Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan ve eğitim camiasının dikkatle takip ettiği "Maarif'in Yüz Akı" dergisi, yayın hayatına hız kesmeden devam ediyor. Derginin merakla beklenen dördüncü sayısı, toplumsal yapımızın en güçlü temel taşı olan "aile" kavramına ayrıldı. Eğitim ve aile arasındaki kopmaz bağı vurgulayan bu özel sayı, pedagojik yaklaşımlardan sosyal sorumluluk projelerine kadar pek çok zengin içeriği okuyucularıyla buluşturuyor.

Eğitimde Güçlü Aile Modeli Vurgusu

Yeni sayıda öne çıkan başlıklardan biri olan "Güçlü Aile, Güçlü Gelecek: Değer Temelli Ebeveyn Okulu Modeli", eğitimin yalnızca okulda değil, evde de başladığına dair önemli mesajlar taşıyor. Uzmanların görüşleri ve pratik uygulamaların paylaşıldığı bu bölümde, ebeveynlerin çocuklarının eğitim sürecine nasıl daha etkin ve değer odaklı katılabilecekleri detaylandırılıyor.

Küçük Kalplerden Büyük Yardımlara Uzanan Yol

Dergide ayrıca, çocukların sosyal sorumluluk bilincini geliştirmeye yönelik "Küçük Kalplerden Büyük Yardımlar" başlıklı dikkat çekici bir çalışma yer alıyor. Eğitim sürecinde akademik başarının yanı sıra yardımlaşma ve merhamet gibi değerlerin kazanılmasının önemi üzerinde durulan bu başlık, örnek projelerle somutlaştırılıyor.

Okul ve Aile İş Birliğinin Önemi

Maarif'in Yüz Akı'nın bu sayısı, okul ile aile arasındaki köprüleri güçlendirmeyi hedefliyor. Eğitimde başarıya ulaşmanın anahtarının taraflar arasındaki güçlü iletişimden geçtiğini belirten içerikler, hem öğretmenlere hem de velilere rehberlik etmeyi amaçlıyor. Milli Eğitim Bakanlığı'nın "Türkiye Yüzyılı" vizyonu doğrultusunda hazırlanan dergi, aile eğitimini merkeze alarak geleceğin nesillerini yetiştirmede farkındalık oluşturmayı hedefliyor.

Küresel piyasalarda petrol fiyatlarının 100 doların altına gerilemesi, Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına da yansıdı. Yapılan değerlendirmelere göre, benzin grubunda önemli bir indirim bekleniyor. Bu gelişme, yakıt giderlerini düşürmek isteyen sürücüler için sevindirici bir haber olarak karşılandı.

Erzincan'da Fiyatlar Geriye Çekilecek

Erzincan genelinde mevcut durumda benzin fiyatları 67,11 TL ile 69,16 TL seviyelerinde seyrederken, açıklanan indirim beklentisi ile bu rakamlarda aşağı yönlü bir değişim yaşanması öngörülüyor. Sürücüler, yapılacak güncellemenin tabelalara ne kadar yansıyacağını merakla bekliyor.

Eşel Mobil Sistemi Etkili Olacak

Benzin fiyatlarında beklenen 3,27 TL’lik indirimin, Eşel Mobil sistemi üzerinden yapılacak olası düzenlemeler nedeniyle tamamının pompaya yansımayabileceği belirtiliyor. Sistemin devreye girmesi durumunda sürücülere yansıyacak net indirim tutarının 82 kuruş civarında olması tahmin ediliyor. Yine de bu gelişme, akaryakıt piyasasındaki hareketliliğin bir göstergesi olarak takip ediliyor.

Bayramların habercisi olan o özel gün yaklaşırken, sosyal medyadan günlük mesajlaşmalara kadar her mecrada aynı soru gündeme geliyor: "Arife mi, arefe mi?" Dilimizde köklü bir geçmişe sahip olan bu kelime, halk arasındaki yaygın telaffuzu nedeniyle yazılı dilde de sıkça yanlış kullanılıyor. Birçok kişi, ağız alışkanlığına dayanarak kelimeyi "arefe" şeklinde kaleme alsa da, dil bilgisi otoriteleri bu konuda net bir duruş sergiliyor.

Türk Dil Kurumu'na Göre Arefe mi, Arife mi?

Dilimizin yapı taşlarını belirleyen Türk Dil Kurumu (TDK), bu tartışmalı kelimenin yazımı konusunda tek bir seçeneği işaret ediyor. Kurumun güncel sözlük verilerine göre, "r" ve "f" harfleri arasında "i" sesinin kullanıldığı "arife" formu, dilin temel kurallarına uygun olan tek formdur. Dolayısıyla, metinlerinizde veya iletişiminizde bu kelimeye yer verirken "arife" yazmak, akademik ve kurumsal açıdan doğru olan tek tercihtir. "Arefe" şeklindeki kullanım ise tamamen bir yazım yanlışı olarak değerlendirilmektedir.

Kelimenin Tarihsel ve Dini Arka Planı

Kavramsal olarak arife, herhangi bir dini bayramın veya önemli bir olayın bir önceki gününü ifade eder. Kelimenin kökeni incelendiğinde, İslam dünyası için büyük anlam taşıyan Arafat kavramıyla doğrudan ilişkili olduğu görülmektedir. Özellikle Kurban Bayramı öncesinde hacı adaylarının Arafat’ta bulunması, bu kelimenin manevi derinliğini ortaya koymaktadır. Dil bilgisi açısından bakıldığında, "Arafat" köküne dayanan bu süreç, "arife" yazımının temelini oluşturur.

Doğru Yazım Bir Dil Kültürüdür

Dilimize gösterdiğimiz özen, kültürümüze sahip çıkmanın en sade yoludur. Özellikle bayram gibi toplumsal değerlerimizin zirve yaptığı dönemlerde, paylaşılan içeriklerin ve mesajların hatasız olması, iletişimin kalitesini artırır. TDK'nin işaret ettiği bu doğru kullanım kuralını benimsemek, hem dilimize duyduğumuz saygının bir göstergesi hem de yazım kargaşasını tamamen ortadan kaldıran pratik bir çözümdür.

Çay, yayımladığı mesajda demokrasi ve toplumsal hafızanın en önemli taşıyıcıları olarak nitelendirdiği basın camiasının ve kurumun tüm paydaşlarının bayramını içtenlikle kutladığını ifade etti.

Birlik ve beraberliği pekiştiren bu anlamlı günün önemine vurgu yapan Çay, Kurban Bayramı’nın hanelere bereket, ülkeye ve tüm insanlığa barış, huzur ve esenlik getirmesini temenni etti.

Bayram öncesi oluşan yoğunluk nedeniyle mezarlık çevresinde hareketlilik dikkat çekerken, birçok vatandaş kabir temizliği yaptı, mezarlara dikilen çiçekleri suladı. Terzibaba Türbesi’nde de dualar eden vatandaşlar, hem yakınları hem de tüm vefat edenler için ellerini semaya açtı.

Kabir ziyareti için mezarlığa gelen Osman Güneş, arife günlerinin manevi önemine dikkat çekerek, “Eşimizi dostumuzu bu bayramın arifesinde ziyaret ederek dualarımızı yaptık. Bu sene arife günü mezarlık oldukça kalabalık oldu.” ifadelerini kullandı.

Bayram nedeniyle İstanbul’dan Erzincan’a gelen bir vatandaş da Terzibaba Türbesi ve mezarlığını ziyaret ettiğini belirterek, hem aile büyükleri hem de Terzibaba Hazretleri için dua ettiklerini söyledi.

Görünmeyen Tehlikeler: Şekerin Riskli Yüzü

Şeker fabrikaları, sadece üretim sahası değil, aynı zamanda yangın, patlama, makine yaralanmaları ve yüksek basınçlı hatlar gibi ciddi tehlikelerin kol gezdiği karmaşık tesislerdir. Fabrikalarda üretim sürecinin yoğun olduğu "kampanya dönemi" ile bakım süreçlerinin yürütüldüğü "revizyon dönemi", barındırdığı tehlikeler açısından büyük farklılıklar göstermektedir. Özellikle kampanya dönemlerinde çalışan sayısının artması ve operasyonel hızın yükselmesi, olası iş kazalarının boyutunu da değiştirebilmektedir. Bilimsel veriler, şeker işleme süreçlerinin (şerbet üretimi, arıtımı, koyulaştırılması ve fabrika meydan tesisleri) iş kazalarının en sık yaşandığı alanlar olduğunu ortaya koyuyor.

İki Farklı Yöntem, Tek Bir Amaç: Güvenlik

Gerçekleştirilen araştırmada, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının şeker fabrikalarındaki mevcut durumu, "Erzincan Şeker Fabrikası" örneklem alınarak derinlemesine incelendi. Araştırmacılar, riskleri tanımlamak ve önleyici faaliyetleri belirlemek amacıyla sektörde yaygın olarak kabul görmüş iki farklı risk değerlendirme yöntemini karşılaştırmalı olarak uyguladı:

• Fine Kinney Yöntemi: Riskleri matematiksel bir yaklaşımla puanlayan ve önceliklendiren bu yöntem, tehlikelerin şiddeti, frekansı ve olasılığı üzerinden net bir risk skoru sunuyor.

• L-Tipi Matris Yöntemi: Olasılık ve şiddet parametrelerini kullanarak riskleri kategorize eden bu matris yaklaşımı, daha görsel ve hızlı bir değerlendirme imkanı sağlıyor.

Şaşırtıcı Bulgular: Yöntemler Aynı Dili Konuşuyor mu?

Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, bu iki farklı yöntemin şeker fabrikası özelinde sunduğu verilerin "tamamen aynı" olmaması. Ancak bu durum bir çelişki değil, yöntemlerin riskleri farklı açılardan ele almasından kaynaklanıyor. Çalışma, özellikle düşük seviyedeki risklerin dağılımında her iki yöntemin de benzer sonuçlar verdiğini ortaya koyarak, fabrikalarda sürdürülebilir bir iş güvenliği yönetim sistemi için çok katmanlı analizin önemini vurguluyor.

Erzincan özelinde elde edilen bu sonuçlar, sadece şeker fabrikaları için değil, benzer risk profiline sahip tüm endüstriyel tesisler için bir rehber niteliğinde. Tehlikelerin henüz bir kazaya dönüşmeden, "bilimsel risk analizi" süzgecinden geçirilmesi, şeker üretiminde hem maddi kayıpları önlüyor hem de en değerlisi olan insan sağlığını koruma altına alıyor.

Kaynak: Yarar, M. B. (2024). Şeker Üretiminde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin İki Farklı Risk Değerlendirme Yöntemiyle İncelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Avrasya Üniversitesi]. Tez No; 906917

Kesim Süreci ve Hijyenik Uygulamalar

Kurban kesiminde en temel prensip, hayvana eziyet etmemek ve işlemin usulüne uygun tamamlanmasıdır. Bıçağın önceden bilenip hazırlanması ve hayvanın görmeyeceği bir yere konulması, hayvanın kıbleye doğru sol tarafına yatırılması ve ayaklarının (sağ arka ayak serbest kalacak şekilde) bağlanması bu sürecin ilk adımlarıdır. "Bismillâhi Allâhü ekber" diyerek gerçekleştirilen kesimde, nefes ve yemek borusu ile iki ana şahdamarının kesilmesi esastır. Uzmanlar, hayvanın tam olarak soğuması ve kanının tamamen çekilmesi beklenmeden derisinin yüzülmesinin mekruh olduğunu hatırlatıyor.

Kurbanlıktan Faydalanma ve Satış Kuralları

Kurbanlık olarak ayrılan bir hayvandan, kesim öncesinde tüy kırpmak veya sütünü sağmak gibi yollarla faydalanmak uygun görülmemektedir. Eğer bu tür durumlar yaşanmışsa, elde edilen ürünlerin tasadduk edilmesi (bağışlanması) gerekmektedir. Benzer şekilde, kurbanın eti, yağı, derisi veya tüyleri gibi parçalarının satılması da câiz değildir; bu yolla bir gelir elde edilmişse paranın hayır kurumlarına veya ihtiyaç sahiplerine verilmesi gerekmektedir. Ancak deriden mest veya seccade gibi ev eşyası yapılması ya da ev için demirbaş eşya alımı amacıyla değerlendirilmesi bir sakınca teşkil etmemektedir.

Eti Nasıl Paylaştırılmalı?

Kurban etinin değerlendirilmesinde en faziletli tutum, etin üçte birinin ihtiyaç sahiplerine tasadduk edilmesi, üçte birinin dost ve akrabalara ikram edilmesi, kalan üçte birinin ise evde tüketilmesidir.

Vekalet ve Diğer Detaylar

Vatandaşlar kurbanlarını kendileri kesebileceği gibi, bir başkasına da vekalet yoluyla kestirebilirler. Vekalet için sözlü bir izin şart olmadığı gibi, hayvanın kesim yerine götürülmesi veya bağlanması gibi fiili durumlar da izin olarak kabul edilmektedir. Ayrıca kurbanlık olarak alınan bir hayvanın satılıp yerine başka bir hayvan alınması câiz görülürken, kurban bayramı günlerinde kesilmeyen kurbanlıkların diri olarak tasadduk edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Bayram öncesi doğu illerinden batı illerine yapılan kurbanlık hayvan taşımacılığının artması nedeniyle sıklaştırılan denetimlerde, sevkiyatı yapılan hayvanların sağlık durumları, küpe kontrolleri, veteriner sağlık raporları ve sevk belgeleri incelendi.

Ekipler tarafından ayrıca hayvanların taşınma koşulları da denetlenirken, hayvan refahı kurallarına aykırı taşımacılık faaliyetlerine karşı gerekli yasal işlemlerin uygulandığı belirtildi.

En Sık Rastlanan Riskler: Kesikler ve Düşmeler

Acil servislere müracaatların başında, hayvanın ani hareketlerine bağlı panik ataklar, dikkatsiz bıçak kullanımı ve kesim alanlarının kaygan zemin yapısı geliyor. Uzmanlar, yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmayan kişilerin kesim işlemi yapmaması gerektiğinin altını çiziyor.

Güvenlik İçin Altın Kurallar

Kurban kesiminde olası kazaları en aza indirmek için şu önlemlerin alınması büyük önem taşıyor:

• Koruyucu Ekipman Şart: Kesim esnasında mutlaka koruyucu eldiven ve gözlük gibi kişisel güvenlik ekipmanları kullanılmalıdır.

• Çocukları Uzak Tutun: Kesim alanı, tehlikelere karşı çocuklardan tamamen arındırılmış, güvenli bir bölge olmalıdır.

• İpleri Bileğinize Dolamayın: Hayvanın bağlı olduğu ipleri parmağa veya bileğe dolamak, ani hareketlerde uzuv kırılmasına hatta kopmasına yol açabilecek ciddi bir risk teşkil eder.

• Zemin Kontrolü: Kesim yapılacak yerin kaygan veya dengesiz olmaması, düşmelere bağlı kesici alet yaralanmalarını önlemek için kritiktir.

Kanama Durmuyorsa Zamanla Yarış Başlıyor

Olası yaralanma durumlarında ise ilk müdahale hayati önem taşıyor. Hafif kesiklerde temiz bir bez veya gazlı bezle bölgeye baskı uygulanarak kanamanın durdurulması hedeflenmelidir. Ancak, derin kesiklerde ve kontrol edilemeyen kanamalarda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Uzmanlar, yaralıya müdahale edecek kişinin steril eldiven kullanması veya ellerini mutlaka sterilize etmesi gerektiğini, aksi takdirde kan yoluyla bulaşan hastalık riskinin doğacağını vurguluyor.

Uzuv Kopması Durumunda Ne Yapılmalı?

Kurban bayramlarında sıkça karşılaşılan uzuv kopmalarında ise müdahale şekli hayati önem taşıyor:

1. Kopan uzuv, steril bir eldiven içerisine konulmalıdır.

2. Bu eldiven, içerisinde buzlu su bulunan başka bir kaba yerleştirilmelidir.

3. Kopan uzuv, asla doğrudan buz ile temas ettirilmemelidir.

4. Hasta, kopan uzuv ile birlikte en kısa sürede sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır.

Bayramın huzur içinde geçmesi için temel kuralın "tedbiri elden bırakmamak" olduğunu belirten yetkililer, basit yaralanmalar dışındaki tüm durumlarda tıbbi yardım almanın hayati riskleri minimize edeceğini hatırlatıyor.

Kesim Alanında ve Ekipmanlarda Sterilizasyon Şart

Kurban kesiminde hijyen, sağlığı doğrudan etkileyen en temel unsur olarak öne çıkıyor. Kesim alanının kolay temizlenebilir zeminlere sahip olması, atıkların hızla uzaklaştırılması ve mikroorganizma üremesinin engellenmesi büyük önem taşıyor. Özellikle kesim bıçakları, testereler ve diğer ekipmanların her kullanım öncesi ve sonrası dezenfekte edilmesi, etin bakteri üretmesini engellemek için hayati bir zorunluluk. Ayrıca, kesim sırasında eldiven, maske, önlük ve çizme kullanımı hem kişisel korunmayı sağlıyor hem de genel hijyen seviyesini yükseltiyor.

"Çapraz Bulaşma" Tehlikesine Dikkat!

Uzmanlar, mutfaklarda en sık karşılaşılan sorunlardan biri olan "çapraz bulaşma" konusunda uyarıyor. Mikroorganizmaların çiğ etten mutfak yüzeylerine veya diğer yiyeceklere geçmesi olarak tanımlanan bu durum, özellikle salmonella ve E. coli gibi zararlı bakterilerin yayılmasına ve dolayısıyla gıda zehirlenmelerine yol açabiliyor.

Et hazırlarken sıkça yapılan hijyen hataları ise şöyle sıralanıyor:

• Etin doğrudan yere temas ettirilmesi.

• Deri ve iç organların aynı bıçakla kesilmesi.

• Etin yıkanarak bakterilerin mutfağa yayılmasına zemin hazırlanması.

• Temizlenmeyen bıçak ve kesme tahtalarının kullanılması.

• Sıcak etin doğrudan buzdolabına konularak et kalitesinin bozulması.

Etin Dinlendirilmesi Neden Önemli?

Kesilen etin hemen tüketilmemesi, hem lezzet hem de sindirim sağlığı açısından oldukça önemli. Yeni kesilen etin sert yapısı, mideyi yorabiliyor. Bu nedenle etin, serin bir ortamda en az 12-24 saat dinlendirilmesi tavsiye ediliyor. Dinlendirme süreci, hem etin kalitesini artırıyor hem de sağlıklı bir tüketim süreci sağlıyor.

Saklama Koşullarında Altın Kurallar

Etin uzun süre sağlıklı kalabilmesi için "soğuk zincir" kuralına uyulması gerekiyor. Buzdolabı sıcaklığının 2-4°C arasında tutulması, bakteri üremesinin önüne geçmek için kritik bir değer. Etin hava almayacak şekilde paketlenmesi ve uzun süreli muhafaza için buzlukta dondurulması, besin değerini korumanın anahtarı olarak gösteriliyor. Ayrıca, çiğ ve pişmiş etin mutlaka birbirinden ayrı tutulması, gıda güvenliği açısından vazgeçilmez bir kural olarak hatırlatılıyor.

Hijyen İhmallerinin Bedeli: Gıda Zehirlenmesi

Kurban etinin uygunsuz koşullarda bekletilmesi veya işlenmesi, mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrısı gibi gıda zehirlenmesi belirtilerini beraberinde getirebiliyor. Gıda güvenliği standartlarının ihlal edilmesi, sadece kısa vadeli zehirlenmelere değil, uzun vadede kronik sağlık sorunlarına da yol açabiliyor.

Sağlıklı bir bayram geçirmek isteyen vatandaşların; kesim sonrası temizliğe, etin doğru sıcaklıkta saklanmasına, yeterli pişirme sürelerine ve kişisel hijyen kurallarına azami dikkat etmeleri gerekiyor. Eller yıkanmadan ete temas edilmemesi, sağlıklı bir tüketim süreci için atılacak en basit ama en etkili adım olarak öne çıkıyor.

2026 yılı Kurban Bayramı heyecanı tüm ülkede yaşanırken, kargo bekleyen ya da gönderi hazırlığı içinde olan binlerce vatandaşın merak ettiği o soru cevabını buldu. 26 Mayıs Salı günü, yani arife günü saat 13.00 itibarıyla başlayan resmi tatil süreci, lojistik sektöründe de çarkların durmasına neden oldu.

Kargo Şubeleri Kapılarını Kapattı

Resmi tatil statüsünde olan Kurban Bayramı günlerinde, lojistik ve taşımacılık sektörü yasal mevzuat gereği faaliyetlerine ara verdi. Edinilen bilgilere göre; 27 Mayıs Çarşamba, 28 Mayıs Perşembe, 29 Mayıs Cuma ve 30 Mayıs Cumartesi günlerini kapsayan bayram süresince, Yurtiçi Kargo, Aras Kargo, MNG Kargo ve Sürat Kargo gibi özel lojistik firmaları şubelerini kapalı tutacak.

PTT Kargo’da da İşlemler Durdu

Kamu kuruluşu olan PTT ve PTT Kargo da resmi tatil takvimini birebir uyguluyor. Arife günü öğlene kadar sürdürülen hizmetler, bayramın birinci gününden itibaren yerini tamamen kapalı statüye bıraktı. Bu süreç içerisinde PTT şubelerinden veya dağıtım merkezlerinden kargo kabulü ya da teslimatı yapılması mümkün olmayacak.

Dağıtım ve Kabul Askıya Alındı

Resmi tatil modu nedeniyle tüm kargo şirketleri operasyonlarını bayram sonuna kadar durdurmuş durumda. Söz konusu tarihler arasında fiziksel kargo kabulü yapılmayacağı gibi, kuryeler aracılığıyla adreslere herhangi bir paket teslimatı da gerçekleştirilmeyecek.

Normal Mesaiye Dönüş Ne Zaman?

Uzun bayram tatilinin ardından kargo sektöründe çarklar yeniden dönmeye başlıyor. Tüm kargo firmaları, şubeleri ve dağıtım ağları, tatil periyodunun ardından gelen ilk iş günü olan 1 Haziran 2026 Pazartesi sabahı itibarıyla yeniden standart mesai düzenine geçiş yapacak.

Bu tarihten itibaren bayram süresince biriken gönderilerin dağıtımına hız verilecek ve yeni kargo alım işlemleri rutin hızında devam edecek.

Erzincan coğrafyasında kuraklık dönemlerinde ya da tarımsal faaliyetleri tehdit eden aşırı yağışlarda başvurulan kadim ritüeller, bölgenin kültürel hafızasında hâlâ capcanlı duruyor. Bilimsel bir araştırmaya göre, bu gelenekler sadece dua etmekle sınırlı kalmayıp; taşlar, hayvanlar, çeşitli nesneler ve mekânlarla kurulan sembolik bir bağ üzerinden icra ediliyor.

Taşlardan Kemiklere: Ritüelin Gizemli Nesneleri

Araştırma sonuçları, bölgedeki ritüellerin oldukça zengin bir sembolik dünyaya sahip olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle "yağmurcu" olarak adlandırılan uzmanlar veya toplumun önde gelenleri eşliğinde yapılan törenlerde, doğadaki bazı unsurlar aracılık görevi görüyor. Taşlar, değnekler (sopalar), hayvan kafatasları ve hatta bazen insan kemikleri, su kaynaklarına bırakılarak ya da sudan çıkarılarak doğa olayları üzerinde etki yaratılacağına inanılıyor. Örneğin, bir mezardan alınan taşın suyla buluşturulması veya yağmur çok şiddetlendiğinde sudaki nesnelerin çıkarılması, bölgedeki en yaygın pratikler arasında yer alıyor.

"İlkler"in Gücüne İnanış

Ritüellerin icrasında, toplumun "ilkinler" (nuxur) olarak adlandırdığı ilk doğan çocukların özel bir yeri bulunuyor. Birçok köyde, ritüelin etkili olması için bazı uygulamaların evin ilk doğan çocuğu tarafından yapılması gerektiğine dair güçlü bir inanç mevcut. Bu durum, ritüellerin sadece bir dua arayışı olmadığını, aynı zamanda kuşaklararası aktarılan derin bir kültürel kod olduğunu gösteriyor.

Hem Yağdıran Hem Durduran Gelenek

İlginç bir biçimde, bu kadim inanışlar sadece yağmur yağdırmak için değil, tarımı korumak adına yağmuru "durdurmak" için de işletiliyor. Çamur kullanımı, karasaban demiriyle yapılan işlemler veya kel kişilerin sürece dahil edilmesi gibi uygulamalar, yağışların yaşamsal dengeyi tehdit ettiği durumlarda birer "dengeleyici" mekanizma olarak devreye giriyor. Modern hayatın getirdiği değişimlere rağmen, bu gelenekler bölge halkının inanç sisteminde yaşamaya ve anlam arayışlarına cevap vermeye devam ediyor.

Kaynak: Akar, M. (2024). Erzincan'da Yağmur Duası Ritüelleri (Yüksek Lisans Tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzincan. Tez No; 915424

Tünel Kalıplarda Gizli Tehlikeler

Hızlı ve monolitik yapı inşaatı imkanı sunan tünel kalıp sistemleri, inşaat dünyasında verimliliği artırsa da, beraberinde önemli iş sağlığı ve güvenliği tehlikelerini getirmektedir. Yapılan bilimsel çalışma, bu alanlarda karşılaşılan başlıca riskleri şu şekilde sıralamaktadır:

• Yüksekten düşme, şaft boşluklarından düşme ve dar alanlarda sıkışma-ezilme.

• Gürültü, titreşim, elektrik çarpması ve ağır malzemelerin altında kalan elektrik kabloları.

• Vinç operatör hataları, kimyasal maruziyet, ergonomik riskler, yetersiz aydınlatma ve yangın tehlikeleri.

Riskleri Sayılarla Yönetmek

Araştırmada, bu tehlikelerin önüne geçebilmek adına "Fine Kinney" ve "Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA)" yöntemleri Erzincan’daki şantiye örneklerinde karşılaştırmalı olarak uygulandı. Analiz sonuçları, tehlikelerin risk seviyelerini matematiksel olarak belirleyerek, hangi alanlara acil müdahale edilmesi gerektiğini ortaya koydu. Örneğin, şaft boşluklarından düşme riski gibi yüksek tehlikeli durumlar, her iki yöntemle de detaylıca puanlanarak risk öncelikleri netleştirildi.

Bilimsel Çözüm: Proaktif Güvenlik

Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, kantitatif yöntemlerin uygulanmasının ardından risk seviyelerinin ciddi ölçüde azaltılabildiğini kanıtlaması oldu. Eğitim programlarının artırılması, kişisel koruyucu donanımların etkin kullanımı, düzenli saha denetimleri ve hazırlanan acil durum planları ile iş güvenliği riskleri kabul edilebilir seviyelere indirilebilmektedir. Bu çalışma, inşaat sahalarında "tahmin" yerine "veri odaklı" bir güvenlik anlayışının, çalışan hayatını korumada vazgeçilmez olduğunu vurguluyor.

Kaynak: Üstündağ, İ. (2024). Tünel Kalıp Sistemlerindeki Çalışmaların Kantitatif Risk Değerlendirme Yöntemleri İle Karşılaştırılması: Erzincan İli Şantiye Örneği [Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi]. Tez No; 881838

Erzincan Topraklarında Bilimsel Deneme

2017 yılında gerçekleştirilen tarla denemelerinde, 30 farklı kuru fasulye çeşidi ve iki yerel genotip, Erzincan’ın ekolojik koşulları altında detaylı bir performans testine tabi tutuldu. Dört tekrarlamalı tesadüf blokları deneme deseninde yürütülen bu çalışmada; çıkış süresi, bitki boyu, bakla sayısı, tane verimi, protein oranı ve biyolojik verim gibi temel tarımsal parametreler incelendi.

Yerel Genotiplerin Ötesinde: Yüksek Verim Müjdesi

Araştırmanın sonuçları, bölgedeki üreticiler için adeta bir yol haritası sunuyor. Bölgede yaygın olarak kullanılan yerel genotiplerin ortalama verimi 118,0 kg/da seviyesinde kalırken, denemeye alınan tescilli çeşitlerin ortalama verimi 272,5 kg/da olarak belirlendi.

Bu bulgular, tescilli çeşitlerin tercih edilmesinin Erzincan fasulye üretimini önemli ölçüde geliştireceğini kanıtlıyor.

Hangi Çeşit, Hangi Tip İçin Uygun?

Bilimsel analizler sonucunda, tane tipi bazında en yüksek verimi veren ve bölge şartlarında öne çıkan çeşitler şu şekilde sıralanıyor:

• Horoz tipi için: Göynük-98

• Dermason tipi için: Batallı

• Çalı tipi için: Berrak

• Şeker tipi için: Sururbey

• Barbunya tipi için: Önceler-98

Araştırmada ayrıca, Göynük-98 çeşidi 397,5 kg/da ile en yüksek tane verimine ulaşırken, Koray çeşidi ise 60,1 g ile en yüksek yüz tane ağırlığına sahip genotip olarak kayıtlara geçti.

Gelecek İçin Bir Ufuk

Erzincan’da geleneksel yöntemlerle yapılan üretimin, bu yüksek verimli çeşitlerle modern bir çehre kazanması bekleniyor. Elde edilen veriler, yalnızca verim artışı değil, aynı zamanda kabul edilebilir seviyede yüz tane ağırlığı ve yüksek protein oranı ile bölge fasulyesinin piyasadaki rekabet gücünün de artırılabileceğini gösteriyor.

Kaynak: Yılmaz, S. (2024). Erzincan koşullarına uygun kuru fasulye çeşitlerinin belirlenmesi. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Tez No; 877850

Kışın Ortasında Gelen Sessiz Felaket

Deprem, dondurucu bir kış günü, gecenin en karanlık ve soğuk saatlerinde tüm bölgeyi "haince" bastırmıştır. O dönemde bölgenin kerpiç binalardan oluşan mimarisi, yıkımın boyutunu dramatik bir şekilde artırmış; şehir, adeta bir enkaz yığınına dönüşmüştür. Bilimsel incelemeler, bu felaketin sadece Erzincan ile sınırlı kalmayıp, geniş bir coğrafyada hissedildiğini, ancak yıkıcı etkisinin özellikle Erzincan ve çevresinde odaklandığını göstermektedir.

Toplumsal Dayanışmanın Destansı Hikâyesi

Felaket sonrası Türkiye, adeta bir "dayanışma yarışı" içine girmiştir. Öğrencisinden memuruna, esnafından siyasetçisine kadar herkes, acıyı hafifletmek için seferber olmuştur. Dönemin gazeteleri haftalarca sadece deprem haberleri ve yardım çağrıları ile dolmuş; bu durum, toplumun felaket karşısındaki kenetlenme gücünü gözler önüne sermiştir.

Hatta o günün zorlu şartlarında, mahkûmların kurtarma çalışmalarına katılması ve ardından af sürecine varan süreçler, felaketin toplumsal psikoloji üzerindeki etkilerini anlamak açısından eşsiz bir örnek teşkil etmektedir. İnsanların sadece fiziksel değil, psikolojik olarak da büyük bir yara aldığı bu süreçte, edebiyatçıların kaleme aldığı eserler de felaketin kültürel hafızadaki yerini güçlendirmiştir.

Bilimsel Bir Bakış ve Gelecek Vizyonu

Geçmişin geleceğe yön verdiği prensibiyle hareket edildiğinde, 1939 depreminin bize sunduğu veriler hayati önem taşımaktadır. Jeolojik olarak genç ve tektonik hareketliliği yüksek bir bölgede yaşadığımız gerçeği, artık bilimsel farkındalığın sadece akademik çevrelerle sınırlı kalmaması gerektiğini kanıtlamaktadır. Bugün, yerel ve ulusal düzeyde deprem bilincini artırmak, sadece bir tercih değil, bir zorunluluktur.

Kaynak: Yıldız, S. (2024). 1939 Büyük Erzincan Depremi. [Yüksek Lisans Tezi]. Kastamonu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Tez No; 871244

25-31 Mayıs Milli Aile Haftası kapsamında kamuoyuyla paylaşılan çalışmalarla, aile yapısının korunması ve güçlendirilmesine yönelik yürütülen destek programları bir kez daha gündeme taşındı. “Aileler Güçleniyor, Türkiye Güçleniyor” sloganıyla duyurulan uygulamalarda, genç çiftlerden çocuk sahibi ailelere kadar birçok kesime yönelik sosyal desteklerin artırıldığı belirtildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde son yıllarda aile kurumunun korunmasına yönelik çeşitli projelerin hayata geçirildiği ifade edilirken, özellikle evlenecek gençlere sağlanan faizsiz kredi desteği ve aile danışmanlığı hizmetleri dikkat çekti. Açıklanan verilere göre 199 bin kişi evlilik öncesi eğitim ve danışmanlık hizmetinden yararlanırken, 76 bin çifte faizsiz kredi desteği sağlandı. Ayrıca özel sektör iş birlikleriyle binlerce ekonomik destek anlaşmasının hayata geçirildiği bildirildi.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinesinde yürütülen eğitim faaliyetleri kapsamında milyonlarca kişiye aile eğitimi, evlilik öncesi eğitim ve bağımlılıkla mücadele farkındalık programları verildi. Ücretsiz aile danışmanlığı hizmetlerine ise yüz binlerce başvuru yapıldığı kaydedildi.

Dijital alanda aile yapısını korumaya yönelik çalışmalar da sürüyor. “İlk Öğretmenim Ailem” mobil uygulaması ve dijital detoks etkinlikleriyle özellikle çocukların ve ebeveynlerin bilinçlendirilmesi hedefleniyor.

Öte yandan sosyal hizmetlere erişimin artırılması amacıyla Türkiye genelinde yüzlerce sosyal hizmet merkezinin hizmet verdiği belirtilirken, afet ve acil durumlarda milyonlarca vatandaşa psikososyal destek sağlandığı açıklandı. 6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen destek çalışmaları da bu kapsamda değerlendirildi.

Doğum yardımları konusunda da yeni düzenlemeler dikkat çekti. 1 Ocak 2025 sonrası doğan çocuklar için çeşitli destek ödemeleri uygulanırken, doğum sonrası izin sürelerinin artırılmasına yönelik çalışmaların da sürdüğü ifade edildi. Kamu ve özel sektörde çalışan kadınlar için doğum sonrası izin süresinin 24 haftaya çıkarılmasına yönelik düzenleme hazırlıkları da kamuoyuyla paylaşıldı.

Geçmişin İzleri Sac Levhalarla Kaplı

Akçalı Köyü’nün mimari kimliğini oluşturan yığma kâgir moloz taş duvarlar, ahşap döşemeler ve özel yapım düz damlar, bugün ciddi bir baskı altında. Yapılan analizler, özgün düz damların üzerine inşa edilen trapez sac kaplamaların, yapının tarihi estetiğini bozduğunu ve fiziksel direncini zayıflattığını gösteriyor.

Hatalı Müdahaleler Yapıları Yıkıma Sürüklüyor

Araştırma, köydeki yapısal bozulmaların sadece doğa kaynaklı olmadığını, asıl yıkıcı etkenin "kullanıcı kaynaklı niteliksiz onarımlar" olduğunu vurguluyor. Özellikle:

• İşlev Kaybı: Geleneksel konutların depo veya ahır olarak kullanılması, taşıyıcı ahşap öğelerin deforme olmasına ve döşemelerin ağır yük altında kalmasına neden oluyor.

• Yanlış Altyapı: Konutların içine sonradan eklenen mutfak ve tuvalet gibi ıslak hacimler, doğru yalıtılmadığı takdirde tesisat sızıntılarına yol açarak ahşap taşıyıcıların çürümesini tetikliyor.

• Doku Bozulması: Pencere boyutlarının değiştirilmesi, PVC doğramalar kullanımı ve sac kaplı kapılar, köyün kültürel mirasını görünmez kılıyor.

Koruma İçin Bütüncül Yaklaşım Şart

Bilimsel veriler, köydeki konutların yalnızca %18,8’inin mimari özgünlüğünü koruyabildiğini işaret ediyor. Bu değerlerin geleceğe aktarılması için uzmanlar, Kemaliye genelindeki koruma çalışmalarıyla entegre bir "kırsal sit" statüsü ve yerel halkın bilinçlendirilmesini içeren bir "kırsal tasarım rehberi" öneriyor. Ayrıca, bölgedeki somut olmayan kültürel ritüellerin (oda yakma, geleneksel yapı ustalığı) turizm rotalarıyla desteklenerek yaşatılması, yerleşimin yeniden hareket kazanması için kritik bir adım olarak görülüyor.

Kaynak: Ünlü, T. (2024). Erzincan İli, Kemaliye İlçesi, Akçalı (Sosik) Köyü Geleneksel Konutlarının Mimari Özellikleri ve Koruma Sorunları (Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Tez No; 862535

Kalkan açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Yeniden Refah Partisi Erzincan Merkez İlçe teşkilatı olarak gerçekleştirdiğimiz sivil toplum kuruluşları ziyaretleri, esnaf buluşmaları ve vatandaşlarımızla yaptığımız görüşmeler neticesinde özellikle milli eğitime bağlı özel ve taşımalı servislerde yaşanan ciddi mağduriyetleri yakından takip etmekteyiz.

Başta servis işletmecileri, şoför esnafımız ve özel eğitim alanında görev yapan rehber personeller olmak üzere birçok vatandaşımız, hak etmiş oldukları ücretlerin uzun süredir ödenmemesi nedeniyle büyük bir ekonomik sıkıntı içerisine girmiştir. Artan maliyetler, akaryakıt giderleri, personel maaşları ve günlük işletme giderleri karşısında zaten zor şartlarda hizmet vermeye çalışan servis esnafımız, ödemelerin gecikmesi nedeniyle adeta ayakta kalma mücadelesi vermektedir.

Özellikle özel eğitim alanında görev yapan rehber personellerin emeklerinin karşılığını zamanında alamaması hem çalışanlarımızı hem de eğitim hizmetinin sürdürülebilirliğini olumsuz etkilemektedir. Eğitim gibi kutsal bir hizmetin içerisinde bulunan emekçilerimizin mağdur edilmesi kabul edilebilir bir durum değildir.

Vatandaşlarımızın bizlere ilettiği ortak talep; Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılması gereken ödemelerin bir an önce tamamlanması ve bundan sonraki süreçte benzer gecikmelerin yaşanmaması yönündedir.

Yeniden Refah Partisi olarak her zaman esnafımızın, emekçimizin ve vatandaşımızın yanında olmaya devam edeceğiz. Yetkilileri bu konuda daha hassas davranmaya, yaşanan mağduriyetleri gidermek adına gerekli adımları ivedilikle atmaya davet ediyoruz.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”

Türkiye’de bozuk yol, çukur ve altyapı eksiklikleri nedeniyle araçlarında hasar oluşan sürücüler için emsal niteliğinde gelişmeler yaşanıyor. Uzmanlar, gerekli şartların oluşması halinde, yoldaki kusur nedeniyle meydana gelen araç hasarlarının ilgili kurum tarafından karşılanabileceğini belirtiyor.

Özellikle çukur, asfalt bozulması, kapağı açık rögar veya yol bakım eksiklikleri nedeniyle lastik, jant, süspansiyon ve alt takımında zarar oluşan sürücüler, gerekli belgelerle başvuru yapmaları durumunda maddi zararlarının tazmin edilmesini talep edebiliyor.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan hukukçular, sürücülerin öncelikle olay yerinde fotoğraf ve video kaydı almalarının büyük önem taşıdığını ifade ediyor. Ayrıca trafik polisi veya zabıta tarafından tutanak tutulmasının, servis ekspertiz raporlarının ve faturaların saklanmasının süreci güçlendirdiği belirtiliyor.

Karayolları Genel Müdürlüğü, belediyeler veya ilgili kurumların sorumluluğunda bulunan yollarda meydana gelen ihmaller nedeniyle oluşan zararlar için idari başvuru yapılabileceği, sonuç alınamaması halinde ise yargı yoluna gidilebileceği ifade ediliyor.

Uzmanlar, sürücülerin mağduriyet yaşamamaları adına bozuk yol kaynaklı hasarlarda vakit kaybetmeden resmi işlem başlatmaları gerektiğine dikkat çekiyor. Son dönemde benzer olaylarda sürücüler lehine verilen kararların arttığı belirtilirken, vatandaşların haklarını bilinçli şekilde aramalarının önem taşıdığı vurgulanıyor.

İslam dünyası için büyük önem taşıyan Arafat vakfesi öncesinde Erzincan’dan kutsal topraklara giden vatandaşların sağlık ve güvenlik içerisinde konaklama alanlarına ulaştığı öğrenildi. Gün boyunca ibadet, dua ve tefekkürle vakit geçiren hacı adaylarının, arefe günü yapılacak vakfe ile hac ibadetinin en önemli aşamalarından birini eda edeceği belirtildi.

Yetkililer, yoğun sıcak hava şartlarına karşı hacı adaylarının bol sıvı tüketmeleri ve belirlenen kurallara dikkat etmeleri konusunda uyarılarda bulunurken, Erzincanlı vatandaşların kutsal yolculuklarını huzur içerisinde sürdürdüğü ifade edildi.

"Ekonomik Özgürlük Erzincan'ın Hakkıdır"

Süleyman Tan, konuşmasında Ticaret ve Sanayi Odası’nı sadece bir kurum değil, üyelerin her an ulaşabileceği gerçek bir "temsil makamı" haline getireceğinin sözünü verdi. Ekonomik gücün sosyal gelişimle doğrudan bağlantılı olduğunu savunan Tan, "Ekonomik gücü zayıf olan bir şehir, sosyal olarak da geriler; biz bu gidişatı tersine çevirmek için buradayız" ifadelerini kullandı.

Hedef: Üreten Ve Büyüyen Bir Erzincan

Adaylık sürecinde polemik yerine proje üreteceklerini vurgulayan Tan, Erzincan’ı çevre illerin sanayi başarısıyla kıyaslayarak şu hedefleri paylaştı:

• Sanayide Atılım: Organize Sanayi Bölgesi’nin (OSB) yatırım cazibesini artırmak adına gerekirse Ankara’da bakanlıklar nezdinde temaslarda bulunulacağını belirtti.

• Girişimciye Tam Destek: Özellikle kadın ve genç girişimcilerin önündeki engelleri kaldırmak için özel destek mekanizmaları kurulacağını ifade etti.

• Sektörel Kalkınma: Tarım, turizm ve sanayi potansiyelini birleştirerek topyekûn bir ekonomik kalkınma hamlesi başlatılacağını duyurdu.

• Katılımcı Yönetim: Ticaret hayatındaki her paydaşın, bir bakkaldan büyük bir sanayiciye kadar herkesin fikrinin kıymetli olduğu ortak akıl vurgusu yaptı.

24 Saat Açık Kapı Sözü

Şeffaf ve ulaşılabilir bir yönetim anlayışını benimseyeceğini dile getiren Süleyman Tan, başkan seçilmesi durumunda odanın kapılarının tüm üyelere 24 saat açık olacağını söyledi. Erzincan’ın hak ettiği ekonomik seviyeye ulaşması için birlik ve beraberlik çağrısı yapan Tan’ın açıklamaları, iş dünyasında yankı bulmaya devam ediyor.

2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında şehit olan kahraman Mehmetçiklerin isimleri ve memleketlerinin yazılı olduğu Şehitler Anıtı, Kırklar Tepesi’nde ziyaretçilerini ağırlıyor.

Özellikle bayramlarda, milli günlerde ve yaz aylarında bölge halkı ve şehir dışından gelen misafirlerin uğrak noktası haline gelen bu alan, duygusal anlara sahne oluyor.

Erzincan'ın gece sessizliğinde saklı kalan güzellikleri keşfedin. Bu fotogaleride, şehrin farklı köşelerinden gece manzaralarını bir araya getirdik.