'Türkiye genelinde 4 bin 850 kilometrelik demiryolu çalışması sürüyor'

Türkiye'nin halihazırda 14 bin 300 kilometrelik bir demiryolu ağına sahip olduğunu hatırlatan Bakan Uraloğlu, şu anda 4 bin 850 kilometre civarında yeni demiryolu hattının yapım çalışmalarının aralıksız devam ettiğini belirtti. Bu yatırımların büyüklüğüne dikkat çeken Uraloğlu, mevcut ağa oranla gerçekleştirilen çalışmaların çok kıymetli ve stratejik bir adım olduğunu vurguladı.

Londra'dan Orta Asya'ya uzanan devasa hat

Sivas hattının devamı olarak planlanan Erzincan-Erzurum-Kars projesinin sadece yerel bir yatırım olmadığının altını çizen Bakan Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı: 'Bu sadece Erzurum'un projesi değildir. Bu; Orta Asya'ya, Türkistan'dan başlayıp Türkiye üzerinden Londra'ya kadar giden bir hattan bahsediyoruz. Dolayısıyla siz istemeseniz de biz bunu yapacağız. Ama sizin istemeniz elbette kıymetlidir.'

İlk etapta elektrik ve sinyalizasyon, ardından çift hatlı hızlı tren

Proje çalışmalarında önemli bir aşamaya gelindiğini kaydeden Uraloğlu, uygulanacak yol haritasını da paylaştı. İlk etapta mevcut demiryolu hattının elektrikli ve sinyalli hale getirileceğini açıklayan Bakan, sonraki aşamada ise bir gidiş ve bir geliş olmak üzere çift hatlı yüksek hızlı demiryolunun bölgeye kazandırılacağını ve Erzurum, Erzincan ile Kars'ın bu konforla tanışacağını aktardı.

Erzurum şehir içi raylı sistem müjdesi

Konuşmasında kent içi ulaşıma da değinen Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, Erzurum Büyükşehir Belediyesi ile şehir içi raylı sistem projesi üzerinde ortaklaşa bir istişare süreci yürüttüklerini belirtti. Uraloğlu, projenin doğru zamanda ve en uygun şartlar sağlandığında Erzurumluların hizmetine sunulacağını ifade ederek sözlerini tamamladı.

Beslenme alışkanlıklarımız sadece kilomuzu ve enerjimizi değil, doğrudan hücresel kaderimizi, DNA bütünlüğümüzü ve yaşlanma hızımızı mı belirliyor? Hayvansal gıdaların tamamen hayatımızdan çıkarıldığı bitki temelli diyetlerin sağlığa olan faydaları yıllardır tartışılırken, gerçekleştirilen kapsamlı bir bilimsel araştırma bu popüler beslenme modelinin hücresel düzeydeki gerçek yüzünü gözler önüne serdi. Elde edilen bulgular, ezber bozan sonuçlarıyla bilim dünyasında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Hücresel Yaşlanmanın Sınırında: Telomerler ve Oksidatif Stres

Canlıların genetik materyalini taşıyan DNA, her an içsel ve dışsal faktörlerin yarattığı oksidatif stres tehdidiyle karşı karşıyadır. Reaktif oksijen türlerinin (ROS) artması, hücresel dengeyi bozarak makromoleküllerde ve DNA yapısında hasarlara yol açabilir. Kromozomların uçlarında yer alan ve genetik kararsızlığı önleyen telomerler ise hücre bölünmeleriyle birlikte kademeli olarak kısalır; bu süreç yaşlanmanın en önemli biyobelirteçlerinden biri olarak kabul edilir.

Antioksidanlar, vitaminler ve biyoaktif bileşikler açısından zengin olan bitki temelli diyetlerin, bu oksidatif stresi baskılayarak DNA bütünlüğünü ve telomer uzunluğunu koruyabileceği uzun süredir öne sürülüyordu. Ancak yeni bilimsel veriler, durumun sanıldığı kadar tek taraflı olmayabileceğini gösteriyor.

Laboratuvarda Çarpıcı Karşılaştırma: Fark Var mı?

Genç yetişkin bireyler üzerinde yürütülen bilimsel araştırmada, düzenli olarak vegan beslenen bireyler ile karma (omnivor) beslenen kontrol grubu karşılaştırıldı. Katılımcıların tükürük örnekleri üzerinden toplam oksidan durum (TOS), toplam antioksidan durum (TAS), oksidatif stres indeksi (OSİ), DNA hasarı düzeyleri ve RT-qPCR yöntemiyle telomer uzunlukları titizlikle analiz edildi.

Araştırma bulguları, bilim dünyasını şaşırtacak nitelikteydi. Grupların antropometrik ölçümleri ve beden kütle indeksleri benzer seyretmesine rağmen; yapılan biyokimyasal ve moleküler ölçümlerde tükürük TOS, TAS, OSİ, DNA hasarı ve telomer uzunluğu bakımından vegan ve omnivor gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Her ne kadar vegan grupta oksidatif stres parametreleri ve DNA hasarı göstergeleri daha düşük, antioksidan kapasite ile telomer uzunluğu ise sayısal olarak daha yüksek olma eğilimi gösterse de, bu durum istatistiksel düzeyde keskin bir üstünlük yaratmadı.

Diyet Kalitesi mi, Yoksa Etiketler mi? Yeni Ufuklar

Araştırmanın en dikkat çekici detaylarından biri de diyet kalitesi ile oksidatif stres arasındaki gizli bağ oldu. Vegan grupta Besin Ögesi Zenginliği İndeksi (NRF20.3) skorları ile oksidatif stres göstergesi olan TOS arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı bir ilişki belirlendi. Bu durum, sadece "vegan" etiketine sahip olunmasının değil, tüketilen bitkisel gıdaların kalitesinin, besin öğesi yoğunluğunun ve diyet çeşitliliğinin hücresel stres üzerinde doğrudan belirleyici olduğunu gözler önüne serdi.

Ayrıca gerçekleştirilen çoklu doğrusal regresyon analizinde, vegan beslenme modelinin tek başına telomer uzunluğunun bağımsız bir belirleyicisi olmadığı net bir şekilde kanıtlandı. Uzmanlar, telomer uzunluğu ve DNA bütünlüğünün kısa süreli diyet değişikliklerinden ziyade yaş, genetik altyapı, yaşam tarzı ve uzun soluklu biyolojik süreçlerin bileşkesinden etkilendiğini vurguluyor.

Kaynak; Gökçen, N. (2026). Vegan Diyetin Oksidatif Stres, DNA Hasarı ve Telomer Uzunluğuna Etkisinin İncelenmesi. Doktora Tezi, İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, İstanbul. Tez No:1027325

Türkiye Yazarlar Birliği Erzincan Şubesi’nde Yeni Sezon Heyecanı

Türkiye Yazarlar Birliği Erzincan Şubesi, geleneksel haftalık programlarına verilen aranın ardından tekrar başladı. Şube binasında gerçekleşen dönemin ilk programına ilahiyatçı Prof. Dr. Orhan Aktepe konuk oldu.

Programın açılışında konuşan Şube Başkanı Halil İbrahim bey, bu yıl programlara başlamakta biraz geç kaldıklarını belirterek sezonun ilk etkinliğini Orhan Aktepe’nin hazırladığı kitapla açtıklarını söyledi. Kendisine katılımı için teşekkür eden Şube Başkanı, ayrıca Vahdettin Yüksel Yalçınkaya’nın katılımcılara olan özel selamlarını ileterek sözü Prof. Dr. Orhan Aktepe’ye bıraktı.

Tasavvufun Tarihi ve Erzincan’ın Köklü İrfan Gelenegi

Konuşmasına besmele ile başlayarak davetleri için Yazarlar Birliği Erzincan Şube Başkanı Halil İbrahim bey ve yönetimine teşekkür eden Prof. Dr. Orhan Aktepe, kendisinin edebiyat tarihçisi veya şair olmadığını, hayatında hiç şiir yazmadığını ve uzmanlık alanının şiir sanatı olmadığını dile getirdi. Kitabı bir kader cilvesi olarak hazırladığını belirten Aktepe, İslam tasavvufunun ve tarikatların tarihsel gelişimine dair önemli açıklamalarda bulundu.

Bütün dinlerde mistik bir yanın ve tasavvufi anlayışın bulunduğunu ifade eden Aktepe, Türklerin Müslümanlığı kabul etmesinde ve Anadolu’ya yerleşmesinde tarikatların çok büyük bir rol oynadığını vurguladı. Anadolu’daki tarikatların Orta Asya kökenli olduğuna dikkat çeken Aktepe, Erzincan’ın tarih boyunca tasavvuf ve tarikat kültürü açısından vazgeçilmez ve son derece meyilli bir şehir olduğunu aktardı.

Erzincan'daki tekkelerin kapatıldığı dönemde şehirde dört ana dergahın bulunduğunu belirten Aktepe; bunlar arasında Sami Efendi dergahının iki kolu olan Şeyh Beşir Efendi ve Şeyh Abdurrahman Efendi tekkeleri, Şeyh Saffet Efendi’nin Kadiri tekkesi ve Kemahlı Hacı İbrahim Efendi’nin Mevlevi tekkesinin yer aldığını hatırlattı.

Halid-i Bağdadi, Terzibaba ve Erzincan Halkası

Özellikle Nakşibendi tarikatının Halid-i Bağdadi kolu üzerinde duran Prof. Dr. Orhan Aktepe, Halid-i Bağdadi'nin Mekke'de İmam-ı Rabbani'nin çizgisini sürdüren Abdullah Dehlevi ile tanışarak Hindistan'a gittiğini, ardından Bağdat ve Şam'a gelerek tarikatını neşrettiğini anlattı. İbn Abidin, Alusi ve Mekke'de vefat eden Abdullah Mekki Erzincani gibi büyük alimlerin Halid-i Bağdadi'nin irşad halkasında yer aldığını belirtti.

Abdullah Mekki’nin tarikatı yaymak üzere Erzurum üzerinden Erzincan’a geldiğini ifade eden Aktepe, Erzincan’da tekkenin başına geçmesi için Terzibaba’nın tavsiye edildiğini aktardı. Hazar Denizi bölgesinden göç ederek Erzincan’a yerleşen ve terzilikle meşgul olan Terzibaba’ya görev teklif edildiğinde bunun getirisi olacağı hakkında sarf edilen teklife "Vallahi ben dünya için Allah demem" sözünü hatırlatan Aktepe, Terzibaba'nın kısa sürede geniş müridan kitlesine ulaştığını ve ehl-i sünnet çizgisinde bir tasavvuf anlayışını yaydığını vurguladı.

Leblebici Baba ve Tuhfet'ül-Uşşak Eserinin İkinci Baskı Serüveni

Erzincan’ın yazılı kültürden ziyade sözlü kültüre daha yatkın olması nedeniyle tarihi şahsiyetler hakkında kısıtlı bilgiye ulaşılabildiğini belirten Prof. Dr. Orhan Aktepe, Leblebici Baba’nın Terzibaba halkasına mensup şairlerden biri olduğunu söyledi. Leblebici Baba’nın aslen Çağlayan yolundaki Zetkığ (Değirmen) köyünden olduğunu, daha sonra şehre göç ettiğini ve Sibyan mektebine gittiğinin bilindiğini aktardı. Leblebici Baba hakkında en kapsamlı bilginin Aşçı İbrahim Efendi’nin dört ciltlik Aşçı Dede Hatıratı eserinde Hacı Fehmi Efendi silsilesi anlatılırken birkaç cümleyle geçtiğini kaydetti.

Eserin ilk basımının 1990’lı yıllarda şair Rıfkı Kaymaz’ın teşvikiyle belediye yayınları arasından çıktığını ancak piyasada çok fazla dolaşmadığını ifade eden Aktepe, ikinci baskının ise Leblebici Baba’nın torunlarından Vahdettin Yüksel Yalçınkaya’nın istek ve destekleriyle, Şube Başkanı Halil İbrahim beyin girişimleri neticesinde yeniden basıldığını açıkladı.

Mutasavvıfların iç dünyalarını, batıni ve ledünni fikirlerini ifade ederken sembollerle dolu olan şiir dilini tercih ettiklerini belirten Aktepe, Leblebici Baba’nın divanında vahdet-i vücud gibi aşırı batıni yorumların yer almadığını, sade, düz ve ehl-i sünnet çizgisine uygun bir Müslümanlık anlayışının hakim olduğunu vurguladı. Eserin dilinin günümüz nesli tarafından kolay anlaşılabilmesi adına kitabın sonuna özel bir sözlük eklediğini de sözlerine ekledi.

Yazarlar Birliği Erzincan Şube Başkanı Halil İbrahim Özdemir'in imzaladığı teşekkür belgesi eğitimci Hıfzı Kaymaz tarafından Profesör Dr. Orhan Aktepe'ye verildi. Aktepe'ye ayrıca baskısını ilk kez gördüğü kendi kitabı takdim edildi.

Aktepe, Tuhfet'ül-Uşşak kitabının ikinci baskısını dinleyiciler için imzalayarak dağıttı ve ardından çay sohbetine geçilerek katılımcıların sorularını yanıtladı.

Son dönemin en popüler sokak lezzetleri arasında yerini alan ve kısa sürede sosyal medyanın gündemine oturan Smash Burger Taco, pratik hazırlanışı ve eşsiz lezzetiyle ev mutfaklarına geliyor. Çıtır çıtır ezilmiş dana köftesi, eriyen cheddar peyniri ve özel burger sosunun küçük boy tortilla içinde buluştuğu bu lezzet, sadece 15 dakikada sofralardaki yerini alıyor.

Smash Burger Taco İçin Gereken Malzemeler

Evde hızlı ve lezzetli bir şekilde bu trend tarifi denemek isteyenler için gerekli olan tüm malzemeler iki ana kategoride toplanıyor:

• Köfte ve Dış Yüzey İçin: 250-300 gr yağlı dana kıyma (döş kısmından tek çekim), 4 adet mini boy unlu tortilla, 4 dilim cheddar peyniri, tuz ve taze çekilmiş karabiber.

• Özel Burger Sosu İçin: 3 yemek kaşığı mayonez, 1 yemek kaşığı ketçap, 1 tatlı kaşığı hardal, 2 adet ince kıyılmış kornişon turşu (veya 1 tatlı kaşığı turşu suyu), yarım çay kaşığı toz kırmızı biber.

• Üzeri İçin (Servis Aşamasında): İnce kıyılmış göbek marul, ince doğranmış kornişon turşu veya ince halka soğan.

Adım Adım Evde Smash Burger Taco Yapılışı

1. Sosun Hazırlanması: Küçük bir kasede mayonez, ketçap, hardal, kıyılmış kornişon turşu ile toz kırmızı biberi pürüzsüz bir kıvam alana kadar karıştırın. Hazırlanan sosu buzdolabında dinlenmeye bırakın.

2. Kıymanın Tortillaya Yerleştirilmesi: Kıymayı dört eşit parçaya ayırın. Köfteyi çiğ olarak mini tortillanın üzerine avcunuzla veya spatula yardımıyla ince bir tabaka halinde kenarlardan taşmayacak şekilde bastırarak yapıştırın. Etin üzerine damak tadınıza göre tuz ve karabiber serpiştirin.

3. Tavada Pişirme: Geniş ve tercihen dökme demir bir tavayı yüksek ateşte iyice kızdırın. Hazırladığınız tortillayı, kıymalı olan yüzü tavaya bakacak şekilde yerleştirin. Üzerine spatula ile hafifçe bastırarak etin tavaya tam yapışmasını ve kenarlarının karamelize olup çıtırlaşmasını sağlayın. Etin inceliğine bağlı olarak yaklaşık 2-3 dakika pişmesini bekleyin.

4. Peynir Ekleme ve Katlama: Eti tavadan almadan hemen önce, kıymanın üzerine 1 dilim cheddar peyniri yerleştirin ve erimesi için tavanın kapağını 30 saniye kadar kapatın. Ardından tortillayı tavadan alın.

5. Servis: Pişen sıcak smash taco’nun içine hazırladığınız özel burger sosundan sürün. Üzerine ince kıyılmış göbek marul ve ekstra kornişon turşu ekleyip ikiye katlayarak sıcak servis edin.

Çocukların gelişim süreçlerinde gösterdikleri bazı davranış değişimleri, tıbbi bir hastalık olarak değil, zihinsel, duygusal ve sosyal açıdan bir sonraki gelişim basamağına geçerken yaşanan doğal uyum süreçleri olarak tanımlanıyor. Uzmanlara göre yaş sendromları, çocukların büyürken dünyayı ve kendilerini keşfetme yolunda attıkları kaçınılmaz adımları oluşturuyor.

2 Yaş Sendromu ("Ben Yapacağım" Dönemi)

• Dönem ve Süre: Yaklaşık 18. aydan başlayıp 3-3.5 yaşına kadar sürer.

• Temel Neden: Bireyselleşme çabası, "Ben de bir bireyim" deme isteği ve duyguları kelimelerle ifade edememe.

• Belirtiler: Sürekli "Hayır / Olmaz" deme, öfke nöbetleri, kendini yere atma, ağlama krizleri ve kendi başına giyinmek veya yemek yemek istemekte aşırı ısrar.

• Ebeveyn Yaklaşımı: Sakin kalınmalı, çatışmayı azaltmak için çocuğa sınırlı seçenekler ("Kırmızı mı mavi gömlek mi?") sunulmalı ve duygusu adlandırılmalıdır ("Şu an çok kızdın").

3 Yaş Sendromu (İnatçılık ve Kimlik Keşfi)

• Dönem ve Süre: 3 - 3.5 yaş aralığında yoğunlaşır.

• Temel Neden: Benlik bilincinin güçlenmesi, merak duygusunun artması ve kuralları test etme isteği.

• Belirtiler: İnatlaşma, her şeye karşı çıkma, güçlü hayal gücü, ardı arkası kesilmeyen sorular ve bir an çok neşeliyken bir anda ağlama gibi duygusal dalgalanmalar.

• Ebeveyn Yaklaşımı: Kurallar net ve kısa tutulmalı, çocukla güç savaşına girilmemeli ve öfke anında güvenli bir şekilde sakinleşmesi beklenmelidir.

4-5 Yaş Sendromu (Mini Ergenlik / Sosyal Rol Denemeleri)

• Dönem ve Süre: 4-5 yaşlarında başlar, 6 yaşa doğru hafifler.

• Temel Neden: Sosyal çevreyi, kuralları ve otoriteyi sorgulama; cinsiyet rollerini ve rekabeti keşfetme.

• Belirtiler: Kurallara itiraz etme, pazarlık yapmaya çalışna, akranlarla rekabet, kazanma hırsı, zaman zaman paylaşımsızlık ve cinsiyet merakı veya mastürbasyon gibi keşif davranışları.

• Ebeveyn Yaklaşımı: Çocuğa sorumluluk verilmeli, olumlu davranışları övülmeli ve kuralın mantığı yaşına uygun bir dille açıklanmalıdır.

6-7 Yaş Sendromu (Okula Uyum Dönemi)

• Dönem ve Süre: İlkokula başlama süreci ve ilk sınıflar.

• Temel Neden: Düzenli bir disipline geçiş, akademik beklentiler ve sosyal kabul görme kaygısı.

• Belirtiler: Okula gitmek istememe, sabahları direnç gösterme, hata yapmaktan korkma, eleştirilmeye karşı aşırı hassasiyet ve okulda çok uyumlu davranıp evde daha huysuz ve ağlak olma.

• Ebeveyn Yaklaşımı: Günlük rutinler öngörülebilir şekilde planlanmalı, çocuğun okul dışı oyun ve enerji atma ihtiyaçları desteklenmelidir.

9-10 Yaş ve Ergenlik Öncesi (11-13 Yaş) Sendromu

• Dönem ve Süre: Ergenliğe geçişin, kimlik arayışının hızlandığı evre.

• Temel Neden: Bedensel değişimler, akran grubunun ailenin önüne geçmesi ve bağımsızlık talebi.

• Belirtiler: Aileden uzaklaşma, kendi odasında kapanma isteği, küçük eleştirilere sert veya alıngan tepkiler verme, teknolojiye ve arkadaş gruplarına aşırı odaklanma.

• Ebeveyn Yaklaşımı: Emir vermek yerine saygılı bir diyalog kurulmalı, çocuğun özel alanına saygı duyulurken temel sınırlar korunmalıdır.

Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalıdır?

• Davranışlar birkaç haftadan uzun sürüyor ve her geçen gün şiddetleniyorsa,

• Çocuk kendine veya çevresine fiziksel zarar veriyorsa (sürekli vurma, ısırma vb.),

• Uyku, beslenme ve sosyal ilişkileri tamamen bozulduysa bir çocuk psikoloğu veya çocuk ve ergen psikiyatristi desteği alınmalıdır.

Kaynaklar;

• Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) Çocuk Gelişimi Yayınları
• Gelişimsel Çocuk Psikolojisi Literatürü (Piaget ve Erikson Büyüme Kuramları)
• T.C. Sağlık Bakanlığı Çocuk ve Ergen Sağlığı Rehberleri
• Türk Psikologlar Derneği Çocuk ve Ergen Çalışmaları Kaynakları
• Uluslararası Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Birliği (IACAPAP) Klinik Kılavuzları

Erzincan Futbol İl Temsilciliği görevine getirilmesinden dolayı teşekkürlerini ileten Adem Gün, başta Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu olmak üzere TFF Amatör İşler Kurulu Başkanı Selçuk Azeri’ye ve kurul üyelerine teşekkür etti.
Beden eğitimi öğretmeni olan ve uzun yıllara dayanan futbol geçmişiyle tanınan Gün, kendisine verilen görevin önemli bir sorumluluk taşıdığını belirtti. Gün, Erzincan’da amatör futbolun gelişmesi, kulüplerin desteklenmesi ve genç sporcuların futbola kazandırılması için çalışmalar yürüteceğini ifade etti.
Adem Gün, yeni görevlendirmeyle birlikte 2026-2027 sezonunda Erzincan’daki amatör futbol organizasyonlarında il temsilcisi olarak görev yapacak.
Turan: “Amatör Futbolumuza Önemli Katkılar Sağlayacak”
Erzincan Amatör Spor Kulüpleri Federasyonu Başkanı Emin Turan da devir teslim töreninde yaptığı değerlendirmede, önceki İl Temsilcisi Yusuf Keskin’e görev süresi boyunca sunduğu hizmetlerden dolayı teşekkür etti.
Yeni İl Temsilcisi Adem Gün’e de başarı dileklerini ileten Turan, Gün’ün futbol geçmişi ve tecrübesiyle Erzincan amatör futbolunun gelişimine önemli katkılar sağlayacağına inandığını belirtti.
Erzincan ASKF ile Futbol İl Temsilciliğinin koordinasyon içerisinde çalışacağını vurgulayan Turan, 2026-2027 sezonunun Erzincan’daki tüm amatör spor kulüpleri için hayırlı olmasını diledi.

Yürürken kollarımızı sallamamızın temel sebebi enerji tasarrufu sağlamak ve vücut dengesini korumaktır. Bilimsel araştırmalar ve biyomekanik veriler ışığında bu durumun nedenleri detaylı bir şekilde sizlere anlatıyoruz.

1. Enerji Tasarrufu ve Daha Az Enerji Harcama

Yürürken kolların sabit tutulması, doğal salınımına göre %12 daha fazla enerji harcanmasına neden olur. Eğer kollarımız, bacaklarımızla ters değil de aynı anda hareket etseydi (örneğin sağ ayakla sağ kol birlikte), normal yürüyüşe kıyasla %26 daha fazla enerji harcamamız gerekirdi. Kol sallama hareketi, kasların ve eklemlerin yay görevi görmesini sağlayarak yürümeyi daha az efor gerektirir hale getirir.

2. Denge ve Rotasyonel Dengeleme

Adım attığımızda kalçamız ve gövdemiz zıt yönlü hafif bir dönme (rotasyon) eğilimi gösterir. Kollarımızın bacaklarla ters yönde sallanması (sağ ayak öndeyken sol kolun, sol ayak öndeyken sağ kolun öne gitmesi), gövdenin bu dönme etkisini dengeler. Bu karşılıklı salınım, yürüyüşün düz bir hatta, sarsılmadan ve akıcı bir şekilde devam etmesini sağlar.

3. Doğal Biyomekanik Reaksiyon ve Refleks

Kolların sallanması tamamen bilinçli bir çaba değildir; sinir sistemi ile kasların ortak çalıştığı istemsiz ve doğal bir refleks ile biyomekanik uyumdur. Bebeklerin yürümeyi öğrenirken veya insanların kollarını bağlayıp yürümeye çalışırken neden daha çabuk yorulduğunun veya dengesini zor sağladığının temel açıklaması da bu mekanizmaya dayanmaktadır.

Ters Sarkaç Modeli ve Doğal Yay Etkisi

Bacakların ve Tendonların Enerji Depolama Sırrı

İnsan yürüyüşü, fiziksel olarak bir ters sarkaç (inverted pendulum) hareketine benzer. Adım atıldığı anda, yere basan bacak bir sarkaç gibi davranır ve vücut kütlesi bu bacağın üzerinden geçer. Bu süreçte vücut, kinetik enerjiyi (hareket enerjisi) potansiyel enerjiye (yükseklik enerjisi) dönüştürür ve sonraki adımda bu enerjiyi geri salarak yeniden kazanır.

Bacak kasları ve özellikle Aşil tendonu, birer yay gibi çalışır. Yere her basıldığında esneyerek enerji depolanır ve ayak kaldırılırken bu enerji serbest bırakılarak vücut öne fırlatılır. Bu sayede kaslar sürekli sıfırdan güç üretmek zorunda kalmaz.

Vücudun Enerji Tasarrufu Sağlayan Diğer Refleksleri

Pelvik Rotasyon, Diz Esnekliği ve Parmak İtişi

Yürürken ve koşarken sadece kollar değil, tüm iskelet sistemi enerjiyi minimumda tutmak için senkronize bir şekilde çalışır. Bu mekanizmaların detayları şu şekildedir:

• Pelvik Rotasyon (Kalça Dönüşü): Adım atarken kalça hafifçe öne doğru döner. Bu dönüş bacakların ulaşabileceği mesafeyi artırırken, vücut ağırlık merkezinin yukarı ve aşağı aşırı dalgalanmasını engeller. Ağırlık merkezinin sabit kalması, devasa bir enerji tasarrufu sağlar.

• Diz Esnekliği (Knee Flexion): Topuk yere değdiği an diz hafifçe bükülür. Bu hareket, yürürken beyne ve omurgaya gidecek darbe şokunu emen bir amortisör görevi görür. Kasların kasılarak yapacağı bu sönümlemeyi eklem ve bağlar istemsizce üstlenir.

• Ayak Bileği ve Parmak İtişi: Yürüyüşün son evresinde, arka ayak parmakları (özellikle başparmak) yeri iter. Bu itiş, tamamen omurilikteki sinir ağları tarafından yönetilen istemsiz bir mekanizmadır ve vücudun öne doğru olan momentumunu zahmetsizce sürdürür.

Merkezi Ritim Jeneratörleri (CPG) ile Otonom Yürüyüş

Beyinden Komut Beklemeden Çalışan Sinir Ağları

Yürümek, her saniyesini düşünerek yapılan bir eylem değildir. Omurilik içerisinde Merkezi Ritim Jeneratörleri (Central Pattern Generators - CPG) adı verilen özel sinir ağları bulunmaktadır.

Bu ağlar, beyinden sürekli komut gelmesine gerek kalmadan bacakların, kolların ve gövdenin ritmik, ardışık hareketlerini otomatik olarak yönetir. Birey sadece yürüme kararı verir; geri kalan tüm kas koordinasyonu, dengeleme ve kol salınımı bu otonom sistem tarafından kusursuz bir müzik orkestrası gibi yürütülür.

Koşarken Kolların İstemsizce Bükülmesinin Fiziksel Nedenleri

Yürürken kollarımız düz bir şekilde aşağı sarkar ve salınır. Ancak hızlanıp koşmaya başladığımızda, kollarımızı farkında olmadan yaklaşık 90 derecelik bir açıyla bükeriz. Bunun tamamen fiziksel ve enerjik bir sebebi vardır: Atalet Momenti (Eylemsizlik Momenti).

Sarkaç Hızı ve Etkin Boy

Bir sarkacın boyu ne kadar kısa olursa, o kadar hızlı sallanır. Kollarımızı bükerek aslında onların "etkin boyunu" kısaltmış oluruz.

Daha Az Efor ve Dönme Dengesinin Sağlanması

Kısa kollar, omuz eklemi etrafında çok daha hızlı ve daha az kas gücü (enerji) harcayarak salınabilir. Eğer koşarken kollarımızı düz tutmaya çalışsaydık, bacaklarımızın yüksek hızına yetişmek için omuz kaslarımızın çok daha fazla enerji harcaması gerekecekti. Koşarken bacaklar çok daha sert ve hızlı bir şekilde ileri-geri hareket eder. Bu durum gövdede büyük bir dönme (rotasyon) kuvveti yaratır. Bükülmüş ve hızlanmış kollar, bu şiddetli dönme kuvvetini mükemmel şekilde sıfırlayarak düz bir hatta koşmamızı sağlar.

Aşil Tendonunun Muazzam Enerji Depolama Mekanizması

Koşmayı yürümekten ayıran en büyük fark "uçuş fazı"dır. Koşarken iki ayağımızın da aynı anda yerden kesildiği anlar vardır ve yere her inişimizde vücut ağırlığımızın 2 ila 3 katı kadar bir yük bacaklarımıza biner. İşte bu noktada Aşil tendonu devreye girer.

Biyolojik Yay Sistemi ve Enerji Dönüşümü

Ayağınız yere bastığında (özellikle ön veya orta ayakla basıldığında), Aşil tendonu bir lastik gibi gerilir. Yere inişin yarattığı kinetik darbe enerjisini emer ve kendi içinde elastik potansiyel enerji olarak depolar.

Zahmetsiz İtiş Kuvveti ve Yüzde 50'ye Varan Tasarruf

Ayağınızı yerden kaldırırken (havalanma fazında), gerilen tendon hızla eski haline döner. Depoladığı bu enerjiyi serbest bırakarak topuğu yukarı doğru fırlatır. Bilimsel araştırmalar, koşarken harcanan mekanik enerjinin %35 ila %50'sinin sadece Aşil tendonu ve ayak tabanındaki bağlar (plantar fasya) tarafından depolanıp geri salındığını göstermektedir. Bu mekanizma olmasaydı, aynı hızda koşabilmek için bacak kaslarımızın iki kat daha büyük ve güçlü olması, dolayısıyla çok daha fazla kalori tüketmemiz gerekirdi. Vücudumuz koşarken adeta kendi enerjisini geri dönüştüren bir hibrit motor gibi çalışır. Kollar motorun dengesini sağlar ve devrini ayarlar; Aşil tendonu ise her adımda yakıt tasarrufu yapan bir amortisör yayı görevi görür.

Kaynaklar;

• TÜBİTAK Bilim Genç (Yürüyüş ve kol sallama mekanizmaları üzerine popüler bilim yayınları)
• University of Michigan - Biomechanics Research Laboratory (Kolların sallanması ve enerji harcaması üzerine yapılan temel araştırmalar)
• The Journal of Experimental Biology (Kol salınımının %12 ve %26'lık enerji tasarrufu oranlarını ortaya koyan deneysel çalışmalar)
• Nature Journal (İnsan evrimi, dik yürümek ve "avcı-toplayıcı" dönemi uzun mesafe koşu biyomekaniği makaleleri)
• Harvard University - Department of Human Evolutionary Biology (Aşil tendonu, ayak tabanı ve insan koşu anatomisi üzerine yapılan araştırmalar)
• Royal Society Open Science (Yürüyüş esnasında merkezi ritim jeneratörleri ve otonom hareket kontrolleri üzerine çalışmalar)

Erzincan’da süt üretiminin kalitesini artırmak ve hayvancılıkla uğraşan üreticilere destek sağlamak amacıyla yürütülen çalışmalar aralıksız devam ediyor.

Erzincan İli Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği bünyesinde hizmet veren Süt Toplama, Soğutma ve Süt Analiz Merkezi personelleri, Bahçeliköy Köyü’nde süt toplama çalışması gerçekleştirdi. Çalışma kapsamında üreticiler Nizamettin Akpınar ve Abbas Öcal’a ait sütler ekipler tarafından teslim alınarak toplama sürecine dahil edildi.

Birlik tarafından yürütülen çalışmalarla üreticilerin sütlerinin düzenli şekilde toplanması, kaliteli süt üretiminin teşvik edilmesi ve süt üreticilerine sunulan hizmetlerin köylere kadar ulaştırılması hedefleniyor.

Üreticilerin emeğini desteklemeye yönelik çalışmaların, Erzincan genelinde aralıksız sürdürüleceği belirtildi.

Sağlık dünyasında kan gruplarının hangi hastalıklara yatkınlık oluşturduğu uzun süredir tartışılırken, Kayseri Şehir Hastanesi'nden deri kanseri riskine dair ezberleri bozacak çok önemli bir araştırma sonucu geldi.

Güneş ışınlarının hayatımızdaki yeri tartışılmazken, cildimizin bu ışınlarla verdiği savaş her geçen gün daha fazla bilimsel mercek altına alınıyor. Küresel çapta artış gösteren ve en sık rastlanan kanser türleri arasında yer alan deri kanserleri, özellikle açık tenli bireylerde ve yaşlı nüfusta büyük bir halk sağlığı sorunu oluşturmaya devam ediyor. Peki, damarlarımızda taşıdığımız kan grupları bu amansız hücresel savaşta birer kader belirleyici mi, yoksa sadece masum birer biyolojik etiket mi? Gerçekleştirilen kapsamlı bir tıbbi araştırma, kan grupları ile deri kanserleri arasındaki ezber bozan ilişkileri masaya yatırdı.

Kan Grupları Kanser Riskinde Ne Kadar Etkili?

Tıp dünyasında çığır açan Karl Landsteiner'ın kan gruplarını keşfinden bu yana, belirli kan gruplarının çeşitli kanser türlerine karşı yatkınlık ya da direnç sağladığı biliniyor. Özellikle mide, pankreas ve baş-boyun kanserlerinde A, B, AB veya O gruplarının taşıdığı risk oranları uzun yıllardır bilim insanlarının odak noktasında. Ancak söz konusu epitel dokudan köken alan ve en yaygın iki alt tip olan bazal hücreli karsinom (BHK) ile skuamöz hücreli karsinom (SHK) gibi melanom dışı deri kanserleri (MDDK) olduğunda, sular tam anlamıyla bulanıklaşıyor.

Dünya genelinde yapılan bazı geniş ölçekli çalışmalar O dışı kan gruplarının riski azalttığını öne sürerken, kimi araştırmalar ise AB kan grubunun tehlikeyi katbekat artırdığını savunuyordu. İşte bu bilimsel çelişkiyi netleştirmek ve bölgesel dinamikleri incelemek üzere yola çıkan güncel bir tıbbi araştırma, akıllardaki tüm soru işaretlerini giderecek kapsamlı analizlere imza attı.

Deri Kanserinin Görünmeyen Yüzü ve Risk Faktörleri

Ultraviyole (UV) radyasyon maruziyeti, ilerleyen yaş, açık ten rengi ve genetik yatkınlık deri karsinogenezinin en bilinen tetikleyicileridir. Hücre yüzeyinde yer alan ABO antijenlerinin ise hücre hareketliliğini, yapışma yeteneklerini ve apoptoza (programlı hücre ölümüne) karşı direncini doğrudan etkileyebildiği biliniyor.

Ancak yeni elde edilen bulgular, bu teorik altyapının deri kanserleri söz konusu olduğunda doğrudan bir risk belirteci olarak çalışmadığını gösteriyor. Araştırma sonuçlarına göre, O kan grubu referans alındığında;

• A Kan Grubu: O kan grubuna kıyasla ne belirgin bir risk artışı ne de azalışı yaratmaktadır; iki grup arasındaki oranlar oldukça benzer seyretmektedir.

• B Kan Grubu: Kanser gelişimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı veya dikkat çekici bir etki barındırmamaktadır.

• AB Kan Grubu: Deri kanserine karşı doğrudan bir tetikleyici ya da koruyucu rol oynamadığı, risk oranlarının diğer gruplarla paralel olduğu görülmüştür.

Eşlik eden hipertansiyon veya diyabet gibi ek rahatsızlıklar hesaba katılarak yapılan detaylı istatistiksel düzeltmelerde dahi, kan gruplarının kanser riskini tek başına belirleyen bağımsız bir etken oluşturmadığı net bir şekilde kanıtlandı.

Yaş Faktörü ve Tümör Alt Tiplerindeki Çarpıcı Değişim

Araştırmanın en dikkat çekici ve tıp dünyasına yeni bir ufuk açan yönü ise yaş faktörünün alt tipler üzerindeki rolü oldu. Veriler incelendiğinde, 80 yaş ve üzeri bireylerde skuamöz hücreli karsinom (SHK) oranının %51,6 gibi son derece yüksek bir seviyeye ulaştığı ve bu durumun diğer yaş gruplarına kıyasla tesadüfi olamayacak kadar net, güçlü bir fark yarattığı saptandı.

Buna karşın, en yaygın deri kanseri türü olan bazal hücreli karsinomun (BHK) en yoğun 65-79 yaş aralığında görüldüğü belirlendi. Bu durum, ileri yaşla birlikte derinin güneşten aldığı kümülatif hasarı onarma kapasitesinin zayıflamasının ve bağışıklık sisteminin yaşlanmasının, özellikle daha agresif seyredebilen SHK türünün gelişimine zemin hazırladığını açıkça ortaya koyuyor.

Kan Grubu Değil, Bilinen Riskler Hayat Kurtarıyor

Elde edilen tüm bu kapsamlı veriler ışığında, ABO kan gruplarının günlük tıbbi uygulamalarda melanom dışı deri kanserleri için bağımsız bir tarama veya risk belirleme kriteri olarak kullanılmasının mevcut bilimsel verilerle yeterince desteklenmediği kanıtlanmıştır. Uzmanlar, kanser riskine karşı kan gruplarından ziyade yaş, cinsiyet ve güneş ışığına (UV) maruziyet gibi kanıtlanmış çevresel faktörlere odaklanılması gerektiğinin altını çiziyor.

Kaynak; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Kliniği Tıpta Uzmanlık Tezi, Dr. Zeynep ÇİFTÇİ, “ABO Kan Grupları ile Melanom Dışı Deri Kanserleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”, Kayseri, 2026. Tez No: 1026847

Üzümlü İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri tarafından, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce yürütülen İyilik Var Hareketi kapsamında düzenlenen etkinliğe, Üzümlü Meslek Yüksekokulu öğrencileri de katıldı.

Etkinlikte öğrenciler, bağ bozumu yapan çiftçiye yardım ederek üzüm hasadı çalışmalarına katkı sundu.

Çalışma kapsamında öğrencilere bağcılık faaliyetleri, üzüm yetiştiriciliği ve üretim süreçleri hakkında bilgi verildi.

Üreticilerle öğrencileri bir araya getiren etkinlikle dayanışma kültürünün güçlendirilmesi ve gençlerin tarımsal üretimi yerinde tanıması amaçlandı.

Yüzü Ayakta Tutan Gizli Güç: Genioglossus Kası

Tıpta "Genioglossus" olarak adlandırılan dil altı kas grubu, alt çenenin ve boyun bölgesinin diri durmasını sağlayan ana taşıyıcı sütun vazifesi görüyor.

Zamanla bu kasın zayıflamasıyla birlikte gıdı sarkması hızlanıyor ve yüz hatları aşağıya doğru çekiliyor. Uzmanlar, dil altı kasının diri kalmasının sadece estetik bir avantaj sunmadığını, hava kanalını genişleterek uyku apnesi ve horlama gibi solunum sorunlarının önüne geçilmesine de yardımcı olduğunu belirtiyor.

Derin Dokuları Uyaran 4 Aşamalı Günlük Egzersiz

Pahalı kremlere ya da cerrahi müdahalelere gerek kalmadan yüzün derin kaslarını harekete geçirmek için 30 saniyelik şu yöntem öneriliyor:

1. Dilinizi üst damağa doğru kuvvetli biçimde bastırın.

2. Dişleriniz birbirine temas edecek şekilde hafifçe sıkın.

3. Boynunuzu yukarıya doğru yaklaşık 1 ila 2 santimetre gerdirin.

4. Bu gergin pozisyon hiç bozulmadan 30 saniye boyunca sabit tutun.

Sabah Sıkılaşma Akşam İse Doku Yenilenmesi

Boyun tonusunu artıran ve lenfatik drenajı hızlandıran bu uygulama, günün farklı saatlerinde farklı faydalar sağlıyor.

Sabah yapıldığında yüzdeki gece ödeminin ve şişkinliğin atılmasına katkı sunarken, gece yatmadan önce tekrarlandığında hücrelerin doku yenilenme sürecini destekliyor. Düzenli tekrarlandığında çene konturunu belirginleştiren pratik, evde uygulanabilen en doğal gençleşme yöntemleri arasında gösteriliyor.

Yarışmada Aynur Bostan'ın 'Çoban Haydar' ve Sema Mermertaş'ın 'Yün Eğirme' adlı fotoğrafları, sergilenmeye değer eserler arasında yer aldı.

Erzincan'ın tarım, hayvancılık, üretim kültürü ve insan hikayelerini yansıtan fotoğraflar, kentin kültürel ve ekonomik değerlerini sanat aracılığıyla tanıtma fırsatı sundu.

Üzümlü Gençlik Merkezi tarafından ilçenin doğal ve kültürel güzelliklerini tanıtmak amacıyla düzenlenen fotoğraf yarışmasında dereceye giren eserler, düzenlenen programda sanatseverlerin beğenisine sunuldu.

İlçenin farklı noktalarında çekilen fotoğrafların yer aldığı sergide, Üzümlü'nün doğal güzellikleri ve kültürel zenginlikleri objektiflere yansıdı.

Serginin açılışının ardından fotoğraf yarışmasında dereceye giren katılımcılara ödülleri takdim edildi.

Etkinlikte, fotoğraf sanatı aracılığıyla ilçenin tanıtımına katkı sağlanması ve gençlerin sanatsal çalışmalarının desteklenmesinin amaçlandığı belirtildi.

Program kapsamında ayrıca Üzümlü'nün yöresel lezzetleri katılımcılara ikram edildi.

Kaymakam Hökelekli, İlçe Tarım ve Orman Müdürü Üzeyir Özoğul ile çiftçi Zafer Bal'a ait üzüm bağını ziyaret etti.

Ziyarette Bal'dan bağda yürütülen çalışmalar ve üretim faaliyetleri hakkında bilgi alan Hökelekli, ilçedeki tarımsal üretimin geliştirilmesi, üretim potansiyelinin artırılması ve çiftçilerin desteklenmesine yönelik değerlendirmelerde bulundu.

Hökelekli, ilçenin tarımsal üretimine katkı sağlayan çiftçiye çalışmalarında kolaylık ve bereketli bir hasat sezonu diledi.

Sabah saatlerinde restoranı açmak için gelen işletme çalışanları, bahçede dolaşan yavru ayıyla karşılaştı.

İnsanları görünce korkan ayı, su kanalından yüzerek karşıya geçti. Yavru ayı, daha sonra dağlık alana doğru kaçarak gözden kayboldu.

Ayının restoranın bahçesinde dolaştığı ve su kanalından yüzerek karşıya geçtiği anlar, cep telefonu kamerasıyla kaydedildi.

Kent merkezine 35 kilometre uzaklıktaki Kalecik köyünde bulunan ve 9 ayrı kaynak suyunun birleşmesiyle oluşan şelale, her mevsim farklı güzelliğiyle doğaseverlerin ilgisini çekiyor.

Yaz aylarında serin havası ve yemyeşil bitki örtüsüyle, kışın ise metrelerce uzunluktaki buz sarkıtlarıyla ziyaretçilerini ağırlayan şelale, sonbaharın son günlerinde sarı, yeşil ve kırmızının tonlarına bürünen çevresiyle dikkati çekiyor.

Yaklaşık 40 metreden dökülen sularıyla güzel görüntüler oluşturan Girlevik Şelalesi, çevre illerden gelen ziyaretçilerin de uğrak noktaları arasında yer alıyor.

Şelaleyi ziyaret eden doğaseverler, bölgenin sonbaharda ayrı bir güzelliğe büründüğünü belirterek, doğal manzaranın fotoğrafını çektiklerini ve burada vakit geçirmekten keyif aldıklarını ifade etti.

Ziyaretçiler, Girlevik Şelalesi'nin Erzincan'da görülmesi gereken doğal güzelliklerden biri olduğunu dile getirerek, herkese bölgeyi ziyaret etmelerini tavsiye etti.

Gerçek Çikolata Değil Beşte Bir Maliyetli Sos

Geleneksel tatlıcılıkta maliyeti en yüksek malzeme çikolata ezmeleri olurken, kova waffle sunan işletmelerin tabağı dolduran akışkan kremayı bolca kullanabilmesinin nedeni araştırıldı.

İncelemelerde, işletmelerin kullandığı ürünün bilinen sürülebilir çikolata olmadığı, toptan satılan "waffle ve krep sosu" adı altındaki endüstriyel karışımlar olduğu belirlendi. Gerçek çikolataya göre yaklaşık beşte bir oranında daha düşük maliyete sahip olan bu sosların, ucuzluğu ve aşırı akışkan kıvamı nedeniyle tercih edildiği saptandı.

Yoğun Palm Yağı Kalp Damarlarını Tehdit Ediyor

Maliyetleri düşürmek ve sosa akışkan form kazandırmak amacıyla bu ürünlerin içerisine yoğun miktarda palm yağı ilave ediliyor. Yüksek oranda doymuş yağ barındıran palm yağı, genç yaş gruplarında dahi vücudun kolesterol ve insülin dengesini bozabiliyor.

Uzmanlar ve tahlil sonuçları, bu tür doymuş yağ içeriği yüksek sosların aşırı tüketiminin kan yağlarını (trigliserid) yükselterek erken yaşta kalp damarlarında tıkanıklığa zemin hazırlayabileceği uyarısında bulunuyor.

Şüpheli Fiyatlara ve İçeriklere Dikkat Uyarısı

Tüketicilere yönelik yapılan uyarılarda, özellikle sosyal medya reklamlarıyla cazip kılınan ve piyasa şartlarına göre şüpheli derecede ucuz fiyatlarla sunulan tatlıların içeriğinin mutlaka sorgulanması gerektiği vurgulandı. İlk defa tüketilen veya normalden çok daha bol dökülen sosların arkasında gerçek çikolata yerine katkı maddeli endüstriyel yağların bulunabileceği hatırlatıldı.

Türkiye Saatiyle 17.53'te Zirve Yapacak

Gökyüzünde tam bir dolunay evresine geçiş, 24 Kasım 2026 Salı günü Türkiye saatiyle 17.53’te gerçekleşecek. Hava muhalefetinin yaşanmadığı ve açık gökyüzünün bulunduğu tüm illerden rahatlıkla izlenebilecek olan Ay, İstanbul’da 17.08 civarında kuzeydoğu ufkundan doğacak.

En net gözlem için gün batımının hemen ardından doğu ve kuzeydoğu ufkuna bakılması, şehir ışıklarından arındırılmış karanlık noktaların tercih edilmesi tavsiye ediliyor.

Dünya'ya Yaklaşarak Süper Ay Halini Alacak

Yılın son iki Süper Ay döngüsünün ilk halkasını oluşturan Kunduz Dolunayı, yerberi noktasına oldukça yakın bir hatta bulunacak. Ay ile yerküre arasındaki mesafe yaklaşık 360 bin 766 kilometreye kadar gerileyecek. Bu yakınlaşma sayesinde gök cismi, standart bir dolunay görünümüne oranla çok daha parlak ve hacimli biçimde algılanacak.

Gökyüzünde Ülker (Pleiades/M45) yıldız kümesine komşu bir konumda ilerleyecek olan dolunay, tropikal astroloji hesaplamalarına göre İkizler burcunda tamamlanacak. 2026'nın son dolunayı ise 24 Aralık Perşembe sabaha karşı gerçekleşecek olan ve yine Süper Ay niteliği taşıyan "Soğuk Ay" (Cold Moon) olacak.

Kunduz Ayı İsmi Nereden Geliyor?

Tarihsel kökeni Kuzey Amerika yerlilerine ve 1930'lu yılların geleneksel çiftçi almanaklarına dayanan isim, tabiatın kış mevsimine geçiş hazırlıklarını simgeliyor. Kasım ayı, kunduzların nehirler donmadan önce barınaklarını kuvvetlendirip yiyecek stokladığı ve kürkleri için tuzaklandığı dönemi temsil ediyor.

Mevsimsel dönüşümü işaret eden bu dolunay; farklı coğrafyalarda ve kültürlerde Don Ayı, Dondurucu Ay, Kazı Ayı veya Geyik Çiftleşme Ayı adlarıyla da biliniyor.

Tarlaya Havadan Dron ve Uyduyla Kontrol Geliyor

Devletin verdiği mazot, gübre ve ürün desteklerinden yararlanmak isteyen üreticilerin beyanları artık çok daha sıkı incelenecek.

Ekipler sadece köye gelip araziye çıkmakla kalmayacak; uzaydan uydular ve gökyüzünden uçurulan insansız hava araçları (dronlar) tarlaları tarayacak. "Buğday ektim" deyip tarlasını boş bırakan ya da başka mahsul ekenlerin durumu havadan anında çekilen görüntülerle tutanağa geçirilecek ve yanıltıcı bildirim yapanların destekleri kesilecek.

Kuru Arazide Hububatı Üst Üste Ekme Kolaylığı

Sulama imkânı olmayan kurak topraklarda üretim yapan çiftçilerin en çok zorlandığı "her yıl farklı ürün ekme" şartına esneklik getirildi.

Yeni kararla birlikte kuru tarım arazilerinde buğday, arpa, çavdar, yulaf ve tritikale gibi tahıllar tarlayı nadasa bırakmadan ya da ürün değiştirmek zorunda kalmadan yıllar boyu üst üste ekilebilecek. Üretici böylece ceza almadan veya destekten mahrum kalmadan arazisine en uygun tahılı rahatça yetiştirebilecek.

Erzincan Ovası ve Kuru Tarım Yapan Çiftçiler Rahat Nefes Alacak

Yeni düzenleme, iklimi ve arazi yapısıyla öne çıkan Erzincan tarımı için iki kritik avantaj sağlıyor. İl genelinde sulama imkânı kısıtlı olan kıraç arazilerde arpa, buğday, çavdar ve yulaf eken Erzincanlı üreticiler, münavebe zorunluluğu esnetildiği için ceza alma veya prim desteğini kaybetme endişesi duymadan aynı tahılı üst üste ekebilecek.

Öte yandan, Erzincan’ın tescilli ve meşhur elma, kayısı ve üzüm bağlarında kimyasal ilaç yerine biyoteknik tuzaklar kullanan bahçe sahipleri, dönüm başına 900 TL ile 1.060 TL arasında değişen nakdi destekten doğrudan yararlanarak maliyetlerini ciddi oranda aşağı çekecek.

Zararlı Böceklerle Doğal Mücadele Edene Fazladan Para

Kimyasal tarım ilacı sıkmak yerine feromon tuzak ve doğal yöntemlerle ürününü koruyan çiftçilere verilen teşvik paraları da yükseltildi.

Açık tarlada aynı üründe iki farklı zararlı böceğe karşı doğal tuzak ve mücadele yöntemi uygulayan üreticiye, her iki zararlı için ayrı ayrı çifte destek ödenecek.

Örtü altı seralarda paket destek dekar başına 2026 yılı için 5 bin 505 TL, 2027 yılı için 6 bin 630 TL oldu. Açık alandaki bahçelerde ise dekar başına destek 2026'da 1.835 TL, 2027'de 2 bin 210 TL'ye çıktı. Elma, armut, şeftali, kayısı ve bağ gibi meyve bahçelerinde ilaçsız tuzak kuran çiftçilere dönüm başına 900 TL ile 1.060 TL arasında doğrudan nakit ödeme yapılacak.

Küçük Tarlası Olan Çiftçiye Büyük Kolaylık

Daha önce devlet teşviklerinden faydalanabilmek için arazinin en az 20 dekar olması şartı aranıyordu.

Yapılan değişiklikle bu sınır, 2027 yılından itibaren 10 dekara indirildi. Böylelikle köyde tarlası küçük olan veya arazisi miras yoluyla parçalanmış yüz binlerce küçük çiftçi de devlet desteği alma hakkı kazanacak.

2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında şehit olan kahraman Mehmetçiklerin isimleri ve memleketlerinin yazılı olduğu Şehitler Anıtı, Kırklar Tepesi’nde ziyaretçilerini ağırlıyor.

Özellikle bayramlarda, milli günlerde ve yaz aylarında bölge halkı ve şehir dışından gelen misafirlerin uğrak noktası haline gelen bu alan, duygusal anlara sahne oluyor.