Pazartesi Güneşli... Salı Gününe Şemsiyeleri Hazırlayın

Haftanın ilk günü olan 26 Ekim Pazartesi, kentte parçalı bulutlu ve sakin bir hava hakim olacak. Gün içinde en yüksek sıcaklık 22 dereceye kadar çıkarken gece en düşük sıcaklık 6 dereceye kadar inecek. Rüzgarın saatte 5 kilometre gibi hafif bir hızla esmesi, nem oranının ise yüzde 41 ile 68 arasında seyretmesi bekleniyor.

Ancak 27 Ekim Salı gününden itibaren şehir genelinde hava aniden yön değiştiriyor. Salı günü gök gürültülü sağanak yağış kenti etkisi altına alacak. Sıcaklık gündüz 21, gece ise 8 derece civarında ölçülürken, rüzgar hızı saatte 9 kilometreye çıkacak ve havadaki en yüksek nem oranı yüzde 78'i bulacak.

Hafta Ortasında Sıcaklıklar Düşüşe Geçiyor

28 Ekim Çarşamba günü de gök gürültülü sağanak yağış etkisini sürdürmeye devam edecek. Günün en yüksek sıcaklığı 19 dereceye, gece sıcaklığı ise 9 dereceye gerileyecek. Yağışla birlikte havadaki rutubet ve nem artarken en yüksek nem oranı yüzde 90 seviyesine kadar ulaşacak.

29 Ekim Perşembe günü ise Cumhuriyet Bayramı coşkusu yaşanırken gökyüzü yağmurlu kalmayı sürdürecek. Gök gürültülü sağanak yağışın görüleceği perşembe gününde gündüz sıcaklığı 17 dereceye kadar çekilirken, gece sıcaklığı 9 derece bandında kalacak. Hissedilen nem oranı ise yüzde 91'e kadar tırmanacak.

Cuma Günü Serin ve Yağmurlu Kapanış

Haftanın son iş günü olan 30 Ekim Cuma günü gök gürültüsü yerini aralıklı sağanak yağışa bırakacak. Termometreler günün en yüksek saatlerinde 16 dereceyi, gece saatlerinde ise 8 dereceyi gösterecek. Rüzgar saatte 3 kilometreyle hafif esecek ancak yüzde 89'lara varan yüksek nem oranı nedeniyle hava serin ve kapalı hissedilecek.

Meteoroloji verilerine göre geçmiş yılların (1991-2020) ekim ayı sonu ortalamaları 13 ila 17 derece arasında seyrederken, bu hafta beklenen gündüz sıcaklıkları ortalamalara yakın fakat yağış ve yüksek nemle birlikte daha serin bir kış provası sunacak. Yetkililer ve uzmanlar, özellikle salı gününden itibaren etkili olacak gök gürültülü yağışlara karşı vatandaşların dikkatli ve hazırlıklı olmalarını tavsiye ediyor.

Mutfakların vazgeçilmezi olan zeytinyağı, sağlığa olan faydaları nedeniyle yoğun ilgi görüyor. Ancak piyasada taklit ve tağşiş ürünlerin artmasıyla birlikte gerçek zeytinyağını ayırt etmek tüketiciler için zorlu bir süreç haline geliyor. Uzmanlar, rengine veya evde yapılan bazı geleneksel yöntemlere güvenilmemesi gerektiği konusunda uyarıyor.

Renge Aldanmayın: Yeşil Renk Tek Başına Kalite Göstergesi Değil

Zeytinyağının rengi koyu yeşilden altın sarısına kadar geniş bir aralıkta değişiklik gösterebiliyor. Renk tonu; zeytinin cinsine, olgunluk derecesine, toprağa ve iklim koşullarına bağlı olarak farklılık arz ediyor.

• Zeytinin Cinsi ve Olgunluğu: Erken hasat veya olgun hasat dönemine göre renk değişir.

• Sahte Ürün Tehlikesi: Yeşil renk tek başına ürünün hakiki olduğunu kanıtlamaz; piyasada renklendiricilerle yeşile döndürülmüş sahte yağlar yer alabiliyor.

Duyu Testleri: Koku ve Tatta Nelere Dikkat Edilmeli?

Bir yağın kalitesini anlamanın en güvenilir yollarından biri duyu testleri olarak öne çıkıyor. Koku ve tat aşamasında dikkat edilmesi gerekenler şu şekilde sıralanıyor:

• Taze Kokular: Zeytinyağı hafifçe ısıtıldığında taze çimen, taze yeşil zeytin, domates sapı veya enginar gibi meyvemsi kokular yaymalıdır. Küf, toprak, sirke veya boya kokusu ise bayatlık ya da sahtelik belirtisi kabul ediliyor.

• Acılık ve Yakıcılık: Gerçek zeytinyağı yutulduğunda boğazda hafif bir acılık ve arkada yakıcılık hissi bırakıyor. Bu yakıcılık, doğal fenol bileşenlerinden kaynaklanıyor.

• Temiz Burukluk: Damakta hafif buruk ama temiz bir his bırakması gerekiyor.

Yanıltıcı / Kesin Olmayan Ev Testleri Nelerdir?

Halk arasında yaygın olarak bilinen bazı testlerin kesin kanıt sunmadığı vurgulanıyor.

• Buzdolabı / Donma Testi: Saf zeytinyağı soğuk havada kristalleşerek donabiliyor. Ancak günümüzde pamuk yağı veya bazı bitkisel yağlar da benzer sıcaklıklarda donabildiği veya tam donmadığı için bu test %100 güvenilir sonuç vermiyor.

• Su Testi: Suyun üzerine damlatıldığında daire şeklinde dağılması yönündeki geleneksel inanış her zaman kesin sonuç oluşturmuyor.

Satın Alırken ve Etikette Nelere Bakılmalı?

Doğru ürünü seçerken ambalaj ve etiket bilgilerinin dikkatle incelenmesi tavsiye ediliyor.

• Ambalaj Tercihi: Işık, hava ve ısıdan çabuk etkilenen zeytinyağı için şeffaf plastik şişeler yerine koyu renk cam şişeler veya paslanmaz metal tenekeler seçilmeli.

• Etiket Bilgileri: Etiket üzerinde üretici firma bilgisi, hasat yılı, üretim tarihi, "Natürel Sızma" ibaresi ve asit oranı bulunmalı.

• Soğuk Sıkım: Üretim esnasında hamur sıcaklığının 27°C'nin altında tutulduğunu gösteren soğuk sıkım, aroma ve antioksidanları koruyor.

• Laboratuvar Analizi: En garanti yöntem olarak güvenilir üreticilerden alışveriş yapmak ve gerektiğinde ürünün serbest yağ asitliği ve peroksit değerini içeren laboratuvar analiz raporlarını incelemek öneriliyor.

Tek Zeytinyağı ile Tüm Mutfak İhtiyaçları Nasıl Karşılanır? Uzmanından Pratik Alışveriş ve Kullanım Rehberi

Zeytinyağını hem çiğ tüketimde hem de sıcak yemeklerde tek bir yağ olarak kullanmak isteyenler için doğru tercih natürel sızma zeytinyağı oluyor. Her mutfakta bütçeyi zorlamayan ve her amaca hizmet eden ideal seçimi yapabilmek adına dikkat edilmesi gereken kritik detaylar haberimizde.

Hangi Zeytinyağı Türü Tercih Edilmeli?

Her yemekte tek bir yağ kullanmak istiyorsanız kesinlikle natürel sızma kategorisini seçmeniz gerekiyor. Asit oranı %0.8'in altında olan bu yağlar, salatalarda çiğ olarak lezzet verirken sıcak yemeklerde de güvenle kullanılabiliyor.

Erken hasat yani yeşil zeytinden sıkılan yağlar çok yoğun, acı ve yakıcı olduğu için salatalara yakışıyor ancak sıcak yemeğe girdiğinde kokusu ağır gelebiliyor ve bütçe olarak daha pahalıya mal oluyor. Her şey için kullanılacak en dengeli zeytinyağı, zeytinin kararmaya başladığı dönemde sıkılan olgun hasat ve tortularından arındırılmış filtreli natürel sızma yağlar olarak öne çıkıyor.

Sıcak Yemeklerde Zeytinyağı Kullanımı Güvenli mi?

"Sızma yağla yemek pişmez" inanışı doğru bilinen yanlışlar arasında yer alıyor. Natürel sızma zeytinyağının yanma derecesi yaklaşık 190°C ile 210°C arasında değişiyor. Evde yapılan tencere yemekleri 100°C ve hafif tava kızartmaları 170°C-180°C seviyesinde kaldığı için bu derecenin altında kalıyor.

Sızma zeytinyağı, ısıya karşı diğer bitkisel yağlar olan ayçiçek ve mısırözüne kıyasla çok daha dayanıklı bir yapı sergiliyor ve yapısı kolay kolay bozulmuyor.

"Hepsi İçin" Zeytinyağı Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tek tip zeytinyağı alışverişi yapılırken pratik adımlara dikkat etmek gerekiyor:

• Asit Oranı: Etiket üzerinde asit oranının %0.5 ile %0.8 arasında olmasına özen gösterin. Bu oran, sıcak yemeklerin tadını bastırmıyor ve kahvaltıda istenen zeytinyağı lezzetini sunuyor.

• Ambalaj Boyutu: Yemekte ve salatada yoğun kullanım için 2 litrelik veya 5 litrelik koyu renk teneke ambalajlar ekonomik açıdan en mantıklı tercihi oluşturuyor.

• Saklama Koşulları: 5 litrelik büyük teneke alındığında, hava temasını azaltmak için yağın mutfakta kullanılacak daha küçük koyu renkli cam şişelere bölerek tüketilmesi gerekiyor. Kalan tenekenin ise serin ve karanlık bir dolapta saklanması öneriliyor.

Kaynaklar;

• T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (Taklit ve Tağşiş Listeleri ve Gıda Kodeksi Tebliğleri)
• Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC - International Olive Council) Standartları
• UZZK (Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi) Kalite Kriterleri Kılavuzu
• Gıda Mühendisleri Odası Yayınları ve Zeytinyağı Analiz Raporları
• Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Prina Yağı Tebliği

Erzincan’da çocuklara küçük yaşlardan itibaren tarım ve çevre bilinci kazandırmak amacıyla organik tarım eğitimleri gerçekleştiriliyor.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından kentteki ilkokullarda yürütülen eğitim programlarında öğrencilere organik tarım konusunda bilgi veriliyor. Eğitimlerle çocukların doğa dostu üretim yöntemlerini tanıması, çevrenin korunmasının önemini kavraması ve tarımsal faaliyetlere yönelik farkındalık kazanması amaçlanıyor.

Gelecek nesillerin doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir üretim konusunda bilinçlenmesini hedefleyen çalışmaların devam ettiği belirtildi. Eğitimlerle çocukların hem çevreye duyarlı bir bakış açısı geliştirmesi hem de tarımın yaşam için taşıdığı önemi daha yakından tanıması hedefleniyor.

Üzümlü Kaymakamı Hacı Osman Hökelekli, Erzincan İl Genel Meclisi Başkanı Mehmet Cavit Şireci, İl Özel İdaresi Genel Sekreter Yardımcısı Salim Saltaş ve ilgili müdürler, sel felaketinden etkilenen köyleri ziyaret etti.

Kureyşli, Sarıkaya ve Çardaklı köylerinde gerçekleştirilen incelemelerde, sel nedeniyle meydana gelen hasarlar hakkında yetkililerden bilgi alındı. Bölgede devam eden müdahale ve iyileştirme çalışmaları değerlendirilirken, vatandaşların yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi için atılacak adımlar da ele alındı.

Ziyaretlerde özellikle ulaşım ve altyapı başta olmak üzere ihtiyaç duyulan çalışmaların belirlenmesi ve müdahalelerin koordinasyon içerisinde sürdürülmesi üzerinde duruldu.

Selden etkilenen vatandaşların ihtiyaçlarının yerinde tespit edilmesi ve sorunların giderilmesine yönelik çalışmaların takip edildiği belirtilirken, bölgede görev yapan ekiplere de kolaylıklar dilendi.

Kemaliye Kaymakamı Emirhan Arıkan, İlçe Emniyet Amirliğini ziyaret ederek emniyet birimlerinde incelemelerde bulundu.

Ziyaret sırasında İlçe Emniyet Amiri Başkomiser Muhammet Ali Maden’den emniyet teşkilatının yürüttüğü çalışmalar, birimlerin genel durumu ve gerçekleştirilen faaliyetler hakkında bilgi alan Kaymakam Arıkan, çalışmalar üzerine değerlendirmelerde bulundu.

İlçedeki güvenlik hizmetleri ve emniyet birimlerinin faaliyetleri hakkında bilgi edinilen ziyaret, incelemelerin ardından sona erdi.

Nesine 2. Lig Kırmızı Grup’un 8. haftasında Yeni Sakarya Atatürk Stadyumu’nda Sakaryaspor’a konuk olan 24 Erzincanspor, sahadan 3-1’lik galibiyetle ayrıldı. Erzincan temsilcisi, lider karşısında ortaya koyduğu performansla hem üç puanı hanesine yazdırdı hem de zirve yarışındaki iddiasını güçlendirdi.

Karşılaşmaya etkili başlayan kırmızı-siyahlılar, henüz 3. dakikada Muhammet Enes Gök’ün kaydettiği golle öne geçti. Ev sahibi Sakaryaspor’un beraberliği yakalamasına rağmen oyun disiplininden kopmayan Erzincanspor, 24. dakikada Atabey Çiçek’in golüyle yeniden üstünlüğü ele geçirdi.

Mücadelenin son bölümünde de etkili oyununu sürdüren Erzincan ekibi, uzatma dakikalarında Serhat Enes Çalışan’ın attığı golle farkı ikiye çıkardı. Karşılaşma, 24 Erzincanspor’un 3-1’lik üstünlüğüyle tamamlandı.

Namağlup seri devam ediyor

Sakaryaspor karşısında elde edilen galibiyetle puanını 15’e yükselten 24 Erzincanspor, ligde oynadığı 7 maçta 4 galibiyet ve 3 beraberlik alarak yenilmezlik serisini korudu.

Lider Sakaryaspor’a sezonun ilk yenilgisini yaşatan Erzincan temsilcisi, deplasmanda aldığı kritik üç puanla ligdeki iddiasını ortaya koydu. Kırmızı-siyahlılar, ortaya koyduğu sonuçlarla taraftarlarına da zirve yarışı için umut verdi.

Araştırmanın Amacı ve Yöntemi

Metin Antepüzümü tarafından hazırlanan ve danışmanlığını Doç. Dr. Yeşer Eroğlu Eskicioğlu'nun yürüttüğü doktora tez çalışmasında, 12-14 yaş aralığındaki akran zorbalığı mağduru çocukların katıldıkları yapılandırılmış güreş antrenmanlarının özgüven düzeylerine etkisi incelenmiştir.

Araştırma kapsamında;

• Toplam 47 çocuk (25 deney, 22 kontrol grubu) çalışmaya dâhil edilmiştir.

• Deney grubuna 8 hafta boyunca rekabetçi olmayan, pedagojik temelli yapılandırılmış güreş antrenmanı uygulanmıştır.

• Kontrol grubu ise rutin yaşamına devam etmiştir.

• Veriler Kişisel Bilgi Formu, Akran Zorbalığı Ölçeği (AZÖ) ve Ergen Özgüven Ölçeği (EÖÖ) ile toplanmıştır.

Güreş Antrenmanlarının Özgüvene Etkisi Ne Oldu?

Araştırmanın temel analiz sonuçlarına göre, 8 haftalık güreş eğitiminin genel özgüven üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir ana etki oluşturmadığı saptanmıştır. Ancak alt boyutlar incelendiğinde dikkat çekici sonuçlara ulaşılmıştır:

• Kendisiyle Barışık Olma: Güreş antrenmanlarının katılımcıların "kendisiyle barışık olma" düzeylerini artırmada kontrol grubuna göre anlamlı bir fark yarattığı belirlenmiştir. Minderde düşüp kendi gücüyle ayağa kalkma döngüsü, çocukların beden imgesini onarmasında etkili bir rol oynamıştır.

• Kendini Tanıma: Bireyin içsel farkındalığını ölçen "kendini tanıma" alt boyutunda ise gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir sıçrama görülmemiştir. Bu durum, bilişsel dönüşümlerin zamana yayılan süreçler olduğunu göstermiştir.

Araştırma sonuçları, kısa süreli fiziksel müdahalelerin genel özgüveni tek başına aniden dönüştüremediğini, ancak bedensel kabul ve öz-koruma refleksini geliştirerek çocukların kendileriyle barışmasında güçlü bir katalizör işlevi gördüğünü kanıtlamıştır. Uzmanlar, akran zorbalığı ile mücadelede okulların ve yerel yönetimlerin bu tür pedagojik spor programlarını desteklemesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Kaynak: Metin Antepüzümü, Akran Zorbalığına Uğrayan Çocukların Katıldıkları Güreş Antrenmanlarının Özgüvenlerine Etkisinin İncelenmesi (Doktora Tezi, Düzce Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026). Tez No; 1027107

Zincir Marketlerin Yüzde 20'si Üreticiden Olacak

Yeni düzenlemenin en çarpıcı adımı büyük perakende zincirlerine getirilen kota oldu. Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan, taslağın üretici lehine önemli hükümler barındırdığını vurgulayarak piyasada daha şeffaf bir yapının kurulacağını belirtti. Tavşan, "Büyük marketlerin sattığı ürünün yüzde 20'sini doğrudan üreticiden veya üretici örgütlerinden alma zorunluluğu gelecek. Kriterleri doğru belirlenirse bunun sektöre faydası büyük olur" ifadelerini kullandı. Bu zorunlulukla birlikte üreticinin doğrudan pazara ulaşması ve tedarik zincirindeki tüm işlemlerin şeffaf hale gelmesi amaçlanıyor.

Çiftçiye Ücretsiz Arazi, Kira ve Vergi Kolaylığı

Taslak yalnızca market raflarını değil, tarladaki üretim çarkını da doğrudan destekleyecek teşvik paketlerini kapsıyor. Üreticinin tarım sektörünün asıl atardamarı olduğunu dile getiren Tavşan, yeni kanunla birlikte üretici birlikleri ve kooperatiflere yönelik kira, depolama, nakliye ve vergi alanlarında kapsamlı muafiyetlerin getirileceğini söyledi. Ayrıca üretici birliklerinin kendi hal benzeri tesislerini kurmak istemeleri durumunda, Cumhurbaşkanlığı tarafından özel olarak ücretsiz arazi tahsisi yapılması ve doğrudan maddi destek sağlanması da yasa taslağında yer alıyor.

Kayıt Dışılık ve Hal Dışı Ticarete Sıkı Denetim

Sektörün en büyük yaralarından birinin kayıt dışı ticaret olduğuna işaret eden TÜRKHAL Başkanı Tavşan, yeni düzenlemeyle denetimlerin en üst seviyeye çıkarılacağını kaydetti. Hal binaları dışında gerçekleştirilen tüm toptan alım satım işlemlerinin yeni kayıt ve teminat sistemiyle mercek altına alınacağını belirten Tavşan, böylece çiftçinin mağdur edilmesinin önüne geçileceğini söyledi. Düzenlemenin tüketici fiyatlarına yansımasıyla ilgili olarak ise Tavşan, piyasadaki etiket fiyatlarının yalnızca aracı sayısıyla açıklanamayacağını, şeffaflaşma ve denetimlerin piyasada gerçekçi bir denge kuracağını ifade etti.

Bütçe Maratonuyla Eş Zamanlı Yasa Mesaisi

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 21 Ekim'de başlayan 2027 yılı bütçe teklifi mesaisi yoğun bir tempoda devam ediyor. Komisyon aşamasının yaklaşık bir ay içinde tamamlanmasının ardından teklif Genel Kurul gündemine gelecek. Görüşmelerin aralık ayı sonuna kadar bitirilmesi hedeflenirken, eş zamanlı olarak sosyal güvenlik, aile hukuku, halk sağlığı ve enerji başlıklarında hazırlanan kanun teklifleri sıraya alındı.

10 Yıllık Zamanaşımıyla 1 Milyon Kişinin Borcu Silinecek

Hazırlıkları süren torba yasanın en somut maddesi, herhangi bir sosyal güvencesi olmayan vatandaşları rahatlatacak. Genel Sağlık Sigortası (GSS) primlerini ödeyemediği için sağlık hizmetine erişimde sıkıntı yaşayan yaklaşık 1 milyon kişinin birikmiş borçları silinecek. Düzenlemede 10 yıllık zamanaşımı süresi baz alınırken, zamanaşımına uğrayan tüm prim borçları terkin edilecek. Teklifin Meclis Başkanlığı'na sunulmasıyla hangi dönemlerin silineceği kesinleşecek.

13. Yargı Paketi: Boşanma ve Nafakada Köklü Değişiklik

Toplumun geniş kesimlerinin beklediği 13. Yargı Paketi de yıl sonuna kadar TBMM'ye sevk edilecek. Aile hukukunu doğrudan ilgilendiren pakette boşanma süreçlerinin hızlandırılması, ihtilafların azaltılması ve nafaka uygulamalarında yaşanan aksaklıkların giderilmesine yönelik köklü değişiklikler yer alıyor. Paketin son şekli Adalet Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmaların ardından açıklanacak.

Halk Sağlığı: Sigara Yasakları ve Gıda Takviyeleri

Önümüzdeki yasama döneminde halk sağlığına dönük denetimler de sıkılaştırılıyor. Tütün ürünlerine yönelik kısıtlamaların genişletilmesini içeren kanun teklifine, son dönemde denetimsiz kullanımı artan gıda takviyelerine ilişkin düzenlemeler de ekleniyor. Bu adımla hem tütünle mücadele güçlendirilecek hem de piyasadaki takviye edici gıdaların üretimi ve satışı kontrol altına alınacak.

Mavi Vatan ve Yenilenebilir Enerji Düzenlemeleri

Teklifler yalnızca sosyal alanla sınırlı kalmıyor. Türkiye'nin denizlerdeki egemenlik haklarını yasal güvenceye bağlayan "Türk Deniz Yetki Alanları Kanun Taslağı"nda teknik ölçümler ve bakanlık görüşleri tamamlandı; "Mavi Vatan" kanunu bütçenin ardından Meclis'e gelecek. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ise Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda yenilenebilir enerji mevzuatını güncelleyen maddeleri torba yasaya dahil edecek.

25 Ekim 1714: Tulumbacılardan Modern Teşkilata

Fransız asıllı mühendis Gerçek Davud (David) öncülüğünde 25 Ekim 1714'te hayata geçirilen tulumba teşkilatı, yangınla mücadelenin ilk düzenli adımı oldu. Yıllar içinde Osmanlı vilayetlerine yayılan bu yapı, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte yerel yönetimlere devredildi ve profesyonel belediye kadroları eliyle yürütülmeye başlandı.

1939 Depremi ve 1940 Yılındaki İlk Kurumsal Milat

Erzincan'da Cumhuriyet'in ilk yıllarında yangınlar insan gücüyle çalışan basit kollu tulumbalar ve kısıtlı belediye imkanlarıyla söndürülüyordu. 27 Aralık 1939 gecesi yaşanan ve eski şehri haritadan silen Büyük Erzincan Depremi ile tüm belediye arşivleri yok oldu, enkaz arasında dev yangınlar patlak verdi. Bu felaket, bağımsız bir itfaiyenin aciliyetini ortaya koydu.

Dahiliye Vekâleti ve Kızılay aracılığıyla kente ulaştırılan benzin motorlu ilk motopomp ile kamyondan dönüştürülen ilkel arazöz, 1940 yılında kurulan müstakil itfaiye biriminin temelini oluşturdu. Şebeke suyunun çökmesi nedeniyle kanallardan su çeken, kaba pamuklu tulumlar ve kazma küreklerle alevlere koşan bu ilk kadro, 1940 yılını teşkilatın resmi kuruluş miladı yaptı.

1992 Depremi: Yangın Söndürücülükten Arama Kurtarmaya

13 Mart 1992 akşamı yaşanan 6,8 büyüklüğündeki ikinci büyük deprem, Erzincan İtfaiyesi için yeni bir uzmanlaşma dönemini başlattı. Devrilen sobalar ve patlayan trafoların yol açtığı yangınları söndürmenin yanı sıra ekipler, doğrudan enkazdan canlı insan kurtarma operasyonlarını yönetti, su şebekesi çöken kente tankerlerle içme suyu taşıdı.

Bu acı tecrübenin ardından itfaiyecilik anlayışı kökten değişti; teşkilat bünyesine hidrolik beton kesme makineleri, ayırıcı-makaslar, pnömatik kaldırma yastıkları ve ses dinleme cihazları kazandırılarak personel arama kurtarma eğitimlerinden geçirildi.

Günümüzde 2 İstasyon ve 70'i Aşkın Personelle 7/24 Görevde

Tarihsel süreçte modern bir hüviyete kavuşan Erzincan Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü, günümüzde kentin farklı akslarına hızlı müdahale sağlayan istasyonu üzerinden faaliyetlerini sürdürüyor.

Bünyesindeki 32 metrelik hidrolik merdivenli araçlar, ağır tonajlı su ve köpük arazözleri ile tam donanımlı kaza kırım araçlarından oluşan yaklaşık 18 araçlık filo, 70'in üzerinde uzman personelle yönetiliyor. 25 Ekim 1714'te yakılan meşale, bugün Erzincan'da hem yangınlara hem de deprem ve kaza gibi afetlere karşı 7 gün 24 saat cansiperane bir güvence olarak yaşamaya devam ediyor.

Kelime anlamı "unutmak, yanılmak ve gafil olmak" demek olan sehiv, namazın farzlarından birinin geciktirilmesi yahut vaciplerinden birinin sehven terk ya da tehir edilmesi durumunda yapılan telafi secdesidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), İbn Mâce'nin İkâme bölümünde yer alan hadis-i şerifinde (İbn Mâce, İkâme, 129), "Sizden biri yanıldığı zaman iki defa secde etsin" buyurarak, dalgınlık halinde namazın nasıl kurtarılacağını açıkça gösteriyor.

Mezheplere Göre Hükmü ve Adım Adım Yapılışı

Fıkıhta sehiv secdesinin hükmü mezheplere göre farklılık taşır. Hanefi mezhebi, namazdaki kusuru düzeltmek adına son oturuşta yapılan bu secdeyi vacip görürken; Şafii mezhebi kasten veya unutarak yapılan noksanlıkların giderilmesi için sehiv secdesini sünnet kabul ediyor.

Namazı tamamlarken şu sırayı takip etmek gerekiyor:

• Son oturuşa gelindiğinde sadece "Ettehiyyatü" duası okunur.

• Ardından yalnızca sağ tarafa selam verilir.

• "Allahu Ekber" diyerek peş peşe iki kez secdeye varılır ve her secdede normal namazda olduğu gibi üç defa "Sübhâne Rabbiye’l-â’lâ" denir.

• Secdelerin bitiminde tekrar oturulur; bu kez "Ettehiyyatü", "Allahümme salli" ve "Allahümme barik" duaları okunup her iki yana selam verilerek namaz huzurla noktalanır.

• Şafii mezhebine mensup olanlar ise bu iki secdeyi sağa selam vermeden hemen önce yerine getiriyor.

Hangi Hallerde Sehiv Secdesi Yapılır?

Namaz kılarken karşılaşılan durumlarda sehiv secdesinin devreye girdiği haller fıkhi kurallarla belirlenmiştir:

• Dualarda Tereddüt ve Duruş Hataları: Teşehhüt, salli-barik veya kunut gibi duaları okuyup okumadığından şüphe eden kişi, ayağa kalkmışsa tekrar geriye dönüp oturmaz. Namazına devam eder ve en sonunda sehiv secdesi yapar. Hükmü bildiği halde kasten geri dönüp oturanın namazı bozulurken; unutarak veya bozulacağını bilmeyerek geri oturanın namazı geçerli kalır.

• Cemaatle Namazda İmama Uyma: Cemaatle namaz kılan kişi, imam henüz teşehhütte otururken sehven ayağa kalkarsa, imama uymak adına derhal geri oturmak zorundadır. Durumu bildiği halde kasten kalkmaya devam ederse namazı bozulur.

• Surelerin Karıştırılması: Farz namazların ilk iki rekatında Fatiha suresi veya ardından okunan zammı surenin tamamı yahut çoğu şaşırılırsa, unutulursa ya da surelerin sırası sehven değiştirilirse sehiv secdesi uygulanır.

• Vitir Namazındaki İhmaller: Vitir namazında Kunut tekbiri terk edilir veya Kunut duaları okunmadan doğrudan rükuya varılırsa sehiv secdesi yapılması gerekir.

• Kasten Bozan Fiillerin Sehven İşlenmesi: Kasten yapıldığında namazı bozan fiiller unutularak yapıldığında yanılma secdesi devreye girer.

Rekat Sayısında Şüphe ve Hadislerdeki Çözüm Yolu

Namaz kılan kimse rekat sayısında tereddüde düştüğünde izleyeceği yol fıkıh ve hadis kaynaklarında açıkça tarif ediliyor:

• Az Olan Rekatı Esas Alma: Üç mü yoksa dört mü kıldığı hususunda şüpheye düşen ve tereddüdü dördüncü rekata kalkıncaya kadar süren kişi, en az kıldığı rekatı esas alarak namazını tamamlar ve son oturuşta sehiv secdesi yapar. Eğer üçüncü rekatta iken kıldığı rekatın üçüncü olduğunu kesin olarak hatırlarsa namazına devam eder ve secde yapmaz.

• Hadis-i Şeriflerin Hükmü: Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bu konuda, "Sizden biri şüphelendiği zaman doğruyu araştırsın ve namazını tamamlasın" buyururken (Buhârî, Salât, 31; Müslim, Mesâcid, 88, 89; Ebû Davud, Salât, 190, 191, 193; Nesâi, Sehv, 24, 25); Zeylaî'nin Nasbü’r-Râye eserinde nakledilen hadiste de, "Sizden biri namazında şüphe eder, üç mü yoksa dört mü kıldığını bilemezse, şüpheyi atsın ve en az rekâtı esas alarak namazına devam etsin" ifadesi yer alır (Zeylaî, Nasbü’r-Râye, II, 174).

• Sürekli Vesvese Yaşayanlar: Rekatları devamlı karıştıran ve şüphe duyan kişilerin oturarak selam verip namazı baştan kılması daha faziletli görülür. Nitekim Zeylaî kaynaklı rivayette, "Sizden biri namazında kaç rekât kıldığı hususunda şüpheye düşerse namazını yeniden kılsın" tavsiyesi aktarılır.

• Cemaatin İmamı Uyarması: Cemaatle kılınan namazda imam yanıldığında arkadaki cemaatin ne yapması gerektiği hususunda Peygamber Efendimiz (s.a.v.), "Erkeklerin subhanellah demesi, kadınların ise el çırpması gerekir" buyurmuştur (eş-Şevkânî, Neylü'l-Evtâr, II, 320 vd.). Erkekler sesli tesbihle, kadınlar ise el çırparak imama hatasını hatırlatır.

Zirvede Hollanda ve İskandinav Ülkeleri Var

Endeksin dünya genelindeki lideri bu yıl da değişmedi. Hollanda, 100 üzerinden aldığı 85,8 puanla üst üste dördüncü kez birinci olarak emeklisine en yüksek yaşam standardını sunan ülke unvanını korudu. Hollanda'yı 84,1 puanla Danimarka ve 84 puanla İzlanda izledi. İskandinav kuşağının diğer temsilcileri İsveç, Finlandiya ve Norveç de sıralamanın en üst sıralarında kendine yer buldu.

Avrupa Liginde Sıralama Nasıl Şekillendi?

Zirvedeki ülkeleri sırasıyla İsviçre, Birleşik Krallık, Fransa, İrlanda, Belçika, Almanya, Portekiz ve Hırvatistan takip etti. Listenin alt kısımlarında ise İspanya, Polonya, İtalya ve Avusturya yer aldı. Avrupa listesinin 19'uncu ve en son sırasında ise Türkiye bulunuyor. Küresel ölçekte ise Singapur, Avustralya ve İsrail, Avrupa dışından en yüksek nota sahip ülkeler arasına girdi.

Türkiye Neden Son Basamakta Kaldı?

Yapılan uluslararası kıyaslamada Türkiye, emekli aylıklarının alım gücü ve yaşam standartlarını karşılama seviyesinde Avrupa'nın en zayıf ülkesi olarak kayıtlara geçti. Zirvedeki ülkeler çalışanlarına hem asgari refah güvencesi hem de güçlü kurumsal birikimler sağlarken, Türkiye'de emeklilerin mevcut koşullarının Avrupa ortalamasından belirgin şekilde ayrıştığı görüldü.

B12 vitamini eksikliği, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen ve genellikle yorgunluk, unutkanlık ya da uyuşukluk gibi genel belirtilerle kendini gösteren yaygın bir sağlık sorunudur. Ancak yürütülen yeni bir bilmser araştırma, bu hayati vitaminin eksikliğinin gözün arka segmentinde ve retina yapısında hücresel düzeyde önemli değişimlere yol açtığını ortaya çıkardı.

Gözün, beyin dokusunun ve santral sinir sisteminin doğrudan bir uzantısı olduğu gerçeğinden yola çıkan araştırmacılar, henüz klinik belirtiler veya belirgin bir görme kaybı ortaya çıkmadan önce retinal dokularda subklinik hasarların şekillenebildiğini gösterdi.

Retina Düzeyinde Sessiz Değişim: Makula Pigment Yoğunluğu Düşüyor

Göz Hastalıkları alanında gelişmiş görüntüleme teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilen bu bilimsel araştırma, serum B12 vitamini düzeyi 200 pg/mL altında olan bireyler ile sağlıklı kontrol grubunu karşılaştırdı. Çalışmada gözün kesitsel haritasını çıkaran Optik Koherens Tomografi (OKT) ve retinal pigment dağılımını ölçen özel reflektometri yöntemleri kullanıldı.

Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, retina tabakasını zararlı mavi ışıklardan ve oksidatif stresten koruyan makula pigment optik dansitesi (MPOD) değerlerinde görüldü. B12 eksikliği yaşayan bireylerde hem maksimum optik dansite (Max OD) hem de ortalama optik dansite (Mean OD) değerlerinin, sağlıklı bireylere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu saptandı ($p<0,001$). Yapılan çoklu analizler, B12 seviyesindeki düşüşün Max OD değerindeki azalmanın doğrudan ve bağımsız bir sebebi olduğunu kanıtladı ($p=0,002$).

Sinir Hücrelerinde Subklinik Alarm: Global Kayıp Hacmi Artıyor

Araştırmada sadece koruyucu pigmentler değil, doğrudan görme sinirlerini oluşturan hücresel yapılar da mercek altına alındı. B12 eksikliği bulunan grupta, retinal ganglion hücrelerinin yapısal bütünlüğünü gösteren Global Kayıp Hacmi (GLV) değerlerinin belirgin şekilde yüksek olduğu tespit edildi ($p=0,034$).

Ayrıca, görme merkezinden gelen hassas sinir liflerini barındıran temporal retina sinir lifi tabakası (RNFL) ve inferior ganglion hücre kompleksi (GCC) parametrelerinde de incelme ve düşüş eğilimi izlendi. Bu bulgular, B12 vitamini eksikliğinin nöroretinal dokularda henüz hastanın fark edemeyeceği subklinik düzeyde bir nörodejenerasyon başlattığına işaret ediyor.

Oksidatif Stres ve Hücresel Bariyer Bozulması

Peki B12 eksikliği gözde bu değişimlere nasıl yol açıyor? Araştırmadaki biyokimyasal ve hücresel mekanizmalara göre:

• Homosistein Birikimi: B12 eksikliği hücresel metilasyon reaksiyonlarını bozarak homosistein düzeylerinin yükselmesine neden oluyor. Yüksek homosistein ise oksidatif stres ve damar içi yapısal bozulmaları tetikliyor.

• Kan-Retina Bariyer Hasarı: Hücresel stres, retina pigment epiteli (RPE) bütünlüğünü ve kan-retina bariyerini olumsuz etkileyerek, besinlerle alınan koruyucu karotenoidlerin (lutein ve zeaksantin) makulaya taşınmasını ve depolanmasını zorlaştırıyor.

• Miyelin Yapısında Bozulma: Sinir liflerini koruyan miyelin tabakasının sentezindeki aksamalar, optik sinir aksonlarında erken dönemde metabolik strese yol açıyor.

Erken Teşhiste İleri Görüntüleme Teknolojilerinin Önemi

Çalışmadan elde edilen veriler; yaş, cinsiyet, sigara kullanımı veya beden kitle indeksinden bağımsız olarak B12 vitamini seviyelerinin doğrudan göz sağlığıyla ilişkili olduğunu ortaya koydu.

Bilim insanları, B12 eksikliği bulunan bireylerde henüz kalıcı görme kaybı veya belirgin optik nöropati tablosu gelişmeden önce, OKT ve MPOD gibi non-invaziv (göze temas etmeyen) objektif ölçüm yöntemlerinin düzenli takibinin, hücresel düzeydeki etkilenmeyi erken evrede saptamak açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor.

Kaynak:

• T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Göz Hastalıkları Anabilim Dalı — Tıpta Uzmanlık Tezi: "B12 Vitamin Eksikliği Olan Hastalarda Arka Segment Bulgularının Değerlendirilmesi" (Ankara, 2026). Tez No: 1028413

3 Milyona Yakın Aday İçin Korna ve İnşaat Sesine Mola

ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, NSosyal hesabından yaptığı duyuruda tam 2 milyon 985 bin adayın sınav salonlarında olacağını açıkladı. Ersoy, sınav merkezlerinin çevresinde oluşabilecek araç trafiğinin önüne geçilmesini ve adayların odaklanmasını bozacak tüm gürültülü çalışmaların sınav süresince tamamen durdurulmasını talep etti. Vatandaşlardan pazar günü sınav saatleri boyunca toplumsal bir hassasiyet sergilemeleri istendi.

Erzincan'da Sınav Heyecanı ve Alınan Önlemler

Erzincan genelindeki sınav merkezlerinde de KPSS Ortaöğretim maratonu nedeniyle güvenlik, asayiş ve trafik tedbirleri üst seviyeye çıkarıldı. Okul çevrelerindeki sessizliğin korunması için denetimler artırılırken, Erzincan'daki sürücülerin okul güzergâhlarında gereksiz korna çalmaktan kaçınmaları ve toplu ulaşımı tercih etmeleri önem taşıyor. Sınav sabahı Erzincan sokaklarında sessizliğin hâkim olması, adayların geleceği açısından büyük önem taşıyor.

Adaylara Hayati Belgeler ve Nüfus Müdürlüğü Hatırlatması

Sınava girecek adayların sabah saatlerinde herhangi bir aksilik yaşamamaları adına sınav binalarına erken gitmeleri gerektiği hatırlatıldı. Adayların yanlarında geçerli kimlik kartları ile sınav giriş belgelerini mutlaka bulundurmaları gerekiyor. Kimliğini kaybeden ya da belgesinde eksiklik bulunan adaylar için ise nöbetçi nüfus müdürlükleri sınav sabahı mesai yaparak kapılarını açık tutacak.

Gebelikte en sık karşılaşılan ve hem anne hem de bebek sağlığı açısından ciddi riskler taşıyan gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) yani gebelik şekeri, bilim dünyasının merceğinde. Son yıllarda iştah, enerji dengesi ve glukoz metabolizması üzerindeki etkileriyle dikkat çeken pyroglutamillenmiş RFamide peptidi (QRFP) üzerine odaklanan yeni bir bilimsel araştırma, gebelik şekerinin biyokimyasal haritasına dair çığır açıcı bulgular sundu.

Gebelikte ortaya çıkan insülin direncine karşı vücudun verdiği hücresel yanıtları inceleyen bu çalışma, QRFP molekülünün kan şekerindeki dalgalanmalara göre nasıl tepki verdiğini ve gebelik şekerinde nasıl baskılandığını ilk kez bu denli net bir şekilde gözler önüne seriyor.

Sessiz Tehlike Gebelik Şekeri ve Vücudun Hormonal Sınavı

Gebelik dönemi, bebeğin beslenmesini ve büyümesini güvence altına almak adına anne metabolizmasında doğal bir insülin direnci sürecini başlatır. Sağlıklı bir gebelikte pankreastaki beta hücreleri, bu direnci kırmak için insülin salgısını yaklaşık %200 ila %250 oranında artırarak kan şekerini dengede tutar. Ancak pankreasın bu ekstra yükü karşılayamadığı durumlarda maternal hiperglisemi yani gebelik şekeri tablosu ortaya çıkar.

Tedavi edilmediğinde preeklampsi, fetal makrozomi (iri bebek), doğum travmaları ve ilerleyen yıllarda Tip 2 diyabet riskini katlayan bu durum, bilim insanlarını tanısal süreçlerde çığır açacak yeni biyobelirteçler aramaya yöneltmiştir.

Görünmez Biyokimyasal Aktör: QRFP Peptidi Nedir?

İlk olarak beyinde iştah ve beslenme davranışlarını düzenleyen bir nöropeptid olarak keşfedilen QRFP (26RFa), son bilimsel verilerle birlikte pankreas beta hücreleri ve gastrointestinal sistemdeki yoğun varlığıyla yeniden tanımlandı.

Ağız yoluyla alınan glukoz sonrasında kanda hızla yükselerek bir inkretin hormonu gibi hareket eden QRFP, hücresel düzeyde insülin duyarlılığını artırma ve kan şekerini düşürme potansiyeline sahiptir. Yapılan bu son bilimsel araştırma, gebeliğin 24-28. haftaları arasında uygulanan 75 g oral glukoz tolerans testi (OGTT) sırasında bu molekülün gebelik şekerindeki sıra dışı davranışını ortaya çıkardı.

Açlıkta Baskılanan Peptid Şeker Yüklemesinde Aniden Şahlanıyor!

Araştırmadan elde edilen çarpıcı bulgular, gebelik şekeri (GDM) tanısı alan kadınların kanındaki QRFP seviyelerinin sağlıklı gebelere kıyasla oldukça farklı bir seyir izlediğini gösterdi:

• Düşük Açlık QRFP Düzeyi: Gebelik şekeri olan gebelerde açlık kanındaki serum QRFP seviyesi, sağlıklı gebelere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük saptandı.

• Şeker Yüklemesi Sonrası Baskılanma: Şeker yükleme testinin 2. saatinde de gebelik şekerine sahip bireylerde QRFP seviyelerinin düşük seyretmeye devam ettiği görüldü.

• Dinamik Yanıtta (AQRFP) Sürpriz Yükseliş: Araştırmanın en şaşırtıcı tespiti ise şeker yüklemesiyle birlikte QRFP'deki anlık değişim miktarında (AQRFP) yaşandı. Gebelik şekerine sahip anne adaylarında vücut, bozulan kan şekerini dengeleyebilmek adına adeta bir kompansatuvar (telafi edici) mekanizma devreye sokarak glukoz yüklemesine karşı daha yüksek bir dinamik QRFP yanıtı üretti.

Geleceğin Tanı Yöntemlerinde Yeni Bir Sayfa mı Açılıyor?

Elde edilen verileri analiz eden ROC eğrisi analizleri, kandaki açlık QRFP düzeyinin yüksek özgüllük göstererek gebelik şekerinin doğrulanmasında destekleyici bir tamamlayıcı biyobelirteç olabileceğini kanıtladı. Şeker yüklemesi sırasındaki dinamik QRFP değişimi (AQRFP) ise metabolik bozulmanın erken teşhisinde potansiyel bir biyolojik gösterge olarak öne çıktı.

Gebelikte gelişen insülin direnci ve sistemik inflamasyon ortamının bu molekül üzerinde baskılayıcı bir rol oynadığını düşündüren çalışma, gelecekte gebelik şekeri teşhisinde tek bir kan testiyle daha hassas ve dinamik değerlendirmeler yapılabileceği yönünde bilim dünyasında yepyeni bir ufuk açıyor.

Kaynak; 4-28. Gebelik Haftaları Arasında Gestasyonel Diyabetes Mellitus Tanısı Alan Gebeler ile Sağlıklı Gebelerde 75 g Oral Glukoz Tolerans Testi Sırasındaki 0. ve 2. Saat Serum QRFP Düzeylerinin Karşılaştırılması T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, İstanbul (2026) Tez No: 1026110

İleri evre (metastatik) mide kanserinde uzun yıllardır temel tedavi yöntemi ilaç tedavileri (kemoterapi ve akıllı ilaçlar) olmuştur. Kanserin başka organlara sıçradığı bu aşamada, midedeki ana tümörün ameliyatla alınmasının (gastrektomi) hastanın ömrünü uzatıp uzatmayacağı ise tıp dünyasında her zaman büyük bir tartışma konusuydu.

Son yapılan kapsamlı bir bilimsel araştırma, bu konuda ezber bozabilecek son derece çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Hastaların genel sağlık durumu, beslenme düzeyleri ve bağışıklık göstergeleri incelenerek yapılan çalışma; doğru seçilmiş hastalarda ameliyatın yaşam süresini iki kattan fazla artırabileceğini gösterdi.

İleri Evre Mide Kanserinde Dikkat Çeken Sonuç: Ameliyat Yaşam Süresini İki Katına Çıkarıyor

Genellikle kanser vücudun diğer bölgelerine yayıldığında ameliyat, yalnızca kanama veya mide tıkanması gibi acil durumları çözmek için bir çare olarak görülüyordu. Ancak 247 hastanın verileri incelenerek yapılan bu bilimsel çalışmada, yalnızca ilaç tedavisi alan hastalar ile mide ameliyatı geçiren hastaların yaşam süreleri karşılaştırıldı.

Araştırmadan elde edilen çarpıcı veriler şöyle:

• Yalnızca ilaç tedavisi alan grupta ortalama yaşam süresi 9,7 ay iken,

• Mide ameliyatı olan grupta bu süre 20,8 aya yükseldi.

Bu veriler, uygun hastalarda yapılan cerrahi müdahalenin ortalama yaşam süresini iki katın üzerine çıkarabildiğini ortaya koyuyor.

Uzun Dönem Yaşam Oranlarında Büyük Fark

Bilimsel araştırmanın sunduğu bir diğer önemli veri ise hastaların yıllara göre hayatta kalma oranları oldu. İki grup arasındaki fark daha ilk yıldan itibaren belirgin bir şekilde açılıyor:

• 1. Yılın Sonunda: Yalnızca ilaç tedavisi alan hastaların %38,9'u hayatta kalırken, ameliyat olan grupta bu oran %82,2'ye ulaştı.

• 2. Yılın Sonunda: İlaç tedavisi alan grupta hayatta kalma oranı %12,5'te kalırken, ameliyat edilen grupta hastaların %44,4'ünün yaşamını sürdürdüğü görüldü.

Gerçek Bir Başarı mı, Yoksa Hasta Seçiminin Etkisi mi?

Araştırmacılar, elde edilen bu büyük farkı değerlendirirken bilimsel bir tarafsızlıkla şu kritik soruyu da sordular: "Acaba ameliyat edilen hastalar zaten en baştan durumu daha iyi olan hastalar mıydı?"

Veriler detaylıca incelendiğinde, ameliyat edilen hastaların tedaviye başlarken gerçekten de vücut direnci olarak daha avantajlı durumda olduğu görüldü:

• Beslenme ve Vücut Direnci: Ameliyat olan hastaların kan protein (albümin) ve hemoglobin değerleri daha yüksek, yani vücut dirençleri ve beslenme durumları daha iyiydi.

• Vücuttaki İltihap ve Tümör Yükü: Ameliyat edilen grupta vücuttaki iltihap göstergeleri (CRP ve bağışıklık indeksleri) ile tümör yükü daha düşük seviyelerdeydi.

Zaman Faktörü Hesaba Katıldığında Bile Fark Sürüyor

Bir hastanın "ameliyat edilenler" grubuna girebilmesi için teşhisten ameliyat gününe kadar geçen sürede hayatta kalmış olması gerekir. İstatistiksel olarak bu zaman avantajı ve hastaların yaş, ek hastalıklar gibi tüm farklılıkları dengelendiğinde bile ameliyat olan gruptaki ölüm riskinin %43 ila %61 oranında daha düşük kaldığı saptandı.

Yaşam Süresini Belirleyen Diğer Hayati Faktörler

Araştırma, ileri evre mide kanserinde başarının yalnızca ameliyata değil, hastanın genel sağlık durumuna ve tümörün yapısına da bağlı olduğunu gösterdi:

1. Ek Kronik Hastalıklar: Şeker, tansiyon, kalp gibi ek hastalıkların varlığı yaşam süresini olumsuz etkiliyor.

2. Beslenme Durumu: Yeterli beslenebilen ve kan değerleri iyi olan hastalar tedaviye çok daha güçlü yanıt veriyor.

3. Akıllı İlaç Uyumu (HER2 Pozitifliği): Tümöründe özel bir protein (HER2) pozitif çıkan ve buna yönelik akıllı ilaç alabilen hastalarda ölüm riski %55 oranında azalıyor.

Her Hastaya Değil, "Doğru Hastaya" Ameliyat

Bilimsel araştırmanın vardığı en temel sonuç; mide ameliyatının her ileri evre mide kanseri hastasında düşünülmeden uygulanacak rutin bir yöntem olmadığıdır.

Ameliyat kararının; hastanın genel gücü, beslenme durumu, tümörün yaygınlığı, kemoterapiye verdiği yanıt ve ameliyat riskleri tartılarak uzman hekimlerden oluşan bir konsey tarafından verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bünyesi ve klinik durumu uygun seçilmiş hasta gruplarında ise ameliyat, yaşam süresini anlamlı derecede uzatan güçlü bir seçenek olarak öne çıkmaktadır.

Kaynak;

• İlgili Araştırma: Metastatik Mide Kanserinde Gastrektominin Sağkalıma Etkisi, Tıpta Uzmanlık Tezi, Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul, 2026.

• Uluslararası Kılavuz ve Araştırmalar: ESMO Klinik Uygulama Kılavuzu (2022); GLOBOCAN Kanser Verileri (2024); Japonya Mide Kanseri Tedavi Kılavuzu (2025); REGATTA Çalışması (2016); RENAISSANCE / AIO-FLOT5 Çalışması (2024). Tez No: 1027314

Bilimsel olarak evrende bizden başka canlı olduğuna dair kesin bir kanıt henüz bulunmuyor. Bugüne kadar Dünya dışında herhangi bir canlı organizmaya, bakteriye ya da zeki yaşama ait doğrulanmış somut bir bulgu elde edilebilmiş değil. Buna rağmen, devasa büyüklükteki evrenin yapısı nedeniyle başka yerlerde yaşam olma olasılığı güçlü bir ihtimal olarak değerlendiriliyor.

İstatistiksel Olasılık ve Aşırı Koşullara Dayanıklı Canlılar

Milyarlarca galaksi ve trilyonlarca yıldız ile gezegen barındıran evrende, sadece Dünya'da hayat olması matematiksel olarak düşük bir olasılık kabul ediliyor. Dünyada bakterilerin çok sıcak, çok soğuk ve oksijensiz ortamlarda bile yaşayabildiğinin keşfedilmesi, ekstremofiller sayesinde uzayın zorlu koşullarında da ilkel yaşamın var olabileceği umudunu artırıyor.

Güneş Sistemindeki Hedefler ve Yapay Sinyal Aramaları

Güneş sisteminde Mars, Venüs ile Jüpiter ve Satürn'ün buzlu uyduları olan Europa, Enceladus ve Titan, geçmişte ya da bugün yaşam barındırmış olabileceği düşünülen başlıca yerler arasında bulunuyor. Bilim insanları Kurious Koç Üniversitesi gibi kurumların aktardığı araştırmalar ve dünya genelindeki gözlemevleri aracılığıyla uzaydan gelebilecek olası yapay sinyalleri dinlemeye ve ötegezegenlerin atmosferlerinde yaşam izi olan biyogösterge aramaya devam ediyor.

Güneş Sistemi ve Ötesinde Yaşam İzleri: Bilim Dünyasını Heyecanlandıran Kritik Keşifler

Güneş sistemimiz ve ötesinde yaşam arayışı, gelişen uzay teknolojileriyle birlikte hız kazandı. Bilim insanları mikroskobik düzeyde yaşam izleri barındırma potansiyeli yüksek olan bölgeleri ve uzak yıldız sistemlerini yakından inceliyor. Elde edilen veriler, evrendeki yaşamın sırrını çözme yolunda kritik adımlar olarak değerlendiriliyor.

Mars ve Buzlu Uydularda Yaşam Arayışı

Güneş sistemimizde mikroskobik düzeyde de olsa yaşam barındırma potansiyeli en yüksek olan yerler ve buralara yapılan çalışmalar dikkat çekiyor. Mars Kızıl Gezegen olarak geçmişinde sıvı halde su barındırdığı kesinleşti. NASA'nın Perseverance gezgini, milyarlarca yıl önce bir göl olan Jezero Krateri'nde fosilleşmiş antik mikrobiyal yaşam izleri aramaya devam ediyor.

Europa ve Enceladus'un Sırları

Jüpiter'in uydusu Europa, kalın buz tabakasının altında Dünya'daki tüm okyanusların toplamından daha fazla su barındıran devasa bir sıvı okyanus barındırıyor. NASA'nın Europa Clipper aracı, bu okyanusun yaşam için uygun olup olmadığını incelemek üzere yolda bulunuyor. Satürn'ün uydusu Enceladus ise buz kaplı yüzeyindeki çatlaklardan uzaya su buharı ve organik moleküller fışkırtıyor. Bu gayzerler, uydunun altında sıcak su kaynakları yani hidrotermal bacalar olduğuna işaret ediyor; bu da yaşamın başlaması için ideal bir ortam anlamına geliyor.

Ötegezegenler ve Uzay Teleskopları

Güneş sistemimizin ötesinde, başka yıldızların etrafında dönen milyarlarca gezegen yani ötegezegen bulunuyor. Bilim insanları buralardaki yaşamı uzaktan tespit etmek için gelişmiş teleskoplar kullanıyor. James Webb Uzay Teleskobu (JWST), uzak gezegenlerin atmosferlerinden geçen ışığı analiz ederek karbondioksit, metan, su buharı ve sadece canlılar tarafından üretilebilecek gazların yani biyogöstergelerin izini sürüyor. Örneğin, TRAPPIST-1 sistemindeki Dünya benzeri gezegenler bu teleskopla yakından inceleniyor.

Yaşanabilir Bölge Araştırmaları

Bir gezegenin kendi yıldızına olan uzaklığının, yüzeyinde sıvı su barındırabilecek ne çok sıcak ne de çok soğuk olduğu alanlar olan Habitable Zone yani Goldilocks bölgesi öncelikli olarak taranıyor. Bu bölgelerdeki gezegenler, dış uzayda yaşam olasılığını araştıran astronomların odağında yer alıyor.

Zeki Yaşam ve SETI Projesi

Sadece bakteri veya mikrop düzeyinde değil, teknolojik medeniyetler kurmuş zeki canlıları bulmak için de çalışmalar yürütülüyor. SETI yani Dünya Dışı Akıllı Yaşam Araştırması enstitüsü, devasa radyo teleskoplarıyla uzayı dinleyerek doğal yollarla oluşması imkansız olan yapay radyo veya lazer sinyallerini yakalamaya çalışıyor.

Evrende yaşam arayışı, teknolojimiz geliştikçe hız kazanıyor. Şu an için kesinleşen bir keşif olmasa da önümüzdeki yıllarda özellikle Europa ve Mars'tan gelecek veriler bu sorunun cevabını tamamen değiştirebilir.

Bilim Dünyasını Heyecanlandıran İki Büyük İz Sürücü

Europa: Buzun Altındaki Gizemli ve Devasa Okyanus

Jüpiter'in uydusu Europa, Güneş sisteminde aktif ve canlı bir ekosisteme ev sahipliği yapma ihtimali en yüksek yerlerden biri olarak dikkat çekiyor. Yüzeyi 15 ila 25 kilometre kalınlığında tamamen buzla kaplı olan bu uydunun buz kabuğunun altında, yaklaşık 60 ila 150 kilometre derinliğinde sıvı sudan oluşan devasa bir okyanus bulunuyor. Europa, Dünya'nın dörtte biri boyutunda olmasına rağmen, bu okyanus Dünya'daki tüm okyanusların toplamından iki kat daha fazla su barındırıyor.

Jüpiter’in Kütleçekimiyle Yaşamı Tetikleyen Isı

Güneş'e bu kadar uzak bir uydunun donması gerekirdi ancak Jüpiter'in devasa kütleçekimi, Europa'yı sürekli sıkıştırıp esneterek gelgit sürtünmesi yaratıyor. Bu durum uydunun çekirdeğini ısıtıyor. Tıpkı Dünya okyanuslarının dibindeki hidrotermal bacalar gibi, Europa'nın okyanus tabanında da sıcak su kaynakları olduğu tahmin ediliyor. Dünya'da bu karanlık bacaların etrafı güneş ışığı olmadan yaşayan mikroplar ve karides benzeri canlılarla doluyken, aynı durum Europa için de geçerli olabilir.

Europa Clipper ile Gerçekleştirilen Güncel Adım

NASA'nın fırlattığı Europa Clipper uzay aracı, uydunun buz kalınlığını ölçmek ve yüzeyden fışkıran su buharlarını analiz ederek bu okyanusun kimyasal olarak yaşama uygun olup olmadığını anlamak üzere yolculuğuna devam ediyor.

James Webb Uzay Teleskobu ile Dünya Benzeri Ötegezegenler

James Webb Uzay Teleskobu (JWST), milyarlarca ışık yılı uzaktaki ötegezegenlerin yani Güneş sistemimiz dışındaki gezegenlerin doğrudan havasını soluyor ve atmosfer bileşenlerini inceliyor.

Işığın Parmak İzi ve TRAPPIST-1 Sistemi

Bir ötegezegen kendi yıldızının önünden geçerken yıldızın ışığı gezegenin atmosferinden süzülüyor. Atmosferdeki gazlar ışığın belirli renklerini yani dalga boylarını soğuruyor. JWST, transmisyon spektroskopisi yöntemiyle bu ışığı analiz ederek orada hangi gazların olduğunu bir barkod okur gibi çözüyor. En heyecan verici hedeflerden biri, bizden 40 ışık yılı uzaktaki TRAPPIST-1 adlı kırmızı cüce yıldızın sistemi oluyor. Burada Dünya boyutlarında 7 kayalık gezegen bulunuyor ve bunların 3 tanesi sıvı suyun barınabileceği yaşanabilir bölgede (Goldilocks) yer alıyor. JWST bu gezegenlerde atmosfer olup olmadığını ve kalınlığını test ediyor.

Biyogöstergelerin Peşinde Kritik Gaz Analizleri

Bilim insanları JWST verilerinde yaşamın işareti olabilecek gaz kombinasyonlarını arıyor. Karbondioksit (CO2) ve Metan (CH4) tek başlarına değil ama atmosferde bir arada bulunmaları aktif jeolojik veya biyolojik süreçlere işaret ediyor. Bunun yanı sıra Dünya'da bu gazı atmosferde sadece denizdeki canlı mikroskobik organizmalar yani fitoplanktonlar ürettiği bilinen Dimetil Sülfür (DMS) molekülü de inceleniyor. JWST, uzak bir okyanus dünyası olan K2-18b gezegeninde bu moleküle dair zayıf ipuçları yakaladı ve araştırmalar derinleştiriliyor.

Bilim insanları iki koldan ilerlemeye devam ediyor. Bir yandan robotik araçlarla Europa gibi yakınümüzdeki okyanusların suyuna dokunmaya çalışılırken, diğer yandan James Webb ile evrenin derinliklerindeki yabancı dünyaların nefesi inceleniyor. İki yöntemden birinin önümüzdeki yıllarda o büyük soruya yanıt bulması bekleniyor.

Kaynaklar;

• NASA (Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi) Resmi Görev Raporları
• JWST (James Webb Uzay Teleskobu) Bilim Operasyonları Merkezi
• SETI (Dünya Dışı Akıllı Yaşam Araştırması) Enstitüsü
• ESA (Avrupa Uzay Ajansı) Astrobiyoloji Verileri

"Bizim Bu Şehirle Bağımız Gönül Bağıdır"

Açıklamasında memleketine duyduğu aidiyeti dile getiren Emin Tan, yatırımlarının, ailesinin ve tüm sevdiklerinin bu şehirde bulunduğunu ve yaşamaya devam edeceğini belirtti. Şehirle kurdukları ilişkinin yalnızca ticari veya siyasi hedeflerden ibaret olmadığını vurgulayan Tan, bu bağın yılların biriktirdiği hatıralar ve güçlü dostluklarla örüldüğünü ifade etti.

Zorlu Süreçte Kesintisiz Destek Ve Vefa Vurgusu

Dokuz ay süren çalışma takviminde kendilerini hiçbir zaman yalnız bırakmayan yol arkadaşlarına teşekkür eden Tan, gösterilen fedakârlıkların unutulmayacağını kaydetti. Çalınan her kapıda karşılaştıkları samimi karşılamanın temelinde ekip arkadaşlarının emeğinin ve kurduğu gönül köprülerinin yer aldığını belirten Tan, ailecek vefayı sadece sözde değil, duruşta taşıyan bir anlayışa sahip olduklarını aktardı.

"Önemli Olan Bu Yolda Kimlerle Yürüdüğümüzdür"

Ortaya konan gayretin ve bırakılan izin her türlü sözden daha kıymetli olduğuna değinen Emin Tan, seçim sonuçları ne olursa olsun gerçek dostlukların değerini koruyacağını vurguladı. Asıl başarının hedefe varırken kiminle yol yüründüğü olduğunu ifade eden Tan, kapılarının ve gönüllerinin herkese daima açık kalacağını, hemşehrileriyle omuz omuza yürümeye devam edeceklerini kaydetti.

Gönül Bağları Vurgusu

Seçim sürecinde kendisine güvenen, destek veren ve yanında duran tüm üyelere içtenlikle teşekkür eden Tan, sahada gerçekleştirilen temasların paha biçilemez olduğunu belirtti. Sonuç her ne olursa olsun kurulan bağların kalıcı kalacağını ifade eden Tan, ziyaretler esnasında sergilenen içten yaklaşımın ve samimiyetin kendileri için en büyük kazanım olduğunu kaydetti.

Şehre Hizmet Kararlılığı

Erzincan’a hizmet amacıyla çıkılan bu yolculukta çalışma azminin ve şehre duyulan bağlılığın asla eksilmeyeceğini vurgulayan Tan, seçim maratonu boyunca desteklerini, dualarını esirgemeyen ve kapılarını açan tüm hemşehrilerine şükranlarını sundu. Süleyman Tan, açıklamasını Erzincan halkına teşekkür ederek tamamladı.

Sandık Sandık kullanılan oylar şöyle ...

TOPLAM 1982 OY KULLANILDI

Beklenenin üzerinde oyun kullanıldığı Erzincan Ticaret ve Sanayi Odası Seçimlerindeki oy dağılımları şöyle

Her neslin kendine has nostaljileri var. Biz Y kuşağı olarak kaset kalemle sarmayı, disketin o "tık" sesini ve ankesörlü kuyruğunu asla unutamayız. Hayatı dokunmatik ekranda başlayan Z kuşağı bu ikonik eşyaları görse kim bilir ne tepki verirdi? Oysa bir dönem hepimiz disketi bilgisayara iterken heyecanlanır, radyodaki şarkıyı kaydederken DJ tam ortasında konuştuğu için sinir krizi geçirirdik. İşte Y kuşağının hafızasına kazınan o efsane 10 eşya ve günümüzdeki uçuk dijital karşılıkları!

2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında şehit olan kahraman Mehmetçiklerin isimleri ve memleketlerinin yazılı olduğu Şehitler Anıtı, Kırklar Tepesi’nde ziyaretçilerini ağırlıyor.

Özellikle bayramlarda, milli günlerde ve yaz aylarında bölge halkı ve şehir dışından gelen misafirlerin uğrak noktası haline gelen bu alan, duygusal anlara sahne oluyor.