliyor.

Tedavi ve Beslenme Yaklaşımı

Hem gıda zehirlenmesinde hem de Rotavirüste tedavinin ana amacını kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin (tuz, mineral) yerine konması oluşturuyor.

• Sıvı Desteği: Azar azar ama sık aralıklarla su, ayran, açık çay tüketilmesi gerekiyor. Bebeklerde emzirme sıklığının artırılması öneriliyor. Şiddetli vakalarda eczanelerde satılan Oral Rehidratasyon Sıvıları (ORS) veya hastanede damar yoluyla (IV) serum desteği gerekebiliyor.

• Diyet Yönetimi: İshal süresince yağsız ve lif oranı düşük besinler tercih ediliyor. Haşlanmış patates, pirinç lapası, muz, yoğurt ve yağsız krakerler bağırsakları yormayan en ideal yiyecekleri oluşturuyor. Çiğ sebzeler, kuru baklagiller, aşırı şekerli ve yağlı gıdalar süreç bitene kadar tüketilmiyor.

• Probiyotikler: Doktor önerisiyle bağırsak florasını düzenleyici probiyotik takviyeleri iyileşme sürecini hızlandırabiliyor.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

• Ağızdan hiçbir sıvının alınamadığı sürekli kusma durumlarında,

• Dışkıda kan veya mukus (sümüksü yapı) görülmesi durumunda,

• 38.5°C ve üzeri düşmeyen yüksek ateş varlığında,

• Dehidratasyon (aşırı sıvı kaybı) belirtileri (çocuklarda ağlarken gözyaşı akmaması, bıngıldakta veya gözlerde çökme, idrar miktarında ciddi azalma; yetişkinlerde aşırı ağız kuruluğu, baş dönmesi ve halsizlik) başladığında acilen bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.

Korunma Yolları

• Hijyen: En etkili korunma yöntemini elleri sık sık ve en az 20 saniye boyunca sabunla yıkamak oluşturuyor.

• Gıda Güvenliği: Çiğ et ve sebzeler için ayrı kesme tahtaları kullanılması, yemeklerin iyice pişirilmesi ve oda sıcaklığında 2 saatten fazla bekletilmemesi gerekiyor.

• Rotavirüs Aşısı: Rotavirüsten korunmanın en güvenli ve etkili yolunu, bebeklik döneminde (genellikle 2. aydan itibaren başlanarak) ağız yoluyla uygulanan Rotavirüs aşısı oluşturuyor.

Hangi Yaş Grubu Neden Risk Altında?

Mevsimsel akut bağırsak enfeksiyonları, yaş gruplarına göre gösterdiği farklı klinik seyirlerle dikkat çekiyor. Uzmanlar; çocuklarda, gençlerde ve yaşlılarda görülen gıda zehirlenmeleri ile viral etkenlerin yaratacağı risklere karşı uyarırken, her yaş grubunun kendine özgü tehlikeler barındırdığına dikkat çekiyor.

Mevsimsel akut bağırsak enfeksiyonları ve gıda zehirlenmeleri, bağışıklık sisteminin gücü ile vücudun sıvı tutma kapasitesine bağlı olarak yaş gruplarına göre oldukça farklı seyrediyor. 0-5 yaş arası çocuklar, genç/yetişkinler ve 65 yaş üstü yaşlılar enfeksiyonlardan farklı şekillerde etkileniyor.

Yaş Gruplarına Göre Karşılaştırma Tablosu

Çocuklarda Akut Bağırsak Enfeksiyonları

Özellikle 5 yaş altı bebekler, bu enfeksiyonlara karşı en hassas grubu oluşturuyor. Bağışıklık sistemlerinin henüz tam gelişmemiş olması ve vücutlarındaki su oranının yüksekliği, sıvı kayıplarını hayati tehlike haline getiriyor.

• Rotavirüs Kabusu: Çocuklarda ani başlayan, fışkırır tarzda kusma ve günde 10-15 kez tekrarlayan çok sulu ishal genelde Rotavirüs kaynaklı görülüyor. Bu durum kış ve ilkbahar aylarında kreş ve anaokulu gibi ortamlarda hızla yayılıyor.

• Çocuklarda Dikkat Edilmesi Gerekenler: Asla rastgele antibiyotik veya ishal kesici şurup verilmemesi gerekiyor. Bebek emziriliyorsa anne sütüne her zamankinden daha sık devam edilmesi öneriliyor; çünkü anne sütü en iyi tedavi edici ajan olarak öne çıkıyor. Eczanelerden alınan Oral Rehidratasyon Sıvıları (ORS), çocuğun içebildiği kadar azar azar (kaşıkla veya şırıngayla yudum yudum) veriliyor, zira birden içirilmesi kusmayı tetikleyebiliyor.

Gençlerde ve Aktif Yetişkinlerde Akut Bağırsak Enfeksiyonları

Gençler ve yetişkinler bu enfeksiyonları genellikle en hafif atlatan grubu oluşturuyor. Güçlü bağışıklık sistemi ve gelişmiş anatomik yapı sayesinde hastalık çoğunlukla sınırlandırılıyor.

• Dışarıda Yemek ve Gıda Zehirlenmesi: Gençlerde enfeksiyonlar çoğunlukla ev dışı tüketimden (hızlı tüketim ürünleri, mayonezli ve soslu yiyecekler, iyi pişmemiş etler, açık büfeler) kaynaklanan bakteriyel gıda zehirlenmelerine dayanıyor ve yaz aylarında pik yapıyor.

• Gençlerde Dikkat Edilmesi Gerekenler: Gençlerin hastalığı "ayakta atlatmaya" çalışarak sıvı alımını ihmal etmesi en sık yapılan hatalar arasında yer alıyor. Hemen ishal kesici ilaçlara sarılmak bakterinin vücutta kalma süresini uzatıyor. Ayrıca ishal döneminde yüksek şeker barındıran sporcu içecekleri veya hazır meyve suları bağırsaga daha çok su çekerek ishali artırabiliyor.

Yaşlılarda (65 Yaş Üstü) Akut Bağırsak Enfeksiyonları

Yaşlılar, bebekler gibi bu enfeksiyonlarda yüksek risk grubunda yer alıyor. Yaşla birlikte bağışıklık sisteminin zayıflaması (immünosenesans) ve eşlik eden kronik hastalıklar tabloyu ağırlaştırıyor.

• Gizli Tehlike (Susuzluk Hissinin Azalması): Yaşlı bireylerde beynin susuzluk merkezi yaşla birlikte zayıflıyor. Vücutları susuz kalsa bile susama hissetmeyebiliyorlar, bu da ishal olduklarında hızla böbrek yetmezliğine girmelerine yol açabiliyor.

• Kronik Hastalıkların Tetiklenmesi: Yoğun sıvı, potasyum ve sodyum kayıpları; yaşlılarda mevcut olan tansiyon, kalp yetmezliği, ritim bozukluğu ve diyabet gibi hastalıkları ölümcül şekilde tetikleyebiliyor.

• Yaşlılarda Dikkat Edilmesi Gerekenler: Kişi susamadığını söylese bile ısrarla su, ayran ve açık çay verilmesi gerekiyor. Düzenli kullanılan tansiyon ilaçları veya idrar söktürücüler ishal döneminde vücudu tamamen susuz bırakabileceği için mutlaka doktor kontrolünde yeniden düzenleniyor. Hafif bir bilinç bulanıklığı, halsizlik veya tansiyon düşmesi fark edildiği an hiç beklenmeden hastaneye başvurulması ve serum desteği alınması hayati önem taşıyor.

Bilimsel Tedavi Ve Diyet Protokolü

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) standartlarına göre, akut gastroenterit yönetiminde etken ne olursa olsun ilk adım Oral Rehidratasyon Terapisi (ORS). Tedavide amaç ishali durdurmak değil, kaybedilen sıvı ve elektrolitleri yerine koymak.

1. Sıvı ve Elektrolit Yönetimi: Eczanelerden temin edilen sodyum, potasyum ve glukoz dengeli ORS paketleri suya karıştırılarak hastaya azar azar, sık aralıklarla verilmelidir. Hazır meyve suları ve sporcu içecekleri, yüksek osmotik yükleri nedeniyle ishali artıracağından tüketilmemelidir.

2. Nutrisyonel (Beslenme) Yaklaşım: Barsak lümenini yormamak adına lif ve yağ oranı düşük; haşlanmış patates, pirinç lapası, yoğurt ve muz gibi sindirimi kolay besinler tercih edilmelidir. Antibiyotikler yalnızca laboratuvar ortamında kanıtlanmış bakteriyel enfeksiyonlarda, hekim kontrolünde kullanılmalıdır. Viral etkenlerde antibiyotik tedavisinin yeri yoktur.

Kaynaklar;

• T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü – Bulaşıcı Hastalıklar Dairesi Başkanlığı, Akut Bağırsak Enfeksiyonları (İshaller) Klinik Rehberi
• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) – Küresel Diarrhoeal Disease (İshalli Hastalıklar) Takip Verileri ve Tedavi Protokolleri
• KLİMİK (Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği) – Akut Gastroenteritlerde Tanı ve Tedavi Rehberi Uzlaşı Raporu
• Türk Pediatri Kurumu – Çocukluk Çağı Gastroenteritleri ve Rotavirüs Enfeksiyonları Bildirisi
• American College of Gastroenterology (ACG) – Erişkinlerde Akut Diyare Enfeksiyonları Tanı, Önleme ve Tedavi Kılavuzu
• MSD Manuals (Professional Edition) – Gastroenterit ve Viral İshal Patofizyolojisi Klinik Kaynakları
• PubMed / National Institutes of Health (NIH) – Akut Bakteriyel ve Viral Gastroenterit Epidemiyolojisi Zaman Serisi İncelemeleri

Erkek gardıroplarının son yıllardaki en sadık ve en joker parçası olan overshirt (gömlek ceket) modelleri, hem konforu hem de çabasız şıklığı bir arada sunarak sezonun favorisi olmaya devam ediyor. Hem serin sonbahar akşamlarında bir ceket görevi gören hem de kış aylarında katmanlı (layering) giyimin en kilit noktasını oluşturan bu parçalar, erkek modasında taşları yerinden oynatıyor.

Hassasiyetler göz önünde bulundurularak hazırlanan ve İsrail menşeli olmayan, yerli üretim yapan markaların öne çıkan, yüksek kumaş kalitesine sahip en popüler gömlek ceket modelleri ve tüm detayları şu şekilde sıralanıyor:

1. Abbate – Monza Dokuma Yünlü Overshirt:

%100 dokuma yün kumaşı sayesinde kış ve serin sonbahar ayları için mükemmel bir sıcaklık sağlıyor. Tok duruşuyla tam bir ceket formu veren model; klasik yaka, önden düğmeli ve göğüste çift kapaklı cep detaylarıyla dikkat çekiyor. Lacivert rengi hem jeanlerle hem de kumaş pantolonlarla rahatça kombinlenirken, sürtünmeyi azaltan konforlu iç astarıyla öne çıkıyor. Fiyatı ise Abbate resmi web sitesi ve mağazalarında 6.990,00 TL yerine indirimle 3.495,00 TL olarak alıcı buluyor.

2. Hemington – Scott Twill Pamuk Tencel Overshirt:

Pamuk ve Tencel (okaliptüs ağacı liflerinden üretilen doğal kumaş) karışımıyla üretiliyor. Tencel kumaş ürüne yumuşaklık, nefes alabilirlik ve hafif ipeksi bir doku kazandırırken; pamuk dayanıklılık ve tok bir görünüm katıyor. Metal düğme detaylarıyla standart plastik düğmelere kıyasla ürünü çok daha lüks ve "premium" gösteren bu model, akıllı-gündelik (smart casual) giyim için ideal bir seçenek oluşturuyor. Hemington resmi web sitesi ve fiziki mağazalarında 10.800,00 TL yerine indirimle 6.480,00 TL'den satışa sunuluyor.

3. Hatemoğlu – Casual Gömlek Ceket Serisi:

Genellikle pamuk-polyester karışımlı gabardin veya kalın kışlık pamuklu kumaşların tercih edildiği bu seri, günlük koşturmacada kırışmaya karşı dayanıklılık sunuyor. Çıtçıtlı veya büyük kemik düğmeli tasarımlardan oluşan seride, yanlarda gizli cep detayları bulunan modeller elleri cebe koyabilme imkanı tanıyarak tam bir ceket işlevi görüyor. Hatemoğlu online mağazası ve şubelerinde bulunan ürünler, ortalama 1.500 TL ile 2.500 TL bandında alıcı buluyor.

4. İpekçi Otantik – Bohem Keten & Müslin Overshirt:

%100 doğal ham keten ve kalın dokulu müslin kumaşlardan üretiliyor. Keten lifleri doğası gereği nefes alıyor, terletmiyor ve yıkandıkça daha yumuşak, karakterli bir doku kazanıyor. Salaş, bohem ve oversize (geniş) kesim sevenler için yakasız (hakim yaka) veya geniş klasik yaka seçenekleri sunan bu seri, tamamen el emeği odaklı üretim tarzıyla fabrikasyon duruştan uzak özgün bir tarz vadediyor. İpekçi otantik web sitesi üzerinden sipariş edilebilen modellerin fiyatı ortalama 1.200 TL – 2.000 TL arasında değişiyor.

Overshirt Alırken Dikkat Edilmesi Gereken "Aklına Gelmeyecek" Detaylar

Doğru gömlek ceketi seçerken gözden kaçabilen bazı ince detaylar ise kullanım konforunu doğrudan etkiliyor:

• İç Astar Detayı: Gömlek ceketi kışın kazakların üzerine giymeyi planlıyorsanız, iç kısmının astarlı olması ya da kumaşın iç yüzeyinin pürüzsüz (şardonlu/yumuşatılmış) olması büyük önem taşıyor. Aksi takdirde altındaki kıyafete takılarak potluk yaratabiliyor.

• Omuz Dikişleri (Drop Shoulder): Overshirt'lerde omuz dikişinin tam omuz hizasında olması yerine biraz daha aşağıda bitmesi (düşük omuz), sokak stiline uygun daha modern ve rahat bir görüntü veriyor. Klasik kesimler ise daha resmi bir duruş sergiliyor.

• Kol Genişliği: Normal gömleklere göre kol ağızlarının ve kolların bir tık daha geniş olması gerekiyor; çünkü içine sadece tişört değil, yeri geldiğinde kalın bir sweatshirt veya kapüşonlu üst giyilebiliyor. Alırken bunu hesaba katarak bir beden büyük değerlendirmek gerekebiliyor.

• Yıkama Talimatı: Özellikle yün ve keten karışımlı üst segment overshirt'leri makinede yüksek ısıda yıkamak çekme yapabiliyor veya formunu bozabiliyor. Yünlü olanlar için kuru temizleme, ketenler için ise soğuk yıkama şart koşuluyor.

Kaynaklar;

• Abbate Resmi Web Sitesi (abbate.co)
• Hemington Resmi Web Sitesi (hemington.com.tr)
• Hatemoğlu Resmi Web Sitesi (hatemoglu.com)
• İpekçi Otantik Resmi Web Sitesi (ipekciotantik.com)

BES havuzunda milyarlarca liralık dağılım

25 Eylül 2026 verilerine göre BES havuzunun toplam büyüklüğü 2,6 trilyon liraya ulaştı. Bu devasa birikimin dağılımına bakıldığında, katılımcıların parasını çoğunlukla kıymetli madenler ve hisse senetlerinde değerlendirdiği görülüyor. Toplam büyüklüğün yaklaşık 982,8 milyar lirası altın gibi kıymetli madenlerde, 399,1 milyar lirası hisse senetlerinde ve 356,46 milyar lirası kamu borçlanma araçlarında tutuluyor. Bu oranlar, katılımcıların enflasyona karşı korunmak ve kazanç sağlamak amacıyla bu alanlara yöneldiğini ortaya koyuyor.

Altın ve borsadaki düşüş birikimleri eritiyor

Piyasalardaki son hareketler yatırımcıları endişelendiriyor. Altının ons fiyatı haftanın ilk işlem gününde önemli bir desteği aşağı yönlü kırarken, Amerika’daki faiz artışı beklentileri ve tahvil getirilerindeki artış sarı metali baskı altında tutuyor. Borsa İstanbul'da ise BİST 100 endeksi kritik bir desteğin altına gerileyerek günü yüzde 2,38 kayıpla 12.592 puandan kapattı. Uzmanlar, BES havuzundaki paranın neredeyse üçte ikisinin altın ve hisse senetlerinden oluştuğunu, bu nedenle piyasalardaki bu gerilemenin birikimlerde azalmaya yol açabileceğini belirtiyor.

Emeklilik aşamasındakiler için fon değişikliği önerisi

Önümüzdeki dönemde sistemden emekli olmayı planlayan kişilerin varlıklarını koruması için dikkatli olması gerekiyor. Uzmanlar, emeklilik dönemi yaklaşanların birikimlerini para piyasası fonları veya daha az riskli muhafazakâr değişken fonlara aktarmasının eldeki parayı korumak adına faydalı olacağını vurguluyor.

Moda dünyasında sezonun en çok satan kadın ceket modellerini sizler için sıralıyoruz. Farklı tarz ve kullanım alanlarına hitap eden koleksiyonlar, hem günlük hayatta hem de kurumsal yaşamda şıklığı ve konforu bir arada sunuyor.

Hazırlanan özel derlemede, ofis stili ve özel davetler için öne çıkan alternatiflerin yanı sıra günlük kullanıma uygun konforlu parçalar da yer alıyor. Listede bulunan ürünlerin özellikleri, fiyat aralıkları ve satış noktaları şu şekilde:

1. Trendyolmilla Vizon Crop Blazer:

Vatkalı yapısı ve modern kısa kesimiyle dikkat çeken astarlı ve tek düğmeli model, yüksek bel pantolonlar ve eteklerle kombinlenerek ofis ortamında veya şık akşam yemeklerinde tercih ediliyor. Ortalama 1.399,99 TL fiyatla markanın resmi sitesi ve uygulamasında satılıyor.

Beden Aralığı: 34 - 42 (XS - XL) aralığındadır.

Kalıp Bilgisi: Tam/normal (regular) dokuma kalıba sahiptir ancak crop (kısa) kesim olduğu için omuz yapınıza göre tam bedeninizi almanız önerilir.

2. Trendyolmilla Haki Oversize Süet Bomber Ceket:

Yumuşak süet dokusu ve fermuarlı yapısıyla spor bir şıklık sunan oversize kesim ceket, hafta sonu yürüyüşleri ve günlük sokak stili için kot pantolonlar ve taytlarla kombinleniyor. Yaklaşık 1.699,99 TL fiyatla online mağazadan temin edilebiliyor.

Beden Aralığı: 34 - 42 (XS - XL) arası normal serisinin yanında, 44 - 50 (2XL - 5XL) arası büyük beden (plus size) seçeneği de mevcuttur.
Kalıp Bilgisi: Oversize (geniş kalıp) tasarlandığı için oldukça dökümlü ve rahat bir duruşu vardır. Çok bol durmasını istemeyenler bir beden küçük tercih edebilir.

3. Zühre Fermuarlı Büzgülü Kahve Ceket:

Gömlek yaka detayı, ön kısmındaki büzgüler ve rahat kesimiyle hem şık hem de muhafazakar giyime uygun uzun model; iş yeri ortamında ve yarı resmi davetlerde değerlendiriliyor. Sezon indirimleriyle birlikte 2.999,00 TL fiyatla satışa sunuluyor.

Beden Aralığı: 38 - 46 beden aralığında üretilmektedir.
Kalıp Bilgisi: Rahat kesim (comfort fit) bir modeldir. Muhafazakar giyim standartlarına uygun olarak tasarlanan bu modelde bedenler arası fark ortalama 4 cm'dir.

4. SecilStore Kazayağı Desenli Kruvaze Blazer:

Klasik kruvaze kesimi ve çift düğmeli tasarımıyla dikkat çeken kazayağı desenli model; kurumsal ofislerde ve ciddi iş görüşmelerinde kaliteli bir duruş sergiliyor. Fiyatı 5.699,00 TL olan ürün, online mağazadan ve fiziki mağazalardan satın alınabiliyor.

Beden Aralığı: 38 - 44 beden aralığı mevcuttur.
Kalıp Bilgisi: Klasik kruvaze blazer kesimdir. Önü çift düğmeli ve dökümlü duruşuyla tesettür ve klasik giyim ölçülerine birebir uyum sağlar.

5. Kadriye Baştürk Kürk Yakalı Ekose Bomber:

Yumuşak kürk yakası ve kış ruhunu yansıtan ekose deseniyle birleşen spor kesim kalın ceket-mont, soğuk kış günlerinde dışarı çıkarken ve kampüs hayatında sıcak kalmak için tercih ediliyor. İndirimli fiyatı 1.999,90 TL olarak uygulanıyor.

Beden Aralığı: İkili beden sistemiyle satılmakta olup 1 Beden (36-38) ve 2 Beden (40-42) seçenekleri bulunur.
Kalıp Bilgisi: Rahat & Relax (bol kalıp) kesime sahiptir. Kışlık kaşe kumaş yapısıyla kalın kazaklarla bile rahatça giyilebilecek genişliktedir.

6. Pazarium Düğmeli Kruvaze Yaka Çağla Yeşili Blazer:

Canlı rengi ve dökümlü kalıbıyla kombinlere enerji katan iki düğmeli klasik blazer, ilkbahar ve sonbahar mevsim geçişlerinde günlük ofis şıklığı için giyiliyor. 880,11 TL fiyat etiketiyle Pazarium web sitesi üzerinden sipariş verilebiliyor.

Beden Aralığı: S - M - L - XL (36 - 42) beden aralığındadır.
Kalıp Bilgisi: Normal kalıptır. Astarlı yapısı ve hafif dökümlü kesimi sayesinde kendi bedeninizi rahatlıkla tercih edebilirsiniz.

En Trend Bu 6 Ceket ile Efsane Kombin Önerileri

Moda dünyasının en çok konuşulan ceket modelleri ve bu parçaların kusursuz kombin sırları gün ışığına çıktı. Sezonun gardırop trendlerini belirleyen 6 farklı ceket modeli, doğru parçalarla bir araya geldiğinde ortaya çıkan şık görünümleriyle dikkat çekiyor.

1. Trendyolmilla Vizon Crop Blazer Kombini:

Nasıl Kombinlenir? Bu kısa ceket modelini, yüksek bel vizon veya krem rengi kumaş boru paça pantolonlar ile eşleştirerek monokrom (tek renk) bir şıklık yakalayabilirsiniz. İçerisine giyilecek beyaz ribanalı bir crop tişört veya ince askılı bluz kombini tamamlar.

Ayakkabı & Çanta: Ten rengi stiletto veya minimal topuklu bir sandalet ile nude tonlarında küçük bir el çantası tercih edilmelidir.

2. Trendyolmilla Haki Oversize Süet Bomber Ceket Kombini:

Nasıl Kombinlenir? Oversize ve spor duruşu dengelemek için alt giyimde füme veya siyah renkli dar paça (skinny) jean pantolonlar ya da toparlayıcı siyah fitilli taytlar kullanılmalıdır. İçine basic beyaz veya ekru renkli bir sweatshirt oldukça yakışacaktır.

Ayakkabı & Çanta: Altına kalın tabanlı beyaz bir spor ayakkabı (sneaker) ve omuza takılan spor bir çapraz postacı çantası ile tam bir sokak stili oluşturulur.

3. Zühre Fermuarlı Büzgülü Kahve Ceket Kombini:

Nasıl Kombinlenir? Muhafazakar ve şık çizgilere sahip bu uzun ceketin altına, dökümlü ekru veya bej rengi geniş paça (palazzo) pantolonlar çok yakışır. İçerisine ceket açık kullanılacaksa vizona yakın tonlarda ipek bir bluz tercih edilebilir. Tesettür kombinler için ceket rengiyle uyumlu sütlü kahve tonlarında bir şal seçilmelidir.

Ayakkabı & Çanta: Süet kahverengi blok topuklu bir bot veya makosen (loafer) ayakkabı ile taba rengi deri bir kol çantası kombini taçlandırır.

4. SecilStore Kazayağı Desenli Kruvaze Blazer Kombini:

Nasıl Kombinlenir? Kazayağı deseni hareketli olduğu için alt grupta kesinlikle düz ve desensiz parçalar seçilmelidir. Yüksek bel siyah kumaş havuç pantolonlar veya siyah düz kesim bir kalem etek en doğru tercihtir. İçine ise ceket önü açık giyilecekse siyah balıkçı yaka ince bir triko kazak asil bir duruş sağlar.

Ayakkabı & Çanta: Siyah deri sivri burun botlar veya klasik rugan stiletto ayakkabılar ile zincir askılı siyah şık bir omuz çantası iş toplantıları için hazırdır.

5. Kadriye Baştürk Kürk Yakalı Ekose Bomber Kombini:

Nasıl Kombinlenir? Kışlık ve kalın kumaşa sahip bu modeli, koyu yıkama mavi mom jean pantolonlar veya fitilli kadife pantolonlarla kombinleyebilirsiniz. İçerisine giyilecek krem rengi saç örgü triko kazaklar ceketle mükemmel bir kış uyumu yakalar.

Ayakkabı & Çanta: Altına postal tarzı siyah veya taba renkli bağcıklı deri botlar giyilmeli, çanta olarak ise süet sırt çantaları tercih edilmelidir.

6. Pazarium Düğmeli Kruvaze Yaka Çağla Yeşili Blazer Kombini:

Nasıl Kombinlenir? Çağla yeşilinin canlılığını öne çıkarmak için altına açık mavi tonlarında boyfriend jean veya beyaz renkli denim pantolonlar çok yakışacaktır. Ceketin içine giyilecek düz beyaz bisiklet yaka bir tişört, çaba sarf edilmemiş bir günlük şıklık (casual look) sunar.

Ayakkabı & Çanta: Beyaz düz kanvas spor ayakkabılar veya ten rengi babetler ile açık tonlarda bez (tote) çantalar veya küçük çapraz askılı çantalar bu dinamik bahar kombinini tamamlar.

Kaynaklar;

• Trendyol / Trendyolmilla Resmi Web Sitesi ve Kataloğu
• Zühre Resmi Web Sitesi ve Kadın Ceket Koleksiyonu
• SecilStore Resmi Web Sitesi ve SCL Koleksiyonu
• Kadriye Baştürk Resmi Çevrimiçi Mağazası
• Pazarium Resmi Web Sitesi ve Tekstil Ürün Kataloğu
• Google Alışveriş (Shopping) ve Google Trendler Moda Verileri

Psikolojik danışmanlığın yalnızca bireylere rehberlik etmekten ibaret olmadığını belirten Koyun, meslek mensuplarının bireylerin yanı sıra ailelerin ve toplumun daha sağlıklı ilişkiler geliştirmesine katkı sunduğunu ifade etti. Koyun, psikolojik danışmanların insanların yaşam yolculuklarında kendi potansiyellerini keşfetmelerine eşlik ederken toplumsal iyi oluşa da katkı sağladığını kaydetti.

Erzincan’da 30 Eylül geleneği

Türk PDR Derneği’nin kuruluş süreci esas alınarak 2020 yılından bu yana kutlanan 30 Eylül Ulusal Psikolojik Danışmanlar Günü ve Farkındalık Haftası’nın Erzincan’da da yıllar içerisinde önemli bir mesleki buluşma geleneğine dönüştüğü belirtildi.

Koyun, Erzincan İl Temsilciliği olarak 30 Eylül etkinliklerini yalnızca bir kutlama programı olarak görmediklerini, farklı kurumlarda görev yapan psikolojik danışmanların birbirleriyle tanışmasına, deneyimlerini paylaşmasına ve mesleki bağlarını güçlendirmesine imkân sağlayan bir buluşma alanı oluşturmayı amaçladıklarını ifade etti.

Meslektaşlar aynı çatı altında buluşuyor

Mesleki dayanışmanın, psikolojik danışmanlık alanının gelişimi açısından önemli olduğunu vurgulayan Koyun, üniversitelerde görev yapan akademisyenlerden kamu ve özel sektörde çalışan deneyimli meslektaşlara, genç psikolojik danışmanlardan PDR öğrencilerine kadar geniş bir kesimin bir araya gelmesinin önemine dikkat çekti.

Bu buluşmaların mesleki bilgi ve deneyim paylaşımını artırdığını belirten Koyun, aynı zamanda genç meslektaşlar açısından yeni eğitim ve kariyer fırsatlarının ortaya çıkmasına, mesleki iletişim ağlarının güçlenmesine ve ortak sorunlara yönelik dayanışmanın gelişmesine katkı sunduğunu dile getirdi.

Erzincan’da etkinliklerle mesleki bağlar güçlendiriliyor

Türk PDR Derneği Erzincan İl Temsilciliği tarafından farklı dönemlerde gerçekleştirilen iftar buluşmaları, spor etkinlikleri, kitap analizleri, koşu organizasyonları, atölye çalışmaları, meslektaş ve üye ziyaretleri ile kahve sohbetlerinin de meslek mensupları arasındaki iletişimi güçlendirdiği belirtildi.

Üniversiteler, okullar, rehberlik ve araştırma merkezleri, adliyeler, özel rehabilitasyon merkezleri, psikolojik danışma merkezleri ile aile ve sosyal hizmetler alanı başta olmak üzere farklı kurumlarda görev yapan psikolojik danışmanların bir araya gelmesinin Erzincan’daki mesleki dayanışmaya katkı sunduğu ifade edildi.

Koyun, il temsilciliği olarak kamu ve özel kurumlarla iş birliğini geliştirmeye yönelik ziyaretlerin sürdürüldüğünü belirterek, psikolojik danışmanlık mesleğinin daha güçlü bir yapıya kavuşması için çalışmaların devam edeceğini söyledi.

“Birlikte daha güçlüyüz”

30 Eylül Ulusal Psikolojik Danışmanlar Günü’nün mesleki sorumlulukların, etik değerlerin ve toplumsal ruh sağlığı bilincinin yeniden hatırlanması açısından önemli olduğunu belirten Sinan Koyun, mesajının sonunda meslektaşlarına ve PDR öğrencilerine çağrıda bulundu.

Koyun, mesleki dayanışmanın güçlendirilmesi, psikolojik danışmanlık alanının hem nitelik hem de nicelik açısından geliştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, 30 Eylül Ulusal Psikolojik Danışmanlar Günü’nü kutladı.

Koyun, “Birlikte daha güçlüyüz ve birlikte iyileştiriyoruz” mesajıyla tüm meslektaşlarının ve meslek adaylarının özel gününü kutlayarak, mesleki dayanışmanın devam etmesi temennisinde bulundu.

1926 yılında 1889 tarihli İtalyan Zanardelli Yasası esas alınarak hazırlanan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen Türk Ceza Kanunu, yürürlüğe girdiği günden bu yana toplam 54 kez değişikliğe uğradı.

Türk Ceza Kanunu Neden İtalya'dan Alındı?

Hukuk Birliği ve Modernleşme: Karmaşık ve dini esaslara dayanan ceza hukukunun çağdaş toplumsal ihtiyaçları karşılayamadığı görüşü.

Hızlı Çözüm: Sıfırdan bir ceza kanunu hazırlamak uzun zaman alacağı için, o dönemde modern ve laik Avrupa hukuk sistemleri arasında en uygun görülen İtalyan ceza sisteminin tercüme edilip uyarlanması tercih edildi.

Laik Düzen: Hukuk sisteminin tamamen akıl ve bilim temelinde yeniden kurulması amaçlandı.

Bu süreç içerisindeki en önemli dönüm noktalarından biri 1936 yılında yaşandı.

1936 Değişikliği ve 141-142. Maddeler Dönemi

Yapılan 1936'daki değişiklikle Türk Ceza Kanunu'na, herhangi bir sosyal sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde tahakkümünü kurmayı veya bir sosyal sınıfı ortadan kaldırmayı amaçlayan bir örgüt kurmayı ve bu yönde propaganda yapmayı cezalandıran 141. ve 142. maddeler eklendi. Bu maddeler, yürürlükten kaldırıldıkları 12 Nisan 1991 tarihine dek pek çok sosyalist aydının hüküm giymesine yol açtı.

Alman Doktrini ve Yeni Türk Ceza Kanunu

Zaman içinde gerçekleştirilen son değişiklikler ile birlikte 5237 sayılı kanun Yeni Türk Ceza Kanunu adı altında yürürlüğe girdi. Bu yeni ceza kanununun hazırlanmasında Alman ceza doktrininden ve kanunundan esinlenildi.

Türk Ceza Hukuku ve Pazar Ekonomisi İlişkisi Nasıl Şekillendi? İşte Tarihsel Süreç ve Bilinmeyenler

Osmanlı Döneminde Ceza Hukuku ve İkili Yapı

Türk ceza hukukçusu, akademisyen Prof. Dr. Zeki Hafızoğulları tarafından hazırlanan çalışmaya göre (TÜRK CEZA HUKUKUNUN ESASLARI, PAZAR EKONOMİSİNİN OLUŞMASI VE İŞLEMESİNDE ÖNEMİ), Osmanlı İmparatorluğu döneminde tanzimata kadar geçerli olan Şer'i ceza hukuku, liberal devlet anlayışının temeli olan pazar ekonomisinin oluşmasına ve işlemesine katkıda bulunma yeteneğine sahip değildi. Yenilenme ihtiyacıyla birlikte Tanzimat dönemi başlamış, ülkede bir yandan şer'i hukuk sürerken öte yandan laik bir hukuk düzeni yavaş yavaş oluşmaya başlamıştı. 1853 ve 1856 yıllarında Fransız Ceza Kanunu'ndan alıntılar yapılarak ve tercüme edilerek yeni kanunlar yürürlüğe konulmuştu. Böylece Osmanlı'da esasları taban tabana zıt iki hukuk düzeni oluşmuş, çöküşe kadar devam eden bu ikili yapı pazar ekonomisinin oluşumuna katkı sağlayamamıştı.

Türkiye Cumhuriyeti'nin Kuruluşu ve Hukuk Devrimi

Birinci Dünya Savaşı sonrasında ulusal egemenlik esasına dayalı Türkiye Cumhuriyeti Devleti kuruldu. Şartların zorlamasından ötürü karma ekonomi ilkesi benimsenmiş olmasına rağmen, devlete egemen olan düşünce temelde liberal devlet düşüncesi ve pazar ekonomisini oluşturma düşüncesidir. Bu amaçla dönemin en yenisi olan İtalyan Ceza Kanunu (Zanardelli Kanunu) Türkçeye çevrilmiş, toplumun değerleri göz önünde tutularak bünyeye uydurulmuş ve 1926 yılında Türk Ceza Kanunu olarak yürürlüğe konulmuştur.

Türk Ceza Kanunu'nun Temel İlkeleri

Türk ceza hukuku, kanunilik esas olmak üzere suç bağlamında üç temel ilkeye dayanmaktadır:

• Fiilsiz suç olmaz ilkesi: Salt düşünceyi, inanç ve kanaati suçun konusu olmaktan çıkarmaktadır. Bu durum pazar ekonomisinin oluşması ve işlemesinin olmazsa olmaz koşuludur.
• İhlâlsiz suç olmaz ilkesi: Ceza hukukunun alanını daraltmış, özgürlükçü demokratik düzenlerin kurulmasını sağlamıştır. Özellikle ekonomik ve mali suçların, trafik suçlarının idari suç haline getirilmesi pazar ekonomisinin gelişmesine önemli katkılarda bulunmuştur.
• Kusursuz suç olmaz ilkesi: Kusur, failin değil fiilin bir sıfatıdır. Özgürlükçü demokratik hukuk düzenlerinin temel taşı olan bu ilke, pazar ekonomisinin zorunlu bir unsurudur.

Kanunilik ilkesi ise kaynakta tekliği ifade ederek hukukta kesinlik, güven ve istikrar sağlamaya çalışmaktadır. Kişilerin temel hak ve hürriyetlerinin güvence altında olduğu bu düzen, pazar ekonomisinin tüm kurumlarıyla işleyebilmesi için gereklidir.

TCK'nın Yapısı ve Suçların Tasnifi

Türk Ceza Kanunu cürüm ve kabahat olmak üzere suçları düzenlemiştir. Cürümler ikinci kitapta, kabahatler ise üçüncü kitapta yer almaktadır. Kanun, suçların tasnifinde "hukuki konu" kriterini esas almıştır. Her suçun hukuki bir konusunun bulunması zorunludur; bu kriter ceza hukukunu saflaştırarak modern pazar ekonomisinin ihtiyaçlarına cevap vermeyi amaçlamaktaydı.

İkinci kitapta devletin şahsiyetine karşı cürümler, siyasi ve din hürriyeti aleyhinde cürümler, şahsın hürriyeti, mesken ve sırrın masuniyeti, iş ve çalışma hürriyeti aleyhindeki cürümler, devlet idaresi aleyhinde işlenen cürümler, adliye, ammenin nizamı, itimadı, selameti, adabı umumiye, şahıslara karşı cürümler, mal aleyhinde cürümler ve bilişim alanında suçlar yer almaktadır. Üçüncü kitapte ise genel toplumsal disiplini bozucu nitelikteki kabahat suçları düzenlenmiştir.

Sonuç olarak Türk Ceza Kanunu, Cumhuriyetin kurulmasından sonra ülkede pazar ekonomisinin oluşması, işlemesi ve gelişmesinin bir olmazsa olmaz şartı olmuş ve seçilen ekonomik yapının başarısında büyük pay sahibi olmuştur.

1926’dan 2026’ya Ceza Hukukunun Yüz Yıllık Seyri: Hangi Suçlar Tarihe Karıştı, Hangileri Şekil Değiştirdi?

Cumhuriyet dönemi türk ceza hukukunun 1926’daki ilk kural metinlerinden 2026 yılına uzanan bir asırlık serüveni, normların ve davranışların geçirdiği dönüşümleri gözler önüne seriyor. Hazırlanan yeni hukuk tarihi dosyası; suçların yalnızca kanun numaralarından ibaret olmadığını, bir fiilin yasaktan idari yaptırıma geçişini, Anayasa Mahkemesi kararlarıyla ortadan kalkışını veya başka suç tipleri içinde varlığını sürdürme biçimlerini ele alıyor.

1926 tarihli 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ile bugünkü 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu yan yana konulduğunda, aradaki seksen yılı aşkın sürede suçların yalnızca eski kanundan yeni kanuna taşınmadığı görülüyor. Süreç içerisinde suçlar; doğdu, büyüdü, daraldı, bölündü, idari alana geçti, özel kanunlara göç etti veya yıllar sonra yeniden suçlaştırıldı.

Maddenin Yürürlükten Kalkması ile Suçun Bitmesi Aynı Şey Değil

Dosyanın omurgasını, bir maddenin yürürlükten kaldırılması ile o maddede tarif edilen davranışın artık suç olmaması arasındaki ayrım oluşturuyor. 5237 sayılı TCK’nın kanuna aykırı eğitim kurumu açmayı düzenleyen 263. maddesi 2013 yılında açıkça yürürlükten kaldırılırken; şapka ve Türk harflerine ilişkin aykırılıkları düzenleyen TCK m.222 ise 2014 yılında kanun dışına çıkarıldı. Ancak bu iki düzenleme aynı hukuki sonucu doğurmadı; m.222 kaldırılırken atıf yaptığı tarihi kanunlar yürürlükte kalmaya devam etti.

Açık bir ilga hükmü bulunmayan durumlarda da benzer bir tablo görülüyor. Eski kanunda yer alan ve “evlenme vaadiyle kızlık bozma” olarak bilinen suç tipi yeni TCK’da birebir yer almadı. Buna rağmen somut fiil, başka cinsel dokunulmazlık veya özgürlük suçlarının unsurlarını taşımaya devam edebiliyor.

Mahkeme Kararlarıyla Tarihe Karışan Suçlar

Zina suçunun serüveni, ceza hukukundaki değişimlerin yalnızca yasama organıyla sınırlı olmadığını gösteriyor. 765 sayılı TCK’da yer alan kocanın zinasına ilişkin m.441 1996 yılında, kadının zinasına ilişkin m.440 ise 1998 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. İptal hükümlerinin farklı tarihlerde yürürlüğe girmesi ve yeni bir zina suçunun kurulmamasıyla bu alan ceza hukukundan çekildi. Ancak zina, Türk Medeni Kanunu’ndaki boşanma ve mal rejimi sonuçlarını korumayı sürdürdü.

Adli Cezadan İdari Yaptırıma Geçiş

Cumhuriyet ceza hukuku tarihinin en belirgin dönüşümlerinden biri ceza mahkemesi ile idari yaptırım sınırı arasında yaşandı. 2003 tarihli 4854 sayılı Kanun, 2005 tarihli Kabahatler Kanunu ve 2008 tarihli 5728 sayılı Kanun ile birçok özel kanun hükmü idari para cezasına dönüştürüldü.

Bu değişimle birlikte soruşturma ve kovuşturma düzeni, görevli makam, yaptırımın hukuki niteliği ve adli sicil sonuçları değişti. Örneğin kumar oynamak Kabahatler Kanunu kapsamında idari yaptırıma bağlanırken, kumar oynanması için yer veya imkan sağlanması TCK m.228 kapsamında suç olarak kalmaya devam ediyor.

İsimsiz Kalan Fiiller Başka Suçlarda Yaşıyor

Eski kanundaki “ihkakı hak” kavramı bugün 5237 sayılı TCK’da bağımsız bir suç olarak yer almıyor. Buna karşılık, hukuki ilişkiye dayanan bir alacağın tahsili amacıyla cebir veya tehdit kullanılması TCK m.150/1 kapsamında yağma suçları içinde özel olarak ele alınıyor veya fiilin niteliğine göre tehdit veya kasten yaralama hükümlerine bağlanıyor.

Benzer şekilde ceza siyaseti tek yönlü işlememeye devam ediyor; örneğin hayvanlara yönelik fiiller 2021 tarihli 7332 sayılı Kanun ile yeniden adli suç kapsamına alındı. Araştırma, yüz yıllık ceza mevzuatındaki madde numaralarını değil, davranışın hukuki kaderini takip ederek geçmişin ve bugünün sınırlarını ortaya koyuyor.

Kaynaklar;

• Ankahukuk Platformu
• Dergipark
• Dr. Zeki Hafızoğulları (TÜRK CEZA HUKUKUNUN ESASLARI, PAZAR EKONOMİSİNİN OLUŞMASI VE İŞLEMESİNDE ÖNEMİ)

Hem dünyada hem Türkiye’de sert düşüş

Küresel piyasalarda altın fiyatları son dönemin en sert kayıplarından birini yaşadı. Ons altın bir günde yaklaşık yüzde 4 değer kaybederek 4 bin 115 dolara kadar geriledi. Dünyadaki bu düşüş Türkiye’deki altın fiyatlarını da doğrudan vurdu. Serbest piyasada gram altın günü yüzde 3,8’lik kayıpla 6 bin 480 liradan tamamladı. 29 Eylül sabah saatlerinde ise piyasaların açılmasıyla biraz toparlanan ons altın 4 bin 137 dolardan, gram altın ise 6 bin 518 liradan güne başladı.

Fiyatları aşağı çeken 3 temel sebep

Altındaki bu hızlı geri çekilmenin arkasında duran 3 önemli sebep var:

• Faiz kazancının çekiciliği arttı: Amerika’daki faiz oranları ve tahvil getirileri son yılların en yüksek seviyesine çıktı. Faizsiz bir birikim aracı olan altın, faizlerin bu kadar yükseldiği bir ortamda cazibesini geçici olarak yitirdi.

• Dolar değer kazandı: Doların dünya genelinde güçlenmesi, altın fiyatlarını baskı altına aldı.

• ABD Merkez Bankası faiz artırabilir beklentisi: Petrol fiyatlarının pahalı kalması hayat pahalılığı endişesini sürdürüyor. Bu durum, Amerika Merkez Bankası’nın önümüzdeki yılın ilk aylarına kadar faizleri düşürmek yerine daha da artırabileceği beklentisini doğurdu.

Uzmanlardan Çin ve 1 Ekim uyarısı

Piyasa uzmanları, Çin’de 1 Ekim’de başlayacak olan "Altın Hafta" tatiline dikkat çekiyor. Tatil öncesinde Çinli yatırımcıların kârlarını alıp nakde geçmek isteyebileceği, bu durumun da altın fiyatlarındaki düşüşü kısa vadede biraz daha derinleştirebileceği belirtiliyor. Ancak uzmanlar, dünyadaki ekonomik belirsizlikler ve riskler nedeniyle altının uzun vadede güvenli bir liman olmaya devam edeceğini vurguluyor.

Bu hafta açıklanacak haberler yönü belirleyecek

Piyasaların bundan sonra ne tarafa gideceğini anlamak için gözler bu hafta Amerika’dan gelecek iki önemli habere çevrildi. Çarşamba günü açıklanacak harcama ve enflasyon verileri ile cuma günü gelecek iş imkanları ve istihdam raporu takip edilecek. Bu verilerin güçlü çıkması durumunda faizlerin yüksek kalacağı algısı pekişebilir ve altındaki baskı bir süre daha devam edebilir.

Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yürütülen proje kapsamında 9 bin 687 dekar arazinin cazibeli, 14 bin 887 dekar arazinin ise borulu sistemle sulanması planlanıyor.

Proje çerçevesinde 32 kilometre çelik boru, 76 kilometre CTP boru ve 151 kilometre PE100 boru döşenirken, 24 basınç kırıcı vana ile 140 sanat yapısının da inşası gerçekleştiriliyor.

Erzincan Tarım ve Orman İl Müdürü Alper Koçaker ile Bakanlığa bağlı birim amirleri, bölgede devam eden çalışmaları yerinde inceleyerek DSİ 82. Şube Müdürü Ragıp Taner Yılmaz'dan bilgi aldı.

Tamamlandığında binlerce dekar tarım arazisinin suyla buluşmasını sağlayacak projenin, Çayırlı ilçesinde tarımsal üretimin geliştirilmesine katkı sunması bekleniyor.

Gerçekleştirilen ziyarette, Erzincan Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı İbrahim Karakuş ile bir araya gelen Kabadayı ve Karaman, kentte koyun ve keçi yetiştiriciliği yapan üreticilerin karşılaştığı sorunlar, talepler ve beklentiler üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Görüşmede küçükbaş hayvancılığın mevcut durumu ele alınırken, üreticilerin yaşadığı sorunların çözümüne yönelik yapılabilecek çalışmalar konusunda karşılıklı fikir alışverişi gerçekleştirildi.

AK Parti Erzincan İl Başkanı Alpay Kabadayı, üreticilerin emeğinin ve alın terinin önemine dikkat çekerek, hayvancılık sektörünün geliştirilmesi ve yetiştiricilerin daha güçlü şekilde desteklenmesine yönelik istişarelerin sürdürüleceğini belirtti.

Ziyarette Birlik Başkanı İbrahim Karakuş’un sektörün sahadaki durumu ve yetiştiricilerin beklentilerine ilişkin değerlendirmeleri de dinlendi.

Ziyaretin ardından Kabadayı ve Karaman, misafirperverliği ve katkılarından dolayı İbrahim Karakuş’a teşekkür ederek Erzincan’daki tüm küçükbaş hayvan yetiştiricilerine bereketli ve hayırlı kazançlar temennisinde bulundu.

Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yürütülen proje kapsamında, bölgedeki binlerce dekar tarım arazisinin suyla buluşturulması hedefleniyor. Projenin tamamlanmasıyla birlikte toplam 24 bin 574 dekar tarım arazisinin sulama imkanına kavuşması planlanıyor.

Proje kapsamında 9 bin 687 dekar arazi cazibeli sulama, 14 bin 887 dekar arazi ise borulu sulama sistemi üzerinden suya kavuşacak.

Çalışmalar çerçevesinde bölgeye 32 kilometre çelik boru, 76 kilometre CTP boru ve 151 kilometre PE100 boru döşeniyor. Ayrıca sulama sisteminin sağlıklı şekilde işletilmesi amacıyla 24 adet basınç kırıcı vana ile 140 adet sanat yapısının inşası gerçekleştiriliyor.

Çalışmaları yerinde inceleyen Erzincan Tarım ve Orman İl Müdürü Alper Koçaker ile Bakanlığa bağlı birim amirleri, proje kapsamında yürütülen çalışmalar hakkında DSİ 82. Şube Müdürü Ragıp Taner Yılmaz’dan bilgi aldı.

Turnaçayırı Barajı ve Sulama Projesi’nin tamamlanmasıyla birlikte Çayırlı’da tarımsal üretim kapasitesinin artırılması ve geniş tarım alanlarının düzenli sulama imkanına kavuşması hedefleniyor. Projenin, ilçedeki tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine ve bölge ekonomisine katkı sağlaması bekleniyor.

Ülkü Ocakları Erzincan İl Başkanlığı binasında düzenlenen programda, “Türk Milliyetçiliği ve Ülkü Ocakları” ile “Anadolu’nun Türkleşmesi” başlıklı seminerler gerçekleştirildi.

Katılımcılara yönelik gerçekleştirilen sunumlarda Türk milliyetçiliğinin temel yaklaşımları, Ülkü Ocaklarının çalışmaları ve Anadolu’nun Türk yurdu haline gelme sürecine ilişkin tarihi konular ele alındı.

Programın manevi bölümünde ise başta şehitler olmak üzere ahirete irtihal eden tüm geçmişler için dualar edildi. Kur’an-ı Kerim tilavetinin gerçekleştirildiği program, dualarla tamamlandı.

Ülkü Ocakları Erzincan İl Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen programın, teşkilat mensuplarına yönelik eğitim ve tarih bilincinin geliştirilmesine katkı sunması amaçlandı.

Cumhuriyetin henüz ilk adımlarını attığı hareketli günlerde, köklü bir dönüşümün heyecanı tüm Anadolu’yu sarmıştı. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, yeni kurulan devletin dinamiklerini yerinde incelemek ve halkla kucaklaşmak amacıyla 1924 yılının sonbaharında eşi Latife Hanım ile birlikte geniş kapsamlı bir yurt gezisine çıktı. Bu tarihi yolculuğun en anlamlı duraklarından biri ise 29 Eylül 1924 tarihinde Erzincan oldu. Sivas-Erzurum hattında Milli Mücadele döneminden beri kritik bir rol üstlenen kent, Cumhuriyetin ilanından sonra Cumhurbaşkanı sıfatıyla gerçekleşen bu üçüncü ziyareti büyük bir heyecanla karşıladı.

Refahiye’de Sıcak Karşılama ve İlk Temaslar

29 Eylül 1924 sabahı Erzincan’a doğru yola çıkan kafile, güzergah üzerindeki Refahiye ilçesinden gelen kalabalık bir heyet tarafından durduruldu. İlçe sakinlerinin davetini kırmayan Atatürk, Refahiye’de bir süre dinlenerek bölge halkıyla sohben etti ve öğle yemeğini eski milletvekillerinden Şebinkarahisarlı Tevfik Bey’in evinde yedi. Yemeğin ardından Erzincan merkezine doğru hareket eden kafileyi kent girişinde görkemli bir manzara karşıladı. Şehir merkezinden belediye binasına uzanan cadde boyunca okullar, esnaf birlikleri ve binlerce vatandaş ellerinde bayraklarla yollara döküldü.

Resmi Temaslar ve Geceyi Aydınlatan Fener Alayı

Belediye binasında kısa bir süre dinlenen Atatürk; ardından Vilayet makamını ve Kolordu Karargahı’nı ziyaret ederek resmi temaslarını tamamladı. Aynı akşam Müfettişlik Dairesi’nde Erzincanlılar tarafından Atatürk ve beraberindeki heyet onuruna bir akşam yemeği verildi. Yemeğin ardından kentin caddeleri meşalelerle düzenlenen fener alayıyla aydınlandı. Tören sırasında Erzincanlı Münir Ziya Atasev’in konuşmasını yanıtlayan Atatürk, gösterilen sevgi ve bağlılığa teşekkür ederek kentin Cumhuriyet dönemindeki gelişimine duyduğu güveni dile getirdi.

Erzurum Dönüşü Verilen Söz Tutuldu

Erzincan’daki programın ardından ertesi sabah Erzurum’a hareket eden Atatürk, dönüş yolunda tekrar kente uğrayacağı sözünü verdi. Nitekim Erzurum dönüşünde, 10 Ekim 1924 günü Tercan üzerinden yeniden Erzincan’a geldi. Tercan’da halkla öğle yemeği yiyen ve akşama doğru Erzincan’a ulaşan Atatürk, resmi tören talep etmemesine rağmen caddeleri dolduran binlerce kişi tarafından karşılandı. Geceyi kentte geçiren Atatürk, Sivas ve Erzurum arasında stratejik bir mola durağı olan Erzincan ile bağlarını bir kez daha güçlendirmiş oldu.

Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesinde 2026-2027 eğitim ve öğretim döneminin başlamasıyla birlikte üniversiteye bu sene başlayarak kente gelen öğrencilerin ilk adresi Girlevik Şelalesi oldu.

Erzincan'a yeni gelen çoğu üniversite öğrencisi ailesiyle birlikte Girlevik Şelalesinde manzaranın keyfini yaşadı.

Munzur Dağı eteklerinde bulunan Kalecik köyündeki 9 ayrı kaynak suyunun birleşmesiyle oluşan şelale çevresindeki zengin bitki örtüsü, her mevsim yerli ve yabancı turistlerin uğrak yeri oluyor.

Kent merkezine 35 kilometre uzakta olması sebebiyle ulaşım kolaylığının yanı sıra 40 metre yüksekten dökülen sularıyla her mevsim beğeni toplayan şelale, kışının tamamen donan suları, yazın serin havası, ilkbaharda da yemyeşil bitkisi örtüsüyle dikkati çekiyor.

Kış mevsimine sayılı günler kala yüksekten dökülen suları hem de çevresindeki farklı tonlara bürünen bitki örtüsüyle ilgi gören şelalenin çevresindeki ağaçlar şu sıralar sarı, turuncu ve yeşilin farklı tonlarına bürünmeye başladı.

Kente gelen üniversite öğrencileri başta olmak üzere şehir stresinden uzaklaşıp doğayla baş başa kalmak isteyenlerin uğrak mekânı olan şelale, yılın her mevsiminde şehrin sakinleri dışında farklı kentlerden gelen ziyaretçileri de ağırlıyor. Şelaleye sonbaharda gelen ziyaretçiler, temiz havada gezinti yapıp hatıra fotoğrafı çektirmeyi ihmal etmiyor.

Kombilerin yıllık bakımlarının yapılması, vatandaşların tasarruf yapmalarına yardımcı oluyor. Bakımı yapılmayan kombiler çeşitli sorunlara yol açabiliyor. Kombilerin periyodik bakımlarının yılda en az bir defa mutlaka yaptırılması gerektiğini belirten ve uzun yıllardır Erzincan'da kombi bakım ustası olarak çalışan Yunus Emre Soylu, kombilerin 24 saat sürekli çalıştığını evde kullandıkları diğer cihazlar ile kombinin ayrı tutulması gerektiğini söyledi. Soylu, 'Havalar git gide soğumaya başladı. Kar da yakında gelecek. Bizlerde artık kombilerimizi yavaş yavaş yakmaya başladık ama kombi bakımları da önemli. Çünkü en çok çalıştığını düşündükleri cihazlardan bile kombi daha çok çalışıyor. Yaz da gelse 24 saat sürekli hizmet veren bir cihaz. İster istemez bu cihaz şebekeden gelen suya ne kadar temizdir değildir bölge olarak da farklı ama bizim ister istemez kırsal bir kesimde yaşadığımız için suyumuz kireçli ve ortamdan aldığı hava, sürekli atmosferden hava alıyor. Tozlar ve bu tür şeyler cihazlarda ister istemez tıkanmalara neden oluyor' dedi.

'Her sene bakımı yapılması gerekiyor'

Vatandaşlardan kombi bakımlarının yetkili servislere yaptırmalarını isteyen Soylu, şunları kaydetti:

'Kesinlikle her sene kombilerine bakımlarını yaptırmaları lazım ve bu bakımı da sadece elini yüzünü silmekle değil, yetkili servise yaptırmaları lazım. Bazı görüyoruz gelmiş adam kapağını sökmüş elini yüzünün silmiş 'kombinizin bakımı yapıldı' diye. O bana biraz ters geliyor. Kombinin elini yüzünü silmek o kadar önemli değil. Bizim için önemli olan sirkülasyon yapacağı o pompanın yollarının temiz olması. 3 yollu vana dediğimiz parçanın yaz-kış konumuna yani sıcak sudan kalorifere geçişi için o parçaların temizlenmesi. Sürekli atmosferden havayı çeken o fanın temizlenmesi ve içine genleşme tankı dediğimiz suyun dengesini sağlayan denge kabıdır Türkçesi onun havasının sürekli kontrol edilmesi.'

'Kombi bakımı ehil kişiler tarafından yapılmalı'

Kombi bakımının ehil kişiler tarafından yapılmasının önemine değinen Soylu, bilmeden tamir etmeye çalışan kişilerin kombiye daha çok zarar verebildiğini ifade ederek, 'Özellikle dikkat edilmesi hususlarından birisi kombilerin ehil kişiler tarafından bakımının yapılması. Biz bunu yetkili kişiler, yetkili servislerin yapmasını uygun görüyoruz. Şimdi özellikle günümüzde kombinin yapısını öğrenen kişiler eline de herhangi bir mekanik alet alarak biz bakım yapabiliyoruz diye kombileri açabilmekte ve uygun olmayan yerleri, kombinin belki de hiç ellenmeyecek yerlerini oynayarak kombide arızaya sebep olabiliyorlar. Bundan dolayı da bunun en iyisi ehil yetkili kişiler tarafından bakımın yapılmasıdır' diye konuştu.

Merkezde cadde kenarındaki kaldırımda bulunan ağacın üzerinde miyavlayan yavru kedi, çevreden geçen vatandaşların dikkatini çekti.

Korkarak ağaca çıktığı belirtilen yavru kedinin aşağı inemediğini gören vatandaşlar, kediyi kurtarmak için çalışma başlattı.

Bir süre aşağı inmeye direnen yavru kedi için yaş mama getirildi. Mamayı koklayan kedi, vatandaşların çabaları sonucu bulunduğu yerden aşağı indi.

Yavru kedinin yaş mamayla karnını doyurması, kurtarma çalışmasına katılan vatandaşları da mutlu etti.

İlçe merkezi ve köylerinde kış aylarında çerez olarak tüketilen oricik, ceviz hasadının ardından yöre sakinlerince hazırlanmaya başlandı.

Üretimde öncelikle kurutulmuş dutlar ayrılarak cevizler toplanıp kırılıyor. Dutlar sıkıldıktan sonra yöreye özgü toprakla mayalanıyor ve şıra haline getirilerek kazanlarda kaynatılıyor.

İpe tek tek dizilen cevizler, kaynatılan dut şırasına 3-4 kez batırılarak kaplanıyor. Kurutulmasının ardından tüketime hazır hale getirilen oricik, kış aylarında yoğun ilgi görüyor.

Yörede uzun yıllardır sürdürülen geleneksel yöntemlerle hazırlanan oriciğe Türkiye'nin farklı kentlerinin yanı sıra yurt dışından da talep geliyor.

Kemaliye sakinlerinden Faruk Sağçolak, oriciğin ilçede asırlardır yapıldığını belirterek, ürünün tamamen doğal olduğunu söyledi.

Oriciğin hazırlanmasında şeker ve benzeri katkı maddelerinin kullanılmadığını ifade eden Sağçolak, 'Kesinlikle oriciğimiz tamamıyla doğaldır. Şeker, ayran ve süt gibi hiçbir katkı malzemesi yoktur. Sadece dut, üzüm şırası ve un ile yapıyoruz.' dedi.

Türkiye, 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü’nü toplumsal farkındalığı artıracak kapsamlı bir etkinlikle karşılamaya hazırlanıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı öncülüğünde, 81 ilde aynı anda düzenlenecek yürüyüşlerle büyüklerin tecrübesine ve toplumsal hayattaki yerine vurgu yapılacak. Birleşmiş Milletler’in bu yıl için belirlediği "Uzun Ömür Çağı: Daha Uzun Yaşamlar İçin Sistemleri Yeniden Düşünmek" teması doğrultusunda şekillenen organizasyon, genç ile yaşlıyı aynı rotada buluşturarak kuşaklararası bağı güçlendirmeyi hedefliyor.

Saat 11.00’de Tüm Şehirlerde Eş Zamanlı Yürüyüş

Ekim ayının ilk gününde saat 11.00 itibarıyla başlayacak yürüyüşler; valilikler, yerel yönetimler, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliğiyle yürütülecek. Şehirlerde belirlenen parkurlar, yaşlı vatandaşların zorlanmadan katılım sağlayabileceği, güvenli, erişilebilir ve dinlenme alanlarına sahip güzergahlardan seçildi. Kutlamalar yalnızca yürüyüşle sınırlı kalmayacak; il müdürlükleri bünyesinde kültürel, sanatsal ve sportif buluşmalar da gerçekleştirilecek. Türkiye genelinde hazırlıklar sürerken, Erzincan nezdinde gerçekleştirilecek yerel program akışı ve yürüyüş rotasına dair resmi duyurunun ise önümüzdeki saatlerde Valilik ve İl Müdürlüğü tarafından kamuoyuna paylaşılması bekleniyor.

Evde Bakımdan Huzurevlerine Uzanan Güçlü Destek

Bakanlık verileri, yaşlı nüfusa yönelik hizmet ağının genişliğini ortaya koyuyor. Evde Bakım Yardımı ile 107 binden fazla, Ulusal Vefa Programı ile de 132 bini aşkın vatandaşa kişisel bakım desteği veriliyor. Yaşlı Destek Programı (YADES) kanalıyla 173 bini aşkın kişiye ulaşılırken, 43 Gündüzlü Aktif Yaşam Merkezi ve 34 Tazelenme Üniversitesi ile hayat boyu öğrenme teşvik ediliyor. Türkiye genelinde kamu ve özel sektöre ait yüzlerce huzurevinde yaklaşık 30 bin yaşlıya bakım sunulurken, bu yıl 8 yeni huzurevinin daha açılması planlanıyor. Ayrıca huzurevlerinde aktif yaşamı destekleyen gelenekselleşmiş Bocce turnuvalarının 8'incisi geride kaldı.

Dijital Çağa Uyum ve Geleceğe Yönelik Şuralar

Toplumsal yapının ve aile odaklı politikaların bir parçası olarak ele alınan yaşlılık alanında, son yıllarda önemli adımlar atıldı. 2019’daki ilk buluşmanın ardından Nisan 2026’da 2. Yaşlılık Şurası düzenlenerek vizyon tazelendi. Çağın gereklerine uyum sağlamak adına 1.923 yaşlı bireye dijital ve finansal okuryazarlık eğitimi verilirken, 31 Dijital Bahar Odası da kullanıma sunuldu. 1 Ekim’deki etkinlikler, tüm bu hizmetlerin ve sağlıklı yaşlanma anlayışının sahada görünür kılınmasını sağlayacak.

Valilikte gerçekleşen görüşmede Aydoğdu, Diyarbakır İl Müftülüğü görevine atanan Fakirullahoğlu'na Erzincan'daki hizmetleri ve çalışmalarından dolayı teşekkür ederek yeni görevinde başarı diledi.

Aydoğdu, Erzincan İl Müftüsü olarak görevine başlayan Yazıcı'ya da yeni görevinin hayırlı olmasını temenni ederek çalışmalarında başarı ve kolaylıklar diledi.

Fakirullahoğlu'nun Diyarbakır'a, Yazıcı'nın ise Erzincan'a atanması, 2026/279 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında gerçekleştirildi.

Vali Aydoğdu, ziyarette Doköz'e yeni görevinin hayırlı olması temennisinde bulunarak görevinde başarılar diledi.

Daha sonra Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) Müdürlüğünü ziyaret eden Aydoğdu, POMEM Müdürü Tuncay Sancak'tan eğitim faaliyetleri ve yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Aydoğdu, geleceğin teminatı olan polis adaylarının yetiştirilmesinde emeği geçen idareci ve eğitimcilere teşekkür etti.

Erzincan’ın köklü tarihini geleceğe taşıyacak Camii Kebir yeniden ihya ediliyor. Deprem güvenliği kriterleri doğrultusunda, 1939 Erzincan Depremi’nde yıkılan Hacı İzzet Paşa Camii’nin estetik karakterinden ilham alınarak hazırlanan proje, şehrin kültürel kimliğini güçlendirmeyi hedefliyor. Erzurum Vakıflar Bölge Müdürü ve Terzibaba Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Murat Uslu tarafından paylaşılan görseller; Selçuklu ve Osmanlı mimarisinin zarafetini, geniş ve ferah ibadet alanlarıyla birleştiren yeni yapının şehre kazandıracağı estetik zenginliği gözler önüne seriyor. Tasarımın en önemli unsurlarından biri olan düz ayak giriş sistemi sayesinde, yaşlı ve engelli vatandaşlarımızın ibadethaneye erişiminde hiçbir zorluk yaşamayacağı kapsayıcı bir yapı planlanıyor. Tarihi dokuyu korurken modern teknik altyapıyla donatılacak bu yeni eser, Erzincan’ın manevi ve kültürel geleceğine büyük bir katkı sunacak.

"Ekonomik Özgürlük Erzincan'ın Hakkıdır"

Süleyman Tan, konuşmasında Ticaret ve Sanayi Odası’nı sadece bir kurum değil, üyelerin her an ulaşabileceği gerçek bir "temsil makamı" haline getireceğinin sözünü verdi. Ekonomik gücün sosyal gelişimle doğrudan bağlantılı olduğunu savunan Tan, "Ekonomik gücü zayıf olan bir şehir, sosyal olarak da geriler; biz bu gidişatı tersine çevirmek için buradayız" ifadelerini kullandı.

Hedef: Üreten Ve Büyüyen Bir Erzincan

Adaylık sürecinde polemik yerine proje üreteceklerini vurgulayan Tan, Erzincan’ı çevre illerin sanayi başarısıyla kıyaslayarak şu hedefleri paylaştı:

• Sanayide Atılım: Organize Sanayi Bölgesi’nin (OSB) yatırım cazibesini artırmak adına gerekirse Ankara’da bakanlıklar nezdinde temaslarda bulunulacağını belirtti.

• Girişimciye Tam Destek: Özellikle kadın ve genç girişimcilerin önündeki engelleri kaldırmak için özel destek mekanizmaları kurulacağını ifade etti.

• Sektörel Kalkınma: Tarım, turizm ve sanayi potansiyelini birleştirerek topyekûn bir ekonomik kalkınma hamlesi başlatılacağını duyurdu.

• Katılımcı Yönetim: Ticaret hayatındaki her paydaşın, bir bakkaldan büyük bir sanayiciye kadar herkesin fikrinin kıymetli olduğu ortak akıl vurgusu yaptı.

24 Saat Açık Kapı Sözü

Şeffaf ve ulaşılabilir bir yönetim anlayışını benimseyeceğini dile getiren Süleyman Tan, başkan seçilmesi durumunda odanın kapılarının tüm üyelere 24 saat açık olacağını söyledi. Erzincan’ın hak ettiği ekonomik seviyeye ulaşması için birlik ve beraberlik çağrısı yapan Tan’ın açıklamaları, iş dünyasında yankı bulmaya devam ediyor.

Erzincan’da 9 belde ve 3 köyün belediye sınırlarına dahil edilmesine ilişkin karara karşı Yaylabaşı Belediye Başkanı Muammer Oğuz’un açtığı dava sonuçlandı. Danıştay, Yaylabaşı Belediyesinin tüzel kişiliğinin kaldırılmasına yönelik işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri bulunmadığına hükmederek yürütmenin durdurulmasına karar verdi. Kararla birlikte Yaylabaşı’nın yeniden belde statüsüne kavuşması bekleniyor.

2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında şehit olan kahraman Mehmetçiklerin isimleri ve memleketlerinin yazılı olduğu Şehitler Anıtı, Kırklar Tepesi’nde ziyaretçilerini ağırlıyor.

Özellikle bayramlarda, milli günlerde ve yaz aylarında bölge halkı ve şehir dışından gelen misafirlerin uğrak noktası haline gelen bu alan, duygusal anlara sahne oluyor.