GSB Erzincan Yurtlarından yapılan açıklamaya göre, Terzi Baba Öğrenci Yurdunda kalan öğrencilerle birlikte cami ziyareti gerçekleştirildi.

Ziyaret kapsamında ibadethanelerin temiz tutulması ve korunmasının önemi vurgulanırken öğrenciler de cami temizliği yaparak çalışmaya katkı sağladı.

Etkinlikle öğrencilerde ibadethanelere karşı duyarlılığın artırılması ve ortak kullanım alanlarının korunması bilincinin güçlendirilmesinin amaçlandığı belirtildi.

Eğitimin İlham Veren Anları Ölümsüzleşecek

“Öğretmenin gözü; dünün, bugünün, yarının gözüdür” anlayışıyla hayata geçirilen yarışma, eğitim yolculuğuna dair toplumsal farkındalık yaratmayı hedefliyor. Öğretmenler, sınıf içi ve okul çevresindeki çalışma ortamlarında karşılaştıkları etkileyici anları, mesleğin getirdiği duygu yüklü karelerle buluşturarak sanatsal bir anlatıma dönüştürecek.

Başvurular İçin Son Gün 26 Ekim

Renkli ve siyah-beyaz dijital fotoğrafların aynı kategoride değerlendirileceği yarışmaya başvurular elektronik ortamda kabul edilecek. Katılmak isteyen öğretmenler, eserlerini il millî eğitim müdürlüklerince ilan edilen e-posta adresleri üzerinden 26 Ekim 2026 tarihine kadar iletebilecek.

Dereceye Giren Eserler 24 Kasım’da Sergilenecek

Jüri değerlendirmesinin ardından sonuçlar 13 Kasım 2026 tarihinde kamuoyuna duyurulacak. Dereceye giren ve sergilenmeye değer görülen 50 eser, 24 Kasım Öğretmenler Günü kutlama programı kapsamında açılacak özel sergide ziyaretçilerin beğenisine sunulacak.

Erzincan İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden yapılan açıklamada, Meteoroloji 12. Bölge Müdürlüğünce Erzincan, Erzurum ve Bayburt çevreleri için sarı kodlu kuvvetli yağış uyarısı yapıldığı belirtildi.

Yağışların 15 Ekim saat 00.00'dan 16 Ekim saat 06.00'ya kadar yerel olarak kuvvetli ve yer yer çok kuvvetli olmasının beklendiği ifade edilen açıklamada, üreticilerin gerekli tedbirleri almaları istendi.

Açıklamada, tarım arazilerinde su birikmesi ve drenaj sorunlarına karşı önlem alınması, sera, depo ve tarımsal işletmelerin su baskını riskine karşı kontrol edilmesi gerektiği kaydedildi.

Gübre, yem ve diğer tarımsal malzemelerin su baskınına karşı korunaklı alanlarda muhafaza edilmesi, hayvan barınaklarının da olası su baskınlarına karşı kontrol edilmesi gerektiği vurgulandı.

Gök gürültülü sağanak sırasında açık alanlarda bulunulmaması ve tarım makineleriyle çalışılmaması uyarısında bulunulan açıklamada, taşkın riski bulunan dere yatakları ile su biriken yollarda dikkatli olunması istendi.

Kuvvetli yağışın neden olabileceği ani sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu, kuvvetli rüzgar ve ulaşımda aksamalara karşı vatandaşların ve üreticilerin tedbirli olmaları gerektiği bildirildi.

24 Ay Boyunca Geri Ödemesiz Hibe İmkanı

KOSGEB tarafından yürütülen destek programı kapsamında, belirlenen kriterleri karşılayan işletmelere yüzde 100 destek oranıyla geri ödemesiz finansman sağlanıyor. Toplamda 24 ay boyunca devam edecek olan bu süreç, üçer aylık periyotlar halinde 8 ayrı dönem olarak planlandı.

Program dahilindeki tüm şartları eksiksiz yerine getiren işletmeler, iki yıllık süre zarfında toplam 8 brüt asgari ücret tutarına kadar geri ödemesiz performans desteğinden faydalanabiliyor.

Hibe Desteğinden Yararlanabilecek Gruplar

KOSGEB'in iş kurma desteğinden faydalanabilmek için işletme sahibi olan girişimcinin belirli öncelikli gruplar arasında yer alması gerekiyor. Program kapsamına alınan hak sahipleri şu şekilde sıralanıyor:

• Genç Girişimciler: Kendi işini kuran genç işletme sahipleri.

• Kadın Girişimciler: Ticari hayata adım atan kadın işverenler.

• Engelli Girişimciler: Ekonomik üretime katılan engelli vatandaşlar.

• Gaziler Ve Şehit Yakınları: Gaziler ile birinci derece şehit yakınları tarafından kurulan işletmeler.

Destek Ödemeleri İçin Aranan Performans Şartları

Girişimcilerin üçer aylık dönemlerde verilen bu performans desteğini alabilmeleri için ilgili dönemde belirlenen tüm kriterleri aynı anda sağlaması zorunlu tutuluyor. İşletmelerin yerine getirmesi gereken şartlar şunları kapsıyor:

• Vergi Kaydı: İşletmenin vergi mükellefiyetinin ilgili destek döneminde kesintisiz olarak devam etmesi gerekiyor.

• Asgari Satış Tutarı: İşletmenin üç aylık ilgili dönemdeki toplam satış tutarının en az bir brüt asgari ücret seviyesinde olması şartı aranıyor.

• Sigorta Prim Gün Sayısı: İşletmede hizmet akdiyle (4A kapsamında) çalıştırılan sigortalı personelin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim gün sayıları toplamının ilgili dönemde 90 gün veya üzerinde olması gerekiyor.

• Bağ-Kur (4B) Avantajı: Girişimcinin destek kapsamındaki işletmesinde ilk defa Bağ-Kur (4B) sigortalılığının başlaması halinde, kendi 4B kapsamındaki SGK prim gün sayıları da aranan 90 günlük prim hesabına dahil ediliyor.

Başvuru Yeri Ve Yılbaşına Kadar Süre Kısıtı

Destekten yararlanmak isteyen girişimcilerin başvurularını e-Devlet kapısı üzerinden veya KOSGEB'in resmi internet sitesinde (kosgeb.gov.tr) yer alan E-Hizmetler / KOSGEB Veri Tabanı sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirmesi gerekiyor. Başvuru öncesinde işletmenin KOSGEB veri tabanına kayıtlı olması ve KOBİ Beyannamesinin güncel tutulması şartı aranıyor.

Öte yandan performans desteğinden yararlanmak isteyen işletmeler için kuruluş tarihlerine göre kritik bir başvuru takvimi uygulanıyor. 16 Aralık 2024 tarihinden sonra kurulan işletmelerin bu geri ödemesiz destekten faydalanabilmeleri için yılbaşına kadar e-Devlet veya KOSGEB sistemi üzerinden başvurularını tamamlamaları gerekiyor. Belirtilen süre kısıtı içinde işlemlerini gerçekleştirmeyen işletmeler destek hakkından yararlanamayacak.

Meteoroloji 12. Bölge Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre, bölge genelinde havanın parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

Yağışların Erzincan, Erzurum, Bayburt ve çevrelerinde yerel olarak kuvvetli ve yer yer çok kuvvetli, metrekareye 21 ila 75 kilogram arasında düşmesi bekleniyor.

Kuvvetli yağışlarla birlikte ani sel, su baskını, yıldırım, hortum oluşma riski, yerel dolu yağışı, yağış anında kuvvetli rüzgar ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzlukların yaşanabileceği belirtildi.

'Kuvvetli rüzgar uyarısı'

Bölgede yağış sırasında güneyli yönlerden esecek rüzgarın saatte 40 ila 70 kilometre hıza ulaşarak kuvvetli rüzgar ve yer yer fırtına şeklinde etkili olmasının beklendiği kaydedildi.

Açıklamada, kuvvetli rüzgar nedeniyle çatı uçması, ağaç devrilmesi ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olmaları istendi.

Erzincan'da gün boyunca etkisini gösteren yağmur, kent genelinde günlük yaşamı etkiledi. Yağış nedeniyle bazı cadde ve sokaklarda su birikintileri oluştu.

Gece saatlerinde ise Erzincan semalarında art arda çakan şimşekler ve yıldırımlar, karanlığı aydınlattı. Gökyüzünde oluşan ışık görüntüleri, kentte dikkat çekici anların yaşanmasına neden oldu.

Yağışlı havanın etkisini sürdürdüğü kentte, şimşeklerin gökyüzünü aydınlattığı anlar görsel açıdan etkileyici görüntüler ortaya çıkardı.

Zaman Ölçümünde Tarihi Yol Ayrımı

Uluslararası zaman ölçüm yetkilileri, atom saatleri ile gezegenimizin dönüşüne dayalı astronomik zamanı eşitleyen bu tarihi bağı koparmaya hazırlanıyor. Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu üyesi 69 ülke, artık saniye uygulamasının sonlandırılmasını içeren kritik teklifi oylayacak. Oylamadan kabul kararı çıkması durumunda düzenleme Mayıs 2027 itibarıyla resmen yürürlüğe girecek.

Dünya’nın Yalpalayan Ritmi ve Teknolojik Aksamalar

Gezegenimiz mükemmel bir saat hassasiyetine sahip değil. Ay’ın çekim gücü, çekirdekteki kaymalar ve iklim krizine bağlı olarak kutup buzullarının erimesi, Dünya’nın dönüş hızında düzensiz dalgalanmalara yol açıyor. Bu farkı kapatmak adına 1972’den bu yana Eşgüdümlü Evrensel Zaman’a (UTC) tam 27 kez eklenen artık saniyeler, özellikle veri sunucuları, finansal işlem ağları ve uçak rezervasyon sistemlerinde ciddi krizler doğurdu. Nitekim 2012 ve 2016 yıllarında yaşanan küresel sistem çökmeleri, teknoloji devlerinin bu kuralın değişmesi yönündeki baskılarını artırdı.

Büyük Risk: Negatif Artık Saniye Sürprizi

Dünya genelinde uzun vadede yavaşlama gözlense de kısa vadede gezegenin hızlandığı tespit edildi. Bu durum, tarihte hiç uygulanmamış bir riski; yani zaman sisteminden bir saniyenin silinmesini (negatif artık saniye) gündeme getirdi. Yetkililer, dijital altyapıların zamanı geri veya ileri alma adımlarına henüz hazır olmadığını ve bir saniyenin çıkarılmasının kontrolsüz bir karmaşaya sebep olabileceğini vurguluyor.

3 Bin Yıl Sonraya Ertelenen Randevu

Yeni plan doğrultusunda atom zamanının astronomik zamandan kademeli olarak uzaklaşmasına izin verilecek. Atomik ve astronomik zaman arasındaki farkın 1 saati bulması ise yaklaşık 3 bin yılı alacak. Gelecek nesiller, zaman ölçümü ile Dünya’nın fiziksel hareketi arasındaki bu fark 1 saate ulaştığında bir "artık saat" düzenlemesine geçilip geçilmeyeceğine karar verecek.

Kent genelinde etkili olan yağış nedeniyle bazı cadde ve sokaklarda su birikintileri meydana geldi. Yağmurun ardından gece karanlığı, gökyüzünü aydınlatan şimşeklerle yerini görsel açıdan etkileyici anlara bıraktı.

Erzincan semalarında art arda çakan şimşekler ve yıldırımlar, geceyi adeta gündüze çevirdi. Gökyüzünde oluşan ışık gösterisi, kentte yağışlı havanın en dikkat çekici görüntülerinden biri oldu.

Şifre Paylaşımı ve Bot Yazılımlara Kesin Yasak

Yeni esaslar doğrultusunda kullanıcılara tanımlanan kullanıcı adı, şifre ve SMS doğrulama kodlarının sadece ilgili kişi tarafından kullanılması zorunlu kılındı. Şifrelerin üçüncü kişilere devredilmesi yasaklanırken, olası bir güvenlik ihlalinde şifrenin hızla değiştirilerek okul idaresine bildirilmesi gerekecek. Ayrıca sisteme otomatik veri giriş sağlayan, ekran okuyan, veri çeken ya da arayüzü değiştiren her türlü bot, makro ve tarayıcı eklentisinin kullanımı ile yetkisiz toplu veri aktarımları tamamen yasaklandı. Kuralları ihlal edenler hakkında yasal işlem başlatılacak.

Tüm Dijital İzler Kayıt Altına Alınacak

Sistemde yaşanabilecek suiistimallerin önüne geçilmesi amacıyla e-Okul üzerindeki her adım adım takip edilecek. Sisteme giriş-çıkış saatleri, erişim sağlanan IP adresleri, eklenen, değiştirilen veya silinen veriler ile görüntülenen sayfalar dâhil tüm işlemler kayıt altına alınacak. 5651 Sayılı Kanun ve KVKK standartlarında saklanacak bu dijital loglar, gerekli durumlarda adli makamlar, idari soruşturma birimleri ve MEB denetmenleri tarafından delil olarak kullanılabilecek.

Kişisel Verileri Paylaşana Ağır Yaptırım

6698 sayılı KVKK kapsamında öğrenci, veli ve personele ait kişisel verilerin korunmasına yönelik denetimler sıkılaştırıldı. Karne notları, devamsızlık bilgileri, T.C. kimlik numaraları, adres ve telefon gibi kritik verilerin sosyal medyada, mesajlaşma gruplarında veya üçüncü şahıslarla rızasız paylaşılması suç sayılacak. Söz konusu bilgilerin ekran görüntüsünün alınması veya USB gibi harici belleklere aktarılması da ihlal kapsamına alındı. Düzenlemeye aykırı hareket eden kullanıcılar hakkında hem adli hem de idari süreçler işletilecek.

Bakanlıktan Sektöre Resmi Uyarı

Ticaret Bakanlığı, e-ticaret platformları üzerinden satışa sunulan et ürünlerindeki gramaj bilgisinin açıkça belirtilmesi yükümlülüğünü yeniden gündeme getirdi.

Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, konuyla ilgili sosyal medya hesabından bir açıklama yaptı. Kaplan, hamburger, döner, iskender ve köfte gibi içerisinde kırmızı veya beyaz et bulunan ürünlerin satışında gramaj bilgisinin verilmesinin yönetmelikle zorunlu kılındığını vurgulayarak, bu kuralların hatırlatılması amacıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine (TOBB) resmi bir uyarı yazısı iletildiğini duyurdu.

Eksik Bilgilendirmelere Karşı Önlem

Tüketicilere ürünlerin temel nitelikleri hakkında eksiksiz ve anlaşılır bilgi sunulması yasal bir zorunluluk olarak uygulanıyor. Ancak yetkililer tarafından yapılan incelemeler ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) üzerinden vatandaşlardan gelen şikayetler, bazı işletmelerin ürün açıklamalarında gramaj bilgisini gizlediğini veya eksik bilgi verdiğini ortaya koydu.

Alınan bu yeni önlemle birlikte, vatandaşların aynı türdeki yiyecekleri gramaj ve fiyat dengesi bakımından sağlıklı bir şekilde karşılaştırması hedefleniyor. Böylece tüketicilerin satın alma kararlarını eksik veya yanıltıcı ifadelerle değil, tamamen şeffaf bilgiler ışığında vermesi sağlanacak.

Güvenilir Alışveriş Ve Şeffaflık

Mevcut mevzuatın satıcılar tarafından eksiksiz bir şekilde uygulanması, tüketici haklarının korunması ve ekonomik çıkarların güvence altına alınması açısından kritik bir rol oynuyor.

Bakanlık yetkilileri, e-ticaret platformlarının ve bu mecralarda faaliyet gösteren satıcıların gramaj bildirim yükümlülüklerini yerine getirmesinin ticarette şeffaflığı doğrudan güçlendireceğine dikkat çekiyor. Elektronik ticarette daha güvenilir bir alışveriş ortamının tesis edilmesi amacıyla yürütülen denetim ve bilgilendirme çalışmalarının kesintisiz olarak devam edeceği belirtiliyor.

Resmi Gazete İle Yürürlüğe Giren Düzenleme

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik", 15 Ekim 2026 tarihli ve 33401 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yapılan düzenlemenin yasal detayları şu şekilde sıralanıyor:

• Değiştirilen Hükümler: 6 Ağustos 2016 tarihli ve 29793 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan mevcut yönetmeliğin taksitli satışları düzenleyen 12/B maddesinin birinci ve ikinci fıkraları tamamen yenilendi.

• Kaldırılan Hükümler: Aynı maddenin taşıt, kuyum ve afet istisnalarını düzenleyen üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları yürürlükten kaldırıldı.

Yürürlükten Kaldırılan Sabit Taksit Sınırları

Değişiklik öncesinde hangi ürüne en fazla kaç ay taksit yapılabileceği yönetmelik metninin içinde sabit kurallar olarak yer alıyordu. Yönetmelik metninden çıkarılan eski sabit sınırlamalar şunlardı:

• Genel Taksit Sınırı (Eski 1. Fıkra): Konut satışları hariç olmak üzere, mağazaların yaptığı vadeli satışlarda genel taksit süresi 12 ayı geçemiyordu.

• Elektronik Ve Ev Eşyaları (Eski 2. Fıkra): Beyaz eşya, mobilya ve televizyon satışlarında 9 ay; bilgisayar, tablet ve yenilenmiş telefonlarda 6 ay; belirlenen fiyat limitini aşan cep telefonlarında 3 ay; yurt içi tatil harcamalarında ise 18 ay taksit sınırı uygulanıyordu.

• Taşıt Satışları (Kaldırılan 3. Fıkra): Sıfır ve ikinci el araçların senetli satışlarında, aracın fatura değerine göre 12 aydan 48 aya kadar uzanan kademeli vade sınırları bulunuyordu.

• Altın Ve Kuyum Satışları (Kaldırılan 4. Fıkra): İşçilikli altın ve ziynet eşyası satışlarında en fazla 3 ay taksit yapılabiliyor, külçe ve gram altında ise taksit yapılamıyordu.

• Afet Bölgesi İstisnası (Kaldırılan 5. Fıkra): Bakanlığın yalnızca afet bölgelerinde taksit sınırlarını geçici olarak esnetebilmesine imkan tanınıyordu.

Yeni Dönemde Uygulamaya Alınan Kurallar

Yönetmelik içindeki tüm ürün isimleri, sabit fiyat limitleri ve ay sayıları metinden çıkarılarak daha esnek bir sisteme geçildi. Yeni düzenlemeyle getirilen kurallar şu şekilde işleyecek:

• Bakanlığa Tam Yetki: Konut satışları haricindeki tüm mal ve hizmet satışlarında taksitlendirme sürelerini belirleme ve ilave sınırlamalar getirme yetkisi doğrudan Ticaret Bakanlığına verildi.

• Senetli Ve Açık Hesaplı Satışlar: Mağazaların müşteriye senet imzalatarak (kıymetli evrak düzenleyerek) veya hiçbir belge imzalatmadan sözlü ve açık hesapla yaptığı tüm vadeli satışlar bakanlık kararlarına tabi olacak.

• Ertelenmiş Ödemeler: "Şimdi al, birkaç ay sonra öde" şeklindeki ödeme erteleme kampanyaları ile satış sonrasında belli bir ücret karşılığında borcun taksitlendirildiği işlemler de bu kapsamda denetlenecek.

• Hızlı İlan Sistemi: Cep telefonu, mobilya, beyaz eşya, altın veya taşıt satışlarında uygulanacak yeni taksit sayıları için Resmî Gazete değişikliği beklenmeyecek; alınan kararlar doğrudan Ticaret Bakanlığının resmi internet sitesinde ilan edilecek ve üst meslek kuruluşlarına gönderilecek.

Esnaf Ve Tüketici İçin Düzenlemenin Anlamı

Yönetmelikten sabit taksit sayılarının çıkarılması, elden taksitli satışlarda sınırlamaların tamamen bittiği anlamına gelmiyor. Bu değişiklik, esnaf ve vatandaş açısından şu sonuçları doğuruyor:

• Anlık Güncelleme İmkanı: Enflasyon ve fiyat değişimleri karşısında yönetmelikteki sabit Türk lirası limitlerinin eskimesi sorunu ortadan kalkacak; bakanlık piyasa şartlarına göre taksit sayılarını anlık olarak artırabilecek veya kısıtlayabilecek.

• Tüketici Ve Piyasa Korunması: Vatandaşların aşırı borçlanmasının önüne geçmek ve piyasadaki vadeli satışları denetim altında tutmak için gerekli adımlar bürokratik süreçlere takılmadan hızla atılabilecek.

Yayımı tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik hükümleri Ticaret Bakanı tarafından yürütülecek.

Devlet Su İşleri 8 Bölge Müdürlüğü/ERZURUM ile bağlı bulunan 82 Şube Müdürlüğü/ERZİNCAN ve 85 Şube Müdürlüğü/AĞRI için Personel Taşıma Servisi hizmet alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecektir.
İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:

2- İhalenin

3- İhale konusu hizmet alımının

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.
6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.
7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.
8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.
9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.
10- Bu ihalede, kısmı teklif verilebilir.
11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.
12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.
13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (YüzYirmi) takvim günüdür.
14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.
15- Diğer hususlar:
İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (R) : Personel/Öğrenci Taşıma Hizmetleri/0,78
Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.
Bu ihale kapsamında çalıştırılacak servis araçlarının tamamı "S plakalı" olacaktır.

İnsan zekası gerektiren öğrenme, akıl yürütme, desen tanıma, problem çözme ve karar verme gibi görevleri yerine getiren bilgisayar sistemleri, yapay zeka (AI) olarak adlandırılıyor. Gün geçtikçe daha da önem kazanan bu teknoloji, yetenekleri ve çalışma yöntemleriyle hayatın merkezine yerleşiyor.

Yapay Zeka Türleri Hangileridir?

Yapay zeka sistemleri, gelişmişlik düzeylerine ve yeteneklerine göre üç ana grupta sınıflandırılıyor:

Dar Yapay Zeka (ANI)

Belirli ve tanımlı tek bir görev alanında çalışan, bu alanın dışına çıkamayan sistemlerdir. Günümüzde sıklıkla kullanılan ChatGPT, yüz tanıma sistemleri, kredi skorlama araçları ve öneri algoritmaları bu grupta yer almaktadır.

Genel Yapay Zeka (AGI)

İnsanın yapabildiği herhangi bir zihinsel görevi anlayıp öğrenebilen ve uygulayabilen teorik sistemlerdir. Henüz mevcut olmayan bu yapı, aktif bir araştırma konusu olmaya devam etmektedir.

Süper Yapay Zeka (ASI)

Her alanda insan zekasını aşabilecek düzeyde olduğu öngörülen kurgusal ve kuramsal sistemlerdir.

Yapay Zekanın Çalışma Yöntemleri ve Alt Dalları

Teknik yaklaşımlarına göre yapay zeka sistemleri temel olarak dört ana grupta incelenmektedir:

• Kural Tabanlı Sistemler: Kararların insan tarafından önceden yazılmış sabit kurallarla verildiği ve sistemin veriden öğrenmediği yapılardır.

• Makine Öğrenmesi (Machine Learning): Kuralların elle yazılması yerine büyük veri örneklerinden çıkarıldığı ve modelin yeni verilerle kendisini geliştirdiği alandır.

• Derin Öğrenme (Deep Learning): İnsan beyin yapısından esinlenen çok katmanlı sinir ağları sayesinde görsel, ses ve karmaşık metin verilerini işleyebilen gelişmiş bir makine öğrenmesi alt dalıdır.

• Üretken Yapay Zeka (Generative AI): Öğrendiği büyük veri örüntülerini kullanarak yeni metinler, görseller, sesler veya kodlar üretebilen sistemlerdir (örneğin dil modelleri).

Yapay Zekanın Temel Kullanım Alanları

Günümüzde hayatın pek çok alanına entegre olan yapay zeka teknolojileri şu sektörlerde aktif olarak kullanılıyor:

• Sağlık: Hastalık teşhisi, ilaç keşfi ve tıbbi görüntü analizi.

• Finans: Dolandırıcılık tespiti, otomatik portföy yönetimi ve risk analizi.

• Günlük Yaşam: Haritalar, sanal asistanlar (Siri, Google Asistan), akıllı ev sistemleri ve çeviri araçları.

• Ulaşım: Otonom (kendi kendine giden) araçlar.

Yapay Zeka Teknolojileri Nasıl Çalışıyor?

Yapay zeka, günümüzde hayatımızın her alanını sarmış durumda. Peki sabah uyandığımız andan gece yatana kadar bize eşlik eden bu teknolojiler aslında nasıl çalışıyor ve arka planda hangi mekanizmalar yer alıyor?

Yapay Zekanın Temel Motoru: Makine Öğrenmesi Nedir?

Makine öğrenmesi, bilgisayarların açıkça programlanmadan verilerden öğrenmesini sağlayan yapay zeka alt dalıdır.

Nasıl Çalışır ve Öğrenme Yöntemleri Nelerdir?

Sisteme milyonlarca veri yüklenir. Algoritma bu verilerdeki kalıpları, benzerlikleri ve kuralları kendi kendine keşfeder. Yeni bir veri geldiğinde, geçmiş deneyimlerine dayanarak tahminlerde bulunur.

• Gözetimli Öğrenme: Sisteme neyin ne olduğu söylenir (örn: Etiketlenmiş kedi ve köpek fotoğrafları verilerek aradaki fark öğretilir).

• Gözetimsiz Öğrenme: Sistem veriyi kendi kendine gruplar (örn: Müşteri satın alma alışkanlıklarını analiz ederek benzer kitleleri bulmak).

• Takviyeli Öğrenme: Sistem deneme-yanılma yöntemiyle ödül ve ceza mekanizması üzerinden öğrenir (örn: Satranç veya Go oynayan yazılımlar).

Sıfırdan İçerik Üretme Devrimi: Üretken Yapay Zeka

Bu alan, sadece mevcut veriyi analiz etmekle kalmaz; o verilerden yola çıkarak tamamen yeni ve özgün içerikler üretir. Son yıllarda dünyada devrim yaratan akım tam olarak budur.

Büyük Modeller ve Üretim Kabiliyetleri

Büyük Dil Modelleri (LLM) ve difüzyon modelleri gibi mimarileri kullanır. İnternetteki milyarlarca metni, görseli veya sesi tarayarak kelimelerin veya piksellerin bir araya gelme mantığını çözer.

• Metin Üretimi: Makaleler, şiirler, e-postalar yazabilir; kodlama yapabilir (ChatGPT, Claude gibi araçlar).

• Görsel ve Video Üretimi: Sadece yazılı bir tariften (prompt) yola çıkarak gerçekçi fotoğraflar, dijital çizimler veya videolar oluşturabilir (Midjourney, DALL-E, Sora gibi araçlar).

• Ses Üretimi: Yapay seslendirmeler yapabilir veya sıfırdan müzik besteleyebilir (Suno, ElevenLabs gibi araçlar).

Günlük Yaşamın Gizli Kahramanları: Pratik Uygulamalar

Farkında olsak da olmasak da yapay zeka, sabah uyandığımız andan gece yatana kadar hayatımızın her anındadır.

Hayatı Kolaylaştıran Araçlar

• Akıllı Asistanlar: Telefonlarımızdaki Siri veya Google Asistan sesimizi anlar, takvimimizi düzenler ve sorularımıza yanıt verir.

• Öneri Algoritmaları: Netflix'in size film önermesi, Spotify'ın haftalık keşif listesi hazırlaması veya Instagram/TikTok akışınız tamamen yapay zekanın beğeni analiziyle şekillenir.

• E-Ticaret ve Müşteri Hizmetleri: Trendyol veya Amazon gibi sitelerde karşınıza çıkan "Bunu alanlar bunu da aldı" yönlendirmeleri ve sitelerdeki Chatbot (canlı destek) robotları.

• Navigasyon: Google Haritalar veya Yandex'in canlı trafik durumunu analiz edip size en hızlı rotayı çizmesi arka plandaki tahmin algoritmaları sayesinde olur.

• Çeviri Araçları: Google Çeviri veya DeepL gibi sistemler, diller arasındaki yapısal farkları yapay sinir ağları ile çözerek neredeyse kusursuz çeviriler yapar.

Karşılaştırma Tablosu

Geldiğimiz Son Nokta: İşinizi Yapay Zekaya Mı Kaptıracaksınız, Yoksa Onunla Güçlenecek Misiniz?

Gelişen teknolojiyle birlikte yapay zeka, meslekleri tamamen ortadan kaldırmaktan ziyade işlerin yapılma biçimini kökten dönüştürüyor. Rutin, tekrarlayan ve veriye dayalı süreçler otomasyona devredilirken, insan yaratıcılığı ile stratejik düşünme becerileri her zamankinden daha önemli bir konum elde ediyor.

1. Yapay Zeka ve Mesleklerin Geleceği

İş dünyasındaki bu devasa dönüşüm, bazı meslek kollarını ciddi risk altına sokarken, bazı alanların ise yıldızını parlatıyor.

Riski Yüksek (Dönüşecek veya Azalacak) Meslekler

• Giriş Seviyesi Kodlama ve Veri Analizi: Temel kod bloklarının yazılması veya ham verilerin düzenlenmesi gibi süreçler artık yapay zeka araçları tarafından saniyeler içinde tamamlanıyor.

• Müşteri Temsilciliği ve Destek: Temel soruları yanıtlayan geleneksel çağrı merkezlerinin yerini, insan gibi doğal konuşabilen gelişmiş sesli ve yazılı chatbotlar alıyor.

• Çevirmenlik ve Metin Yazarlığı: Standart metinlerin çevirisi ve temel reklam metni üretimi yapay zeka ile hızlandığı için bu alanlardaki insan gücü ihtiyacı azalıyor.

• Rutin Ofis ve Muhasebe İşleri: Fatura işleme, veri girişi ve basit raporlama süreçleri tamamen otomatik bir yapıya bürünüyor.

Yıldızı Parlayan (Yapay Zeka ile Güçlenen) Meslekler

• Yapay Zeka Prompt (Komut) Mühendisliği: Yapay zekadan en doğru ve en verimli çıktıyı alabilmek adına doğru soruları ve emirleri tasarlayan yeni nesil uzmanlık alanı.

• Yirminci Yüzyıl Zanaatkarları ve Mavi Yaka: Elektrikçilik, tesisatçılık, marangozluk ve aşçılık gibi fiziksel el becerisi, esneklik ve anlık problem çözme yeteneği gerektiren mesleklerin yapay zeka tarafından ikame edilmesi son derece zor görünüyor.

• Veri Bilimcileri ve Yapay Zeka Etik Uzmanları: Modelleri eğitecek, denetleyecek ve sistemlerin adil çalıştığından emin olacak uzmanlara ihtiyaç artıyor.

• İnsani İlişki Odaklı Meslekler: Psikologlar, öğretmenler, hasta bakıcılar ve liderlik pozisyonları gibi empati ile yüksek duygusal zeka (EQ) gerektiren alanlar güvenli bölgede kalmaya devam ediyor.

2. Etik ve Güvenlik Boyutları

Yapay zekanın kontrolsüz biçimde büyümesi, insan hakları ve güvenlik açısından ciddi soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.

Deepfake ve Dezenformasyon (Bilgi Kirliliği)

Üretken yapay zeka kullanımıyla bir siyasetçinin, ünlünün ya da sıradan bir insanın hiç söylemediği sözleri söylediği veya bulunmadığı mekanlarda yer aldığı sahte video ve sesler (deepfake) üretilebiliyor. Bu durum; seçimlerin manipüle edilmesine, dolandırıcılık vakalarına ve itibar suikastlarına zemin hazırlıyor.

Algoritmik Önyargı ve Ayrımcılık

Yapay zeka sistemleri internetteki mevcut verilerle eğitildiği için, bu verilerdeki ırkçı, cinsiyetçi veya sınıfsal önyargıları da öğreniyor. Örneğin, iş başvurularını değerlendirmekle görevli bir yapay zeka, geçmiş verilerde yer alan hatalar nedeniyle kadın adayları veya belirli etnik kökenleri eleyebiliyor.

Gizlilik ve Telif Hakları

Yapay zeka modelleri eğitilirken internet ortamındaki milyonlarca sanatçının eseri, yazarların kitapları ve kişilerin özel verileri izinsiz kullanılabiliyor. Bu durum "Emeği kim koruyacak?" ve "Verilerimiz ne kadar güvende?" sorularını gündeme taşıyor.

Otonom Silahlar ve Siber Güvenlik

Kendi kendine karar verip hedef belirleyebilen askeri dronlar ve robotlar gibi otonom silahlar, savaş hukukunu doğrudan tehdit ediyor. Ayrıca kötü niyetli odakar, yapay zekayı çok daha güçlü siber saldırılar ve hackleme yazılımları geliştirmek amacıyla kullanabiliyor.

Geleceğe Nasıl Hazırlanmalıyız?

Gelecek projeksiyonlarında öne çıkan temel yaklaşım şu şekildedir: "Yapay zeka kullanan insanlar, yapay zeka kullanmayan insanların işini elinden alacak."

Bu doğrultuda dönemin en kritik yeteneği, yapay zekayı bir tehdit olarak görmek yerine, onu yapılan işi büyüten ve hızlandıran güçlü bir ortak ve asistan olarak kullanmayı öğrenmektir.

Kaynaklar;

• TÜBİTAK Bilim Genç (Yapay Zeka Rehberi ve Öğrenme Metotları)
• GTech Yapay Zeka Akademi (AI Teknolojileri ve İş Dünyası Raporları)
• IBM Watson Education (Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Dokümantasyonu)
• OpenAI Research (Üretken Yapay Zeka ve Büyük Dil Modelleri Çalışmaları)
• World Economic Forum - WEF (Geleceğin Meslekleri ve İstihdam Raporu)
• Massachusetts Institute of Technology - MIT Technology Review (Yapay Zeka Etik ve Güvenlik Analizleri)

Deprem Teknolojileri Enstitüsü Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen çalıştaya, EBYÜ Rektörü Prof. Dr. Ufuk Kuyrukluyıldız, önceki dönem Rektörü Prof. Dr. Akın Levent, rektör yardımcıları Prof. Dr. Adem Başıbüyük, Prof. Dr. Meryem Özturan Sağırlı ve Prof. Dr. Erhan Zeytun, Deprem Teknolojileri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Şevket Özden ile farklı üniversite ve kurumlardan bilim insanları, araştırmacılar ve öğrenciler katıldı.

Aktif tektonik, paleosismoloji, sismoloji, jeodezi ve deprem mühendisliği alanlarında çalışan bilim insanlarını bir araya getiren çalıştayda, 9 oturumda 40 sözlü ve 12 poster olmak üzere toplam 52 bildiri sunuluyor.

Çalıştayın açılışında konuşan Rektör Kuyrukluyıldız, tarihinde büyük depremler yaşayan Erzincan'da böyle bir bilimsel buluşmanın gerçekleştirilmesinin ayrı bir anlam taşıdığını belirtti.

Bilimsel bilginin insan hayatını koruyan ve şehirleri daha güvenli hale getiren uygulamalara dönüştürülmesinin önemine değinen Kuyrukluyıldız, üniversite olarak Deprem Teknolojileri Enstitüsünün çalışmalarını ve bilimsel iş birliklerini desteklemeyi sürdüreceklerini ifade etti.

Açılış programında önceki dönem Rektörü Prof. Dr. Akın Levent, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odasından Düzgün Esina ve TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası Başkanı Cem Demirel adına Erdal Şafak da konuşma yaptı.

Programda, çalıştaya sağladıkları destek ve katkılardan dolayı Kuyrukluyıldız, Levent, Esina ve Şafak'a teşekkür plaketi verildi.

3 gün sürecek çalıştayın, bilimsel oturumlar ve poster sunumlarının ardından Erzincan Havzası'nın aktif tektoniğinin yerinde inceleneceği arazi gezisiyle sona ermesi planlanıyor.

Müdürlükten yapılan açıklamaya göre, 15 Ekim Perşembe günü ilk saatlerden itibaren Erzincan, Erzurum ve Bayburt çevrelerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak etkili olacak.

Yağışların yerel olarak kuvvetli ve yer yer çok kuvvetli, metrekareye 21 ila 75 kilogram arasında gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Aralıklarla etkisini sürdürmesi beklenen yağışların 16 Ekim Cuma günü saat 06.00'ya kadar devam edeceği öngörülüyor.

Kuvvetli yağışlarla birlikte ani sel, su baskını, yıldırım, hortum riski, yerel dolu yağışı, yağış anında kuvvetli rüzgar ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzlukların yaşanabileceği belirtildi.

Vatandaşların söz konusu olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olmaları istendi.

Meteoroloji tarafından yayımlanan uyarının sarı kod kapsamında olduğu bildirildi.

Türkiye'de kadın spor ayakkabı kategorisinde en çok tercih edilen ve satış rekorları kıran modeller belli oldu. Günlük yürüyüşten koşuya, şehir şıklığından spor salonu antrenmanlarına kadar farklı kullanım alanlarına hitap eden öne çıkan modellerin teknik detayları ve fiyat aralıkları haberimizde.

Lescon Mirage 2 Airfoam / Ghost 2

Türkiye'nin köklü yerli spor markalarından Lescon'un bu modeli, Airfoam (hava tabanlı) teknolojisi ile üretilmiştir. Yürüyüş ve koşuda darbe emici özelliği sayesinde gün boyu yüksek konfor sunar. Nefes alabilen dış kumaşı ayakların terlemesini önler.

• Fiyat Aralığı: 3.100 TL – 3.800 TL arası.

• Nereden Alınır? Lescon Resmi Web Sitesi, Lescon mağazaları, Trendyol ve Hepsiburada.

Lumberjack Dare Memory Foam / Wolky

FLO bünyesinde tamamen yerli sermayeyle yönetilen Lumberjack, günlük kullanımda en çok satan markalardandır. Memory Foam (hafızalı taban) teknolojisi sayesinde ayağın tam şeklini alır ve basış noktalarındaki baskıyı azaltır. Oldukça hafif bir yapıya sahiptir.

• Fiyat Aralığı: 1.500 TL – 2.400 TL arası.

• Nereden Alınır? FLO Mağazaları ve web sitesi, In Street mağazaları, Boyner ve Hepsiburada.

Kinetix Arion TX / Tobin Wmn

Türkiye'de fiyat/performans ve satış adedi denince akla ilk gelen kadın spor ayakkabısı serilerindendir. Fylon taban yapısıyla ultra hafiftir. Günlük yürüyüşler, spor salonu antrenmanları ve yoğun koşturmalı günler için ideal, sade tasarımlara sahiptir.

• Fiyat Aralığı: 1.100 TL – 1.800 TL arası.

• Nereden Alınır? FLO, In Street mağazaları, Trendyol ve yerel ayakkabı perakendecileri.

Hammer Jack Günlük Sneaker Serisi

Hakiki deri ve kaliteli sentetik malzemeleri bir arada kullanan yerli markadır. Özellikle kalın tabanlı (platform) şehir sneaker modelleri, şıklığı ve sağlamlığı bir arada arayan kadınlar tarafından çok satılmaktadır. Suya ve dış etkenlere karşı dayanıklılığı yüksektir.

• Fiyat Aralığı: 2.000 TL – 3.200 TL arası.

• Nereden Alınır? Hammer Jack resmi satış sitesi, Boyner, Morhipo ve Trendyol.

Hızlı Karşılaştırma Tablosu

Kaynaklar;

• Lescon Resmi Web Sitesi (lescon.com.tr)
• FLO Mağazacılık ve Pazarlama A.Ş. Resmi Web Sitesi (flo.com.tr)
• Lumberjack Global ve Kinetix Resmi Ürün Katalogları
• Hammer Jack Resmi Satış Platformu (hammerjack.com)
• Trendyol, Hepsiburada ve Boyner Kadın Spor Ayakkabı Çok Satanlar Verileri

Geleneksel Türk mutfağının ve Konya yöresinin en özel lezzetleri arasında yer alan Mevlana çorbası; etli veya tavuklu seçenekleri, bakliyatları ve tahıllarıyla hem oldukça besleyici hem de doyurucu bir alternatif sunuyor. Yöresel dokusunu koruyan bu zengin çorba, sofralarda ana yemek gücünde bir lezzet olarak öne çıkıyor.

Mevlana Çorbası İçin Gerekli Geleneksel Malzemeler

Ev usulüne ve yöreye göre küçük değişiklikler gösterebilen geleneksel Mevlana çorbasının ana malzemeleri şu şekilde sıralanıyor:

Et ve Protein Grubu

• Et veya Tavuk: 300 gram kuşbaşı kuzu/dana eti veya didiklenmiş tavuk göğsü

Bakliyat ve Tahıllar

• 1 su bardağı haşlanmış nohut

• Yarım su bardağı haşlanmış buğday (yarma) veya alternatif olarak pirinç / arpa şehriye

Sebzeler ve Aromatikler

• Soğan, sarımsak, havuç ve patates

Yağ, Sos ve Baharatlar

• Zeytinyağı veya tereyağı

• Un, salça, tuz, karabiber, kimyon

• Taze nane veya maydanoz

Adım Adım Mevlana Çorbası Tarifi: Nasıl Hazırlanır?

Mevlana çorbasını tam kıvamında ve lezzetinde pişirmek için izlenmesi gereken genel adımlar şunlardır:

1. Haşlama ve Ön Hazırlık

Etler veya tavuk eti, ayrı bir tencere içerisinde iyice yumuşayana kadar haşlanır.

2. Meyane ve Kavurma Aşaması

Başka bir tencerede tereyağı veya zeytinyağı ile un hafifçe kavrulur. Tercihe göre bu aşamada salça da eklenebilir.

3. Pişirme ve Özleşme

Tencereye et suyu, sıcak su, haşlanmış etler, nohut, pirinç veya şehriye ile birlikte küçük doğranmış sebzeler ilave edilir. Tüm malzemeler kısık ateşte pirinçler ve şehriyeler yumuşayıp çorba özleşene kadar pişirilmeye bırakılır.

4. Baharatlama ve Servis

Çorba kıvam aldıktan sonra karabiber, kimyon ve tuz eklenerek ocaktan alınır. Üzerine ince kıyılmış taze nane veya maydanoz serpiştirilerek sıcak servis edilir.

Kırmızı Etli ve Tavuklu İki Farklı Tarifin Detayları

Konya mutfağına ait, etli veya tavuklu, bakliyat ve tahıllarla zenginleştirilmiş geleneksel Mevlana çorbası, farklı usullere göre hazırlanan iki ayrı tarifiyle sunuluyor. Hem kırmızı etli hem de tavuklu versiyonunda kullanılan malzemeler ve pişirme adımları açıklandı.

1. Geleneksel Konya Usulü Kırmızı Etli ve Nohutlu Mevlana Çorbası

Kırmızı et ve nohut ile hazırlanan geleneksel Konya usulü tarifin malzemeleri ve yapılış adımları şu şekildedir:

Gerekli Malzemeler

• 300 gram kuşbaşı dana veya kuzu eti

• 1 su bardağı haşlanmış nohut

• Yarım su bardağı arpa şehriye (veya önceden haşlanmış buğday/yarma)

• 1 adet kuru soğan

• 1 adet havuç

• 1 adet patates

• 2 diş sarımsak

• 1 yemek kaşığı tereyağı

• 2 yemek kaşığı zeytinyağı

• 1 yemek kaşığı domates salçası

• 1 yemek kaşığı tepeleme un

• 5 su bardağı et suyu (eti haşladığınız su)

• 2 su bardağı sıcak su

• Baharatlar: 1 tatlı kaşığı tuz, 1 çay kaşığı karabiber, 1 çay kaşığı kimyon, 1 tatlı kaşığı kuru nane

• Üzeri için: Çeyrek demet ince kıyılmış maydanoz

Adım Adım Hazırlanışı

• Etlerin haşlanması: Kuşbaşı etler bir tencereye alınır. Üzerini geçecek kadar su eklenerek etler yumuşayana kadar haşlanır. Haşlanan etler süzülür ve suyu kenara ayırılır.

• Sebzelerin hazırlanması: Soğan, havuç ve patates küçük küpler halinde doğranır. Sarımsaklar incecik kıyılır.

• Meyanenin hazırlanması: Çorba tenceresine tereyağı ve zeytinyağı alınır. Un eklenerek kokusu çıkana kadar 1-2 dakika kısık ateşte kavrulur. Ardından salça eklenip 1 dakika daha kavrulur.

• Suyun eklenmesi: Tencereye önce 1 bardak soğuk su eklenip çırpılır. Ardından ayrılan et suyu ve sıcak su ilave edilerek kaynamaya bırakılır.

• Sebze ve şehriyenin katılması: Kaynayan suya doğranmış soğan, havuç, patates, sarımsak ve arpa şehriyeler ilave edilir. Sebzeler yumuşayana kadar yaklaşık 10 dakika pişirilir.

• Et ve nohudun ilavesi: Sebzeler hafif yumuşayınca haşlanmış etler ve haşlanmış nohutlar tencereye eklenir.

• Pişirilmesi: Çorbanın altı kısılır, şehriyeler tamamen şişip çorba kıvam alana kadar yaklaşık 10-15 dakika ara sıra karıştırılarak pişirilir.

• Servis: Tuz, karabiber, kimyon ve kuru nane eklendikten sonra ocak kapatılır. Üzerine kıyılmış maydanoz serpilerek sıcak servis edilir.

2. Tavuklu Mevlana Çorbası

Tavuk eti ve pirinç kullanılarak hazırlanan alternatif tarifin malzemeleri ve yapılış aşamaları şunlardır:

Gerekli Malzemeler

• 1 adet bütün tavuk göğsü (veya 2 adet bütün tavuk budu)

• 1 su bardağı haşlanmış nohut

• Yarım su bardağı pirinç (veya arpa şehriye)

• 1 adet kuru soğan

• 1 adet havuç

• 1 adet patates

• 2 diş sarımsak

• 1 yemek kaşığı tereyağı

• 2 yemek kaşığı zeytinyağı

• 1 yemek kaşığı tepeleme un

• 1 yemek kaşığı biber veya domates salçası

• 5 su bardağı tavuk suyu (tavuğu haşladığınız su)

• 2 su bardağı sıcak su

• Baharatlar: 1 tatlı kaşığı tuz, 1 çay kaşığı karabiber, 1 çay kaşığı pul biber, 1 tatlı kaşığı kuru nane

• Üzeri için: Çeyrek demet ince kıyılmış maydanoz ve limon dilimleri

Adım Adım Hazırlanışı

• Tavuğun haşlanması ve didiklenmesi: Tavuk eti tencereye alınır, su eklenerek haşlanır. Haşlanan tavuk süzülerek didiklenir. Tavuk suyu kenara ayrılır.

• Sebzelerin hazırlanması: Kuru soğan, havuç ve patates minik küpler halinde doğranır. Sarımsaklar rendelenir. Pirinç yıkanıp süzülür.

• Meyanenin kavrulması: Tencerede tereyağı ve zeytinyağı eritilir. Un eklenip kavrulduktan sonra salça ilave edilerek kavurmaya devam edilir.

• Sıvıların birleştirilmesi: Tencereye önce 1 bardak soğuk su dökülerek un açılır. Ardından süzülen tavuk suyu ve sıcak su eklenip kaynatılır.

• Sebze ve pirincin pişirilmesi: Kaynayan suya doğranmış soğan, havuç, patates, sarımsak ve yıkanmış pirinçler eklenir. Pirinçler ve sebzeler yumuşayana kadar orta ateşte pişirilir.

• Tavuk ve nohudun eklenmesi: Sebzeler ve pirinç yumuşadığında didiklenmiş tavuk etleri ve haşlanmış nohutlar çorbaya dahil edilir.

• Kıvam alması: Çorbanın malzemeleri bütünleşene kadar kısık ateşte 10 dakika daha kaynatılır.

• Servis: Tuz, karabiber, pul biber ve kuru nane eklenir. Ocak kapatıldıktan sonra taze maydanoz ilave edilir. Yanında limon ile sıcak servis edilir.

Kaynaklar;

• Yemek.com (Mevlana Çorbası Tarifi)
• Lezzet.com.tr (Mevlana Çorbası Tarifi)
• Esra Tokelli ile Şampiyon Mutfakta (Konya Yöresel Mevlana Çorbası Görüntülü Yapılış Rehberi)

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) Başkanı Abdullah Eren, Türkiye Basın Federasyonu tarafından düzenlenen “Anadolu Soruyor” programında kurumun yurt dışındaki faaliyetleri, tarihî ve kültürel mirasın korunmasına yönelik projeleri ve Kıbrıs’ta yaşanan katliamların hafızalarda yaşatılması için yürütülen çalışmalar hakkında açıklamalarda bulundu.

Programda gazeteciler Sinan Burhan, Hasan Yavuz Bakır ve Zeki Akbıyık’ın sorularını yanıtlayan Eren, TİKA’nın farklı ülkelerde kalkınma, eğitim, sağlık, tarım, hayvancılık ve tarihî eserlerin restorasyonu gibi birçok alanda faaliyet gösterdiğini ifade etti.

Kıbrıs’ta hayatını kaybeden 126 Türk için müze

Kıbrıs’ta yaşanan acı olayların gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini vurgulayan Eren, 14 Ağustos 1974’te Murat Ağa, Atlılar ve Sandallar köylerinde gerçekleştirilen katliamda 126 Kıbrıslı Türk’ün hayatını kaybettiğini söyledi. Eren, hayatını kaybedenler arasında 66 çocuğun da bulunduğunu belirtti.

Katliamın ardından toplu mezarlara defnedilen kişilerin kimliklerinin, Kayıp Şahıslar Komitesi kapsamında yürütülen DNA çalışmalarıyla yıllar içerisinde belirlenmeye başlandığını aktaran Eren, hayatını kaybedenlerin hatırasını yaşatmak amacıyla müze çalışması gerçekleştirdiklerini kaydetti.

Söz konusu müzenin açılışının 18 Eylül’de Cumhurbaşkanı’nın katılımıyla yapıldığını belirten Eren, bu yıl kimlikleri tespit edilen 15 şehit için düzenlenen defin törenlerine de üst düzey katılım sağlandığını ifade etti.

Eren, tarihî olayların yalnızca sözlü anlatımlarla değil, müzeler ve eğitim faaliyetleri aracılığıyla da gelecek nesillere aktarılması gerektiğini vurguladı.

TİKA 100’den fazla ülkede faaliyet yürütüyor

TİKA’nın 1992 yılında kurulduğunu hatırlatan Eren, kurumun Türkiye’nin tarihî ve kültürel bağlarının bulunduğu coğrafyalarla ilişkilerini güçlendirmek amacıyla çalışmalar yürüttüğünü söyledi.

Kurumun 53 ülkede 57 koordinasyon ofisinin bulunduğunu belirten Eren, her yıl 100’den fazla ülkede faaliyet gerçekleştirdiklerini ve yaklaşık bin 500 projeyi hayata geçirdiklerini açıkladı.

Projelerin ilgili ülkelerin resmî kurumlarıyla iş birliği içerisinde hazırlandığını dile getiren Eren, yerel ihtiyaçların belirlenmesi için sahada incelemeler yapıldığını ve vatandaşlarla görüşüldüğünü kaydetti.

TİKA’nın çalışmalarında sürdürülebilirliğe önem verdiklerini belirten Eren, kurumun farklı ülkelerin ihtiyaçlarını dikkate alarak hareket ettiğini ifade etti.

Balkanlar’dan Afrika’ya uzanan kalkınma projeleri

TİKA’nın faaliyetlerinin yalnızca insani yardımla sınırlı olmadığını belirten Eren, sağlık, eğitim, tarım, hayvancılık, kamu altyapısı ve mesleki eğitim alanlarında da projeler yürüttüklerini söyledi.

Balkanlar’da ve Türk cumhuriyetlerinde tarihî ve kültürel mirasın korunmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirildiğini aktaran Eren, Afrika’da ise su altyapısının geliştirilmesi, sağlık hizmetlerinin desteklenmesi, diyaliz merkezlerinin kurulması ve sağlık personelinin eğitimi gibi projelere katkı sağlandığını ifade etti.

Türkiye’nin e-Devlet uygulamaları, kamu hizmetleri ve mesleki eğitim alanlarındaki tecrübelerinin de farklı ülkelerle paylaşıldığını belirten Eren, projelerin yerel toplumların kendi imkânlarıyla kalkınmasına katkı sunmasını amaçladıklarını kaydetti.

Srebrenitsa ve Barbarlık Müzesi için çalışmalar

Tarihî hafızanın korunmasına yönelik projeler hakkında da bilgi veren Eren, Bosna-Hersek’teki Srebrenitsa Potoçari Soykırım Müzesi’nin oluşturulmasına yönelik çalışmalarda TİKA’nın katkı sunduğunu belirtti.

Eski bir akü fabrikasının müzeye dönüştürülmesi sürecinde kurumun önceki yöneticileri ve çalışanlarının da emeği bulunduğunu ifade eden Eren, Lefkoşa’daki Barbarlık Müzesi’nin yeniden düzenlenmesine yönelik çalışmalara da değindi.

Eren, yaşanan tarihî olayların belgeler, müzeler ve eğitim çalışmalarıyla gelecek nesillere aktarılmasının toplumsal hafıza açısından önem taşıdığını dile getirdi.

Tonyukuk Müzesi’nde çalışmalar tamamlanma aşamasında

Türk dünyasının ortak tarihî mirasını korumaya yönelik projelere de değinen Eren, Moğolistan’da yürütülen Tonyukuk Müzesi çalışmalarının tamamlanma aşamasına geldiğini açıkladı.

Göktürk döneminin önemli isimlerinden Tonyukuk’un adını taşıyan müzenin, tarihî yazıtların korunması ve ziyaretçilere daha iyi koşullarda sunulması amacıyla hazırlandığını belirten Eren, projenin Moğolistan Kültür Bakanlığı ile iş birliği içerisinde yürütüldüğünü söyledi.

Yaklaşık 3 bin metrekarelik alanda hazırlanan müzenin, Türk dünyasının ortak kültürel mirasının korunmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

400’e yakın genç yurt dışına gönderildi

Gençlerin mesleki gelişimini desteklemeye yönelik çalışmalara da değinen Eren, “Kalkınma Elçileri” programı kapsamında bu yıl 400’e yakın gencin yurt dışındaki TİKA ofislerine gönderildiğini açıkladı.

Gençlerin Türkiye’nin farklı ülkelerde yürüttüğü çalışmaları yerinde görmelerinin amaçlandığını belirten Eren, programın katılımcıların mesleki gelişimlerine ve uluslararası faaliyetleri yakından tanımalarına katkı sunduğunu ifade etti.

Programın sonunda üniversitelerin, sivil toplum kuruluşlarının ve üreticilerin yurt dışında gerçekleştirmek istedikleri projelerle TİKA’ya başvurup başvuramayacağı sorusu da yanıtlandı. Eren, kurumun üniversiteler ve derneklerle çok sayıda proje yürüttüğünü belirterek projelerde yerel ihtiyaçların karşılanması, ikili iş birliğinin geliştirilmesi ve Türkiye’nin uluslararası alandaki tanınırlığının artırılması gibi kriterlerin önem taşıdığını söyledi.

“Anadolu Soruyor” programı, TİKA’nın uluslararası kalkınma faaliyetleri ve tarihî mirasın korunmasına yönelik çalışmaları hakkında yapılan değerlendirmelerin ardından sona erdi.

2022 yılının Kasım ayında 8 milyar eşiğini geçen küresel insan popülasyonu, 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 8 milyar 320 milyon seviyesinin üzerine çıktı. Birleşmiş Milletler ve Worldometer verilerinden derlenen detaylara göre, gezegenin mevcut demografik durumu, kıtasal dağılımı ve geleceğe yönelik nüfus projeksiyonları netleşti.

En Kalabalık Ülkeler ve Nüfus Dağılımı

Dünya nüfusunun yaklaşık %35'lik bölümünü tek başlarına Hindistan ve Çin oluşturuyor. Son dönemde yaşanan demografik değişimle birlikte Hindistan, Çin'i geride bırakarak dünyanın en kalabalık ülkesi konumuna yükseldi.

2026 Yılı İtibarıyla En Yüksek Nüfusa Sahip İlk 5 Ülke:

• Hindistan: ~1,47 milyar

• Çin: ~1,41 milyar

• Amerika Birleşik Devletleri: ~349 milyon

• Endonezya: ~287 milyon

• Pakistan: ~259 milyon

Türkiye ise yaklaşık 86 milyonluk nüfusuyla küresel sıralamada 18. sırada yer alıyor.

Kıtalara Göre İnsan Nüfusu Dağılımı

Coğrafi dağılım incelendiğinde Asya kıtası küresel nüfusun büyük çoğunluğunu barındırmaya devam ediyor:

• Asya: ~4,90 milyar insan ile küresel nüfusun yaklaşık %59'una ev sahipliği yapıyor.

• Afrika: ~1,51 milyar insan (%18,2) ile ikinci sırada yer alırken, dünyanın en hızlı büyüyen kıtası durumunda bulunuyor.

• Avrupa: ~764 milyon insan (%9,2) ile üçüncü sırada yer alıyor ve kademeli olarak azalma ile yaşlanma eğilimi gösteriyor.

• Kuzey ve Güney Amerika: Toplamda 1 milyarın üzerinde insana ev sahipliği yapıyor.

Temel Küresel Demografi Verileri

Küresel nüfusun genel yapısını şekillendiren ortalama istatistikler şu şekilde sıralanıyor:

• Cinsiyet Oranı: Dünya genelinde erkek nüfusu az bir farkla önde bulunuyor. Nüfusun yaklaşık %50,3'ünü erkekler, %49,7'sini ise kadınlar oluşturuyor.

• Ortanca Yaş: Küresel nüfusun ortanca yaşı 31,1 olarak kaydedildi. Afrika 19,7 ortanca yaş ile en genç kıta konumundayken, Avrupa 43,1 ortanca yaş ile en yaşlı kıta olarak öne çıkıyor.

• Beklenen Yaşam Süresi: Küresel olarak doğan bir insanın ortalama yaşam süresinin 73,8 yıl olduğu tahmin ediliyor (Kadınlarda 76,4, Erkeklerde 71,2 yıl).

• Kentleşme: Küresel nüfusun %58,5'i şehirlerde, geri kalanı ise kırsal bölgelerde ikamet ediyor.

Büyüme Hızı ve Gelecek Projeksiyonları

Dünya nüfusu artışını sürdürse de artış hızında ciddi bir yavaşlama kaydediliyor. 1960'lı yıllarda %2,28 ile zirveyi gören yıllık nüfus artış hızı günümüzde %0,83 seviyelerine gerilemiş durumda. Bu durumun temel gerekçesi olarak küresel doğurganlık oranının (kadın başına düşen çocuk sayısı) 2,2 seviyesine kadar düşmesi gösteriliyor.

Birleşmiş Milletler Projeksiyonlarına Göre Gelecek Senaryoları:

• 2037 Yılı Civarı: Dünya nüfusunun 9 milyarı aşması bekleniyor.

• 2084 Yılı Civarı: Dünya nüfusunun yaklaşık 10,3 milyar ile tarihi zirvesine (pik noktasına) ulaşacağı öngörülüyor.

• 2100 Yılına Doğru: Zirve noktasının ardından düşen doğum oranlarıyla birlikte küresel nüfusun tarihte ilk kez kalıcı olarak azalmaya başlayacağı tahmin ediliyor.

Dünya Bu Kadar İnsanı Taşıyabilir mi? Bilim İnsanlarından Ezber Bozan Nüfus ve Kaynak Analizi

Dünya nüfusu 8,3 milyarı aşarken, bilim insanları ve ekologlar "Dünya'nın Taşıma Kapasitesi" kavramı üzerinden kritik incelemeler yapıyor. Elde edilen veriler, gezegenin aslında 8,3 milyardan çok daha fazla insanı doyuracak ve barındıracak kaynağa sahip olduğunu ortaya koyuyor. Ancak uzmanlara göre temel sorun insan sayısı değil, kaynakların tüketim ve dağıtım biçimi.

Kaynak Dağılımındaki Adaletsizlik ve Ekolojik Ayak İzi

Araştırmalar, tüketim alışkanlıkları ve küresel eşitsizlik konusunda çarpıcı sonuçlar sunuyor:

• Ekolojik Ayak İzi: Dünyadaki herkes ortalama bir ABD vatandaşı gibi yaşayıp tüketseydi, insanlığa yetmek için yaklaşık 5 adet Dünya gezegeni gerekirdi.

• Küresel Eşitsizlik: Küresel zenginliğin ve kaynakların %80'inden fazlasını dünya nüfusunun yalnızca %20'si tüketiyor. Bu tablo, kaynakların yetersizliğinden ziyade adaletsiz dağıtıldığına işaret ediyor.

Kritik Kaynaklar ve Mevcut Durum

Gıda ve Tarım

Dünyada halihazırda üretilen gıda miktarı, teorik olarak 10 milyar insanı beslemeye fazlasıyla yetiyor. Buna rağmen her yıl yüz milyonlarca insan açlık çekiyor. Bu durumun arkasında iki temel faktör yer alıyor:

• Gıda İsrafı: Üretilen tüm gıdaların yaklaşık üçte biri (%33'ü) tarladan sofraya ulaşma sürecinde veya çöpe atılarak israf ediliyor.

• Hayvancılık Tüketimi: Tarım arazilerinin ve üretilen tahılların çok büyük bir kısmı, insanları doğrudan beslemek yerine hayvancılık sektöründe yem olarak kullanılıyor. Bu durum çok büyük bir enerji ve kaynak kaybına yol açıyor.

Temiz Su Krizi

Dünyadaki su miktarı sabit kalırken, kullanılabilir temiz tatlı su kaynakları toplam suyun yalnızca %2,5'ini oluşturuyor. Günümüzde yaklaşık 2 milyar insan güvenli temiz suya düzenli olarak erişemiyor. İklim değişikliği, yeraltı sularının aşırı çekilmesi ve endüstriyel kirlilik nedeniyle 2050 yılına kadar dünya nüfusunun yarısından fazlasının su sıkıntısı çeken bölgelerde yaşayacağı tahmin ediliyor.

Enerji Dönüşümü

Nüfus artışına paralel olarak küresel enerji talebi katlanarak büyüyor. Fosil yakıtlara (kömür, petrol, doğalgaz) olan bağımlılık hava kirliliğine ve küresel ısınmaya yol açıyor. Çözüm olarak rüzgar, güneş ve nükleer gibi yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklarına geçiş hızlanmış olsa da, bu dönüşüm henüz nüfus artış hızının ve endüstriyel talebin gerisinde kalıyor.

Çevresel Etkiler ve İklim Değişikliği

İnsan nüfusunun 8,3 milyarı aşması gezegen üzerinde doğrudan ve derin izler bırakıyor:

• Karbon Salınımı: Sanayi Devrimi'nden bu yana atmosfere salınan karbondioksit miktarı rekor seviyede bulunuyor. Bu durum küresel sıcaklıkların artmasına, buzulların erimesine ve kuraklık ile seller gibi ekstrem hava olaylarına neden oluyor.

• Biyoçeşitlilik Kaybı: İnsanların yerleşim, tarım ve sanayi için doğayı tahrip etmesi nedeniyle hayvan ve bitki türleri, tarihin en hızlı kitlesel yok oluş süreçlerinden birini yaşıyor (6. Kitlesel Yok Oluş).

• Atık ve Plastik Kirliliği: Yılda üretilen yüz milyonlarca ton plastiğin büyük kısmı okyanuslara karışarak deniz ekosistemini ve dolaylı olarak besin zinciri yoluyla insan sağlığını tehdit ediyor.

Özet ve Gelecek Senaryosu

Dünyamız 10 milyar insanı taşıma potansiyeline sahip olsa da, mevcut "üret-tüket-at" modeli sürdürülebilir değildir. İnsanlığın gelecekte büyük krizler yaşamaması için nüfusun durdurulmasından ziyade yeşil enerjiye geçilmesi, gıda israfının önlenmesi ve döngüsel (geri dönüşüme dayalı) bir ekonomi modelinin benimsenmesi şarttır.

Kaynaklar;

• Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı (UN DESA) – Dünya Nüfus Tahminleri Raporu
• Worldometer – Gerçek Zamanlı Dünya Nüfus İstatistikleri
• Küresel Ayak İzi Ağı (Global Footprint Network) – Ekolojik Ayak İzi ve Dünya Limit Aşım Günü Verileri
• Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) – Küresel Gıda Üretimi, İsrafı ve Güvencesi Raporları
• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) & UNICEF – Ortalama Yaşam Süresi ve Güvenli Suya Erişim Raporları
• Dünya Bankası (World Bank) – Küresel Kentleşme ve Demografi Veri Tabanı

Erzincan’da 13 Ekim Uluslararası Afet Risklerini Azaltma Günü dolayısıyla afet bilincini artırmaya yönelik etkinlik gerçekleştirildi. Cumhuriyet Meydanı’nda kurulan stantlarda arama kurtarma araçları ve ekipmanları vatandaşların tanıtımına sunuldu.

Etkinliğe 3. Ordu Komutanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı Arama ve Kurtarma Birimi (MEB AKUB), ACAR Derneği ve İyilik Derneği akredite ekip üyeleri ile Destek AFAD Gönüllüleri katıldı.

Vatandaşlara afet hazırlığı anlatıldı

Etkinlik kapsamında kurulan dev ekranda afet farkındalık eğitimleri gösterildi. Vatandaşlara afet çantası hazırlama, afet ve acil durum planı oluşturma, afet öncesinde, sırasında ve sonrasında doğru davranış biçimleri hakkında bilgi verildi.

Ayrıca AFAD Gönüllülük Sistemi ve hazırım.gov.tr internet sitesi tanıtılarak vatandaşların afetlere hazırlık konusunda bilinçlenmesi amaçlandı. Çocuklara yönelik afet bilincini destekleyen hediyeler de dağıtıldı.

Etkinliğin, toplumda afet risklerine karşı farkındalığın artırılması ve vatandaşların olası afetlere karşı daha hazırlıklı hale gelmesine katkı sağlaması hedeflendi.

Çalışmanın sonunda organizasyona destek veren kurum ve kuruluşlara teşekkür edildi.

Her neslin kendine has nostaljileri var. Biz Y kuşağı olarak kaset kalemle sarmayı, disketin o "tık" sesini ve ankesörlü kuyruğunu asla unutamayız. Hayatı dokunmatik ekranda başlayan Z kuşağı bu ikonik eşyaları görse kim bilir ne tepki verirdi? Oysa bir dönem hepimiz disketi bilgisayara iterken heyecanlanır, radyodaki şarkıyı kaydederken DJ tam ortasında konuştuğu için sinir krizi geçirirdik. İşte Y kuşağının hafızasına kazınan o efsane 10 eşya ve günümüzdeki uçuk dijital karşılıkları!

2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında şehit olan kahraman Mehmetçiklerin isimleri ve memleketlerinin yazılı olduğu Şehitler Anıtı, Kırklar Tepesi’nde ziyaretçilerini ağırlıyor.

Özellikle bayramlarda, milli günlerde ve yaz aylarında bölge halkı ve şehir dışından gelen misafirlerin uğrak noktası haline gelen bu alan, duygusal anlara sahne oluyor.