Merkez

• Murat Eczanesi: Başbağlar Mah.Hacı Ali Akın Cad.41/4 Erzincan. Telefon: 0446 224 11 03
• Derman Eczanesi: Başbağlar Mah.Tekin Civaş Cad.1429 Sok.No:1/A. Telefon: 0446 214 13 87

Çayırlı

• Güliz Eczanesi: Atatürk Mah Hükümet Cad. No:17/C Çayırlı Erzincan. Telefon: 0446 311 34 03

İliç

• Altınkent Eczanesi: Abdullahpaşa Mah.Hükümet Cad. Ak Plaza Zemin Kat No:1 İliç-Erzincan. Telefon: 0446 711 24 00

Refahiye

• Lokman Hekim Eczanesi: Kemaliye Mah Erzincan Cad No:4 Refahiye / Erzincan. Telefon: 0446 611 22 01

Tercan

• Emrah Eczanesi: Kazım Karabekir Mah Kervansaray Cad.No:41/B Tercan Erzincan. Telefon: 0446 441 24 25

Üzümlü

• Nur Eczanesi: Fatih Mahallesi Erzincan Bulvarı No:114/C. Telefon: 0446 502 44 45

Nöbet listesi Erzincan Eczacı Odası'nın internet sitesinden alınmıştır; eczaneye gitmeden önce telefonla teyit etmeniz önerilir.

Fasiküller 6 farklı dersi kapsayacak şekilde hazırlandı. Öğrenciler, MEBİ'de LGS Hazırlık bölümündeki LGS Tekrar Fasikülleri'ne ulaşabilecekler.

Açıklamada, kederli ailesine, yakınlarına ve millete başsağlığı ve sabır dilendi. Mekânının cennet, ruhunun şad olması temennisi de dile getirildi.

Üniversiteyi ziyaret eden Vali Aydoğdu, Rektör Kuyrukluyıldız ile birlikte öğrencilerle sohbet etti.

Öğrencilerle öğle yemeği yiyen Aydoğdu ve Kuyrukluyıldız, gençlerin eğitim hayatları, akademik çalışmaları, gelecek hedefleri ve kariyer planları hakkında görüş alışverişinde bulundu.

Öğrencilerin talep ve önerilerini de dinleyen Aydoğdu ve Kuyrukluyıldız, gençlere eğitim hayatlarında başarı diledi.

Kemah Kaymakamı Resul Tutay başkanlığında düzenlenen toplantıya, İl Genel Meclisi üyeleri, kurum amirleri ve köy muhtarları katıldı.

Toplantıda, ilçeye bağlı köylerde bugüne kadar gerçekleştirilen hizmetler, devam eden yatırımlar ve önümüzdeki dönemde yapılması planlanan çalışmalar ele alındı.

Köylerin ihtiyaç ve önceliklerinin değerlendirildiği toplantıda, kırsal altyapının güçlendirilmesi ve vatandaşlara sunulan hizmetlerin geliştirilmesine yönelik görüş alışverişinde bulunuldu.

Çayırlı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri, program kapsamında Verimli ve Balıklı köylerinde üreticilerle bir araya geldi.

Ziyaretlerde çiftçilere Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS), planlı üretim, tarımsal desteklemeler ve hayvan aşılamaları hakkında bilgi verildi.

Üreticilerin sorularını da yanıtlayan ekipler, tarımsal faaliyetlere ilişkin bilgilendirme ve saha çalışmalarını sürdürdü.

Buluşmalarda tarımsal desteklemeler, planlı üretim ve hayvancılık aşılama çalışmaları ile Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) gibi konular ele alınıyor. Üreticilerin talepleri ve çözüm önerileri de bu görüşmelerin ana başlıkları arasında yer alıyor.

İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü ekipleri, ekim ayında kent genelinde çeşitli çalışmalar gerçekleştirdi.

Uygulamalarda, 63 bin 369 kişi ile 8 bin 850 aracın sorgulaması yapıldı, çeşitli suçlardan aranan 46 kişi yakalandı.

Kayıp olarak aranan 10 kişinin de bulunduğu denetimlerde polis ekipleri, tabanca, maksat dışı bıçak ve 23,82 gram uyuşturucu ele geçirdi.

İngiliz fizikçi Stephen Hawking tarafından 1974 ve 1975 yıllarında kuantum alan teorisi ile genel görelilik kuramının birleştirilmesiyle öne sürülen Hawking radyasyonu, astrofizik dünyasında çığır açan bir süreçtir. Klasik genel görelilik kuramına göre olay ufku alanı asla küçülemezken, bu keşif kara deliklerin mutlak anlamda siyah olmadığını ve dışarıdan madde yutmadıkları takdirde trilyonlarca yıl içinde tamamen yok olabileceğini göstermiştir.

1. Kuantum Vakumu ve Teorik Mekanizma

Klasik fizikte boşluk mutlak bir hiçlik olarak tanımlanırken, Kuantum Alan Teorisi boşluğun aslında sürekli enerji dalgalanmalarına sahne olan dinamik bir yapı olduğunu ortaya koyar.

Sanal Parçacık Çiftleri ve Olay Ufku Ayrışması

Kuantum belirsizlik ilkesi gereği uzay-zaman dokusunun her noktasında sürekli olarak biri pozitif enerjili parçacık, diğeri ise onun zıttı olan negatif enerjili antiparçacık olmak üzere sanal parçacık çiftleri kendiliğinden ortaya çıkar ve saniyenin çok küçük bir kesrinde birbirini yok ederek enerjiye dönüşür. Bu kuantum dalgalanmaları bir kara deliğin olay ufkumun hemen sınırında gerçekleştiğinde, şiddetli kütleçekim gelgit kuvvetleri çiftlerin yeniden birleşmesini engeller ve çiftlerden biri olay ufkunun içine düşerken diğeri uzaya kaçar.

Negatif Enerji Akışı ve Kütle Kaybı

Uzaya kaçan pozitif enerjili parçacık uzaktaki bir gözlemci tarafından gerçek bir termal ışıma olarak algılanırken, kara deliğe düşen negatif enerjili eş parçacık kara deliğin toplam enerjisini ve kütle-enerji eşdeğerliği gereği kütlesini azaltır. Derinlemesine matematiksel modellemede olay ufkunun varlığı, kuantum alanlarının titreşim modlarını kesintiye uğratarak dışarıdaki gözlemci için kara deliği sıcak bir kara cisim ışıması kaynağına dönüştürür.

2. Kara Delik Termodinamiği ve Matematiksel Temeller

Jacob Bekenstein tarafından temelleri atılan kara delik termodinamiği yasaları, bu süreçle birlikte fiziksel olarak anlamlı hale gelmiştir. Bir kara deliğin sıcaklığı ve entropisi doğrudan kütlesi ve olay ufkunun yüzey alanı ile ilişkilidir.

Hawking Sıcaklığı ve Ters Orantı Yasası

Kara deliğin yaydığı radyasyonun sıcaklığı kütlesi ile ters orantılıdır. Büyük kütleli kara delikler son derece soğuktur ve neredeyse hiç radyasyon yaymazken, kütle küçüldükçe sıcaklık üstel olarak artar.

Bekenstein-Hawking Entropisi

Termodinamiğin ikinci yasasının korunabilmesi için kara deliklerin olay ufku alanıyla doğru orantılı bir entropiye sahip olduğu kanıtlanmıştır. Radyasyon yayıldıkça kara deliğin yüzey alanı küçülür ancak dışarıya salınan termal ışımanın entropisi bu azalmayı fazlasıyla telafi ederek evrenin toplam entropisini artırır.

3. Buharlaşma Süreci ve Zaman Çizelgesi

Dışarıdan yeni madde veya radyasyon yutmayan izole bir kara delik, Hawking radyasyonu nedeniyle kütle kaybettikçe küçülür, ısınır ve buharlaşma hızı giderek artar.

• Süper Kütleli Kara Delik: Yaklaşık 1 milyar Güneş kütlesine sahiptir. Çok düşük bir sıcaklıkta yer alır ve tahmini buharlaşma süresi trilyonlarca yılı bulur.

• Yıldızsal Kara Delik: 1 Güneş kütlesine sahiptir. Nanokelvin düzeyinde son derece düşük bir sıcaklığa sahiptir ve buharlaşması trilyonlarca yıl sürer.

• İlkel (Primordiyal) Mikro Kara Delik: Küçük bir dağ kütlesine (yaklaşık 100 milyar kilogram) eşittir. Yüksek bir sıcaklığa sahiptir ve tahmini buharlaşma süresi evrenin yaşına (yaklaşık 13.8 milyar yıl) denktir.

Kozmik Mikrodalga Arka Plan Dengesi ve Nihai Patlama

Günümüzde evrenin ortalama sıcaklığı yaklaşık 2.725 Kelvin seviyesindedir. Yıldızsal veya süper kütleli kara deliklerin Hawking sıcaklığı bu değerin çok altında olduğu için, günümüz kara delikleri yaydıkları enerjiden çok daha fazlasını kozmik mikrodalga arka plan ışımasından soğurarak büyümeye devam etmektedir. Evren genişleyip soğuduğunda ve çevredeki madde tükendiğinde kara delikler net enerji kaybetmeye başlayacaktır. Buharlaşma süresi kütlenin azalmasıyla bağlantılı olarak başlangıçta çok yavaş ilerler; kara delik kütlesini kaybedip atom altı boyutlara indiğinde sıcaklığı fırlar ve son saniyelerde kalan tüm kütle devasa yüksek enerjili bir gama ışını patlamasıyla uzaya saçılıp tamamen yok olur.

4. Kara Delik Bilgi Paradoksu

Hawking radyasyonunun ortaya çıkardığı en büyük kuramsal kriz, modern fiziğin iki temel direği olan Kuantum Mekaniği ile Genel Görelilik arasındaki çatışmayı derinleştiren Bilgi Paradoksudur.

Kuantum Bilgisinin Korunumu ve Termal Radyasyon Sorunu

Kuantum mekaniğinin temel ilkelerinden biri olan üniterlik ilkesine göre, bir sistemin fiziksel bilgisi evrende asla yok edilemez ve geçmişteki durumu mevcut durumundan teorik olarak geri kazanılabilir. Ancak Hawking’in ilk hesaplamalarına göre kara delikten çıkan radyasyon tamamen rastgele ve termal bir yapıdadır; bu durum kara deliğe düşen bir maddenin taşıdığı tüm kuantum bilgisinin kara delik buharlaştığında evrenden kalıcı olarak silinmesi anlamına gelir.

Modern Çözüm Yaklaşımları

Teorik fizikçiler bu paradoksu aşmak için Holografik İlke, Sicim Teorisi ve kuantum dolanıklık entropisini hesaplayan Ada Formülü gibi modeller geliştirmiştir. Güncel teorik çalışmalar, bilginin olay ufkunun iki boyutlu yüzeyinde kodlandığını ve Hawking radyasyonu parçacıkları arasındaki ince kuantum korelasyonları aracılığıyla dışarıya geri sızdığını göstermektedir.

5. Deneysel Gözlemler ve Analog Kara Delikler

Gerçek astronomik kara deliklerin yaydığı Hawking radyasyonu mevcut teleskoplarla doğrudan tespit edilemeyecek kadar zayıf olsa da, fizikçiler bu fenomeni laboratuvar ortamında doğrulamak için Analog Yerçekimi deneyleri geliştirmiştir.

Akustik Kara Delikler ve Laboratuvar Kanıtları

İsrail Teknoloji Enstitüsü araştırmacısı Jeff Steinhauer ve ekibi, mutlak sıfıra yakın sıcaklığa soğutulmuş rubidyum atomlarından oluşan bir Bose-Einstein yoğunlaşması içinde ses dalgalarının kaçamayacağı süpersonik bir akış bölgesi meydana getirerek akustik bir olay ufku oluşturmuştur. Bu deneylerde yapay olay ufkunun sınırında kendiliğinden oluşan ve birbirine kuantum dolanık olan fonon çiftleri gözlemlenmiş, bu parçacıkların enerji spektrumunun Hawking’in öngördüğü termal radyasyon dağılımıyla birebir örtüştüğü deneysel olarak kanıtlanmıştır.

Kaynaklar;

• Nature (Stephen Hawking - Black hole explosions?, 1974)
• Communications in Mathematical Physics (Stephen Hawking - Particle creation by black holes, 1975)
• Physical Review D (Jacob Bekenstein - Black Holes and Entropy, 1973)
• Nature Physics (Jeff Steinhauer - Observation of quantum Hawking radiation and its entanglement in an analogue black hole, 2016)
• Journal of High Energy Physics (Kara Delik Bilgi Paradoksu ve Ada Formülü Araştırmaları)
• NASA (Black Hole Thermodynamics & Event Horizon Archives)

Karaciğer nakli kriterleri; hastanın tıbbi aciliyet derecesine yani MELD/PELD skoru ve Child-Pugh sınıflamasına, altta yatan karaciğer hastalığının türüne, kanser varlığında tümör yüküne yani Milan kriterlerine ve nakle engel oluşturabilecek sistemik risklerin bulunmamasına dayanmaktadır. Bu süreçte hem alıcının nakilden göreceği fayda hem de canlı verici (donör) söz konusu ise vericinin güvenliği titizlikle değerlendirilmektedir.

1. Temel Klinik Endikasyonlar ve Kimlere Nakil Yapılır?

Karaciğer nakli, geri dönüşümsüz karaciğer hasarı olan ve başka bir tıbbi tedavi seçeneği kalmayan hastalara uygulanmaktadır.

Akut ve Kronik Karaciğer Yetmezliği Durumları

Önceden bilinen kronik bir karaciğer hastalığı bulunmayan kişilerde gün veya haftalar içinde gelişen ağır karaciğer fonksiyon kaybı ve beyin ödemi durumu akut (fulminan) karaciğer yetmezliği olarak adlandırılmaktadır. İlaç zehirlenmeleri (özellikle yüksek doz asetaminofen), mantar zehirlenmeleri, akut viral hepatitler ve Wilson hastalığının ani alevlenmeleri bu gruptadır ve bu hastalar bekleme listesinde en yüksek aciliyet önceliğine sahiptir.

Uzun yıllar süren hasar sonucunda karaciğerin sertleşmesi ve görevini yapamaz hale gelmesi ise kronik karaciğer yetmezliği (dekompanze siroz) olarak tanımlanmaktadır. Hepatit B, Hepatit C, alkole bağlı karaciğer hastalığı, metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MASH/NASH) ve otoimmün hepatit en sık görülen nedenler arasında yer alır. Karında sıvı birikmesi (asit), yemek borusu varis kanamaları, hepatik ensefalopati ve böbrek fonksiyon bozukluğu nakil kararını hızlandırmaktadır.

Kolestatik, Safra Yolu ve Metabolik Hastalıklar

Safra yollarının ilerleyici hasarıyla giden primer biliyer kolanjit (PBC) ve primer sklerozan kolanjit (PSC) gibi hastalıklar nakil gerektirmektedir. Çocukluk çağında ise safra yollarının doğuştan yokluğu anlamına gelen biliyer atrezi en yaygın nakil nedenidir. Ayrıca karaciğerde bakır birikimine yol açan Wilson hastalığı, demir birikimine yol açan hemokromatozis ve alfa-1 antitripsin eksikliği gibi genetik bozukluklarda nakil kesin çözümdür. Karaciğer yapısı sağlam görünse dahi tüm vücuda zarar veren üre döngüsü bozuklukları veya primer hiperoksalüri gibi metabolik hastalıklarda da nakil uygulanmaktadır.

2. Skorlama Sistemleri ve Bekleme Listesi Önceliği

Kadavradan organ tahsisi ve nakil zamanlaması, hastanın üç aylık ölüm riskini objektif olarak ölçen bilimsel skorlamalara göre belirlenmektedir.

• MELD (Model for End-Stage Liver Disease) Skoru: 12 yaş ve üzerindeki hastalar için kullanılan, 6 ile 40 arasında puanlanan temel değerlendirme sistemidir. Hesaplamada serum bilirubin, INR, serum kreatinin ve serum sodyum düzeyleri kullanılmaktadır. MELD skoru 15 ve üzerinde olan hastaların nakilden göreceği fayda ameliyat riskinden yüksek olduğundan ulusal kadavra bekleme listesine alınırlar. Skor 10 ile 14 arasındaysa hasta yakından izlenir ve özel komplikasyonlar varsa konsey kararıyla listeye eklenebilir.

• PELD (Pediatric End-Stage Liver Disease) Skoru: 12 yaşından küçük çocuklarda kullanılmaktadır. Bilirubin, INR ve albümin değerlerine ek olarak çocuğun yaşı ve büyüme geriliği puanlamaya dahildir.

• Child-Pugh Sınıflaması: Bilirubin, albümin, INR, asit varlığı ve ensefalopati derecesine göre hastayı A, B ve C evrelerine ayırmaktadır. Genellikle Child-Pugh B ve C evresindeki dekompanze hastalar nakil adayı kabul edilir.

• King's College Kriterleri: Kronik hastalığı olmayıp ani gelişen akut karaciğer yetmezliğinde acil nakil kararını vermek için kullanılan özel kriterlerdir. Asidoz, ağır pıhtılaşma bozukluğu, böbrek yetmezliği ve koma derinliği değerlendirilir.

3. Karaciğer Kanserinde (HCC) Onkolojik Kriterler

Karaciğerin kendi dokusundan kaynaklanan kanserlerde (Hepatoselüler Karsinom - HCC) nakil yapılabilmesi için tümörün karaciğer dışına sıçramamış ve büyük damarları tutmamış olması şarttır.

• Milan Kriterleri (Altın Standart): Tek tümör en fazla 5 cm, en fazla 3 adet tümör (her biri en fazla 3 cm) olmalıdır. Kümülatif çap sınırı belirtilmezken damar tutulumu veya metastaz kesinlikle olmamalıdır. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı ulusal kadavra bekleme listesine kanser nedeniyle kayıt yapılabilmesi için standart olarak bu kriterleri esas almaktadır.

• UCSF Kriterleri (Genişletilmiş): Tek tümör en fazla 6.5 cm, en fazla 3 adet tümör (her biri en fazla 4.5 cm) ve toplamda en fazla 8 cm sınırındadır. Damar tutulumu veya metastaz olmamalıdır.

• Shanghai Fudan Kriterleri: Tek tümör en fazla 9 cm, en fazla 3 adet tümör (her biri en fazla 5 cm) ve toplamda en fazla 9 cm sınırındadır.

Milan sınırlarını aşan ancak damar tutulumu veya metastazı olmayan hastalarda, tümör küçültücü tedaviler sonrası gerileme sağlanırsa veya canlı verici mevcutsa genişletilmiş kriterler konsey onayıyla değerlendirilebilmektedir.

4. Nakle Engel Durumlar (Kontrendikasyonlar)

Nakil ameliyatının başarısız olacağı veya hastanın nakil sonrası bağışıklık baskılayıcı ilaçları kaldıramayacağı durumlarda nakil gerçekleştirilmemektedir.

Kesin Engeller (Mutlak Kontrendikasyonlar)

• Karaciğer Dışı Aktif Kanser: Başka bir bölgeye sıçramış metastatik kanserler veya tedavisi tamamlanmamış organ dışı tümörler engeldir.

• Kontrol Altına Alınamayan Sistemik Enfeksiyon (Sepsis): Yaygın enfeksiyon varlığında bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ölümcül olabileceğinden nakil yapılamaz.

• İleri Derece Kalp ve Akciğer Hastalıkları: Ameliyat stresini kaldıramayacak düzeyde ağır kalp yetmezliği veya pulmoner hipertansiyon kesin engeldir.

• Aktif Alkol ve Madde Bağımlılığı: Nakil sonrası yeni karaciğere zarar verilmemesi için aktif bağımlılığın olmaması gerekir. Çoğu merkezde en az 6 aylık tam alkol bırakma süresi aranmaktadır.

• Ciddi Tedavi Uyumsuzluğu ve Psikiyatrik Durumlar: Ömür boyu kullanılması gereken bağışıklık baskılayıcı ilaçları kullanamayacak düzeyde ağır psikiyatrik rahatsızlıklar aday kabul edilmemesine yol açar.

Göreceli (Geçici) Engeller

İleri yaş takvim yaşı olarak tek başına kesin engel değildir ancak 70 yaş üstünde rezervler sıkı incelenmektedir. Portal ven trombozu ameliyatı zorlaştırsa da aşılabilmektedir. Morbid obezite (VKİ 40 üzeri) durumunda ise nakil öncesi kilo verilmesi istenmektedir.

5. Canlı Verici (Donör) Olma Kriterleri Nelerdir?

Türkiye'de kadavra bağışlarının yetersiz olması nedeniyle nakillerin büyük kısmı canlı vericilerden yapılmaktadır. Verici sağlığını korumak için kurallar son derece katıdır:

• Yaş ve Gönüllülük: Verici 18 yaşını doldurmuş, akli dengesi yerinde ve hiçbir baskı altında kalmadan kendi özgür iradesiyle karar vermiş olmalıdır. Üst yaş sınırı genellikle 55-60 yaş aralığında uygulanmaktadır.

• Yasal Akrabalık veya Etik Kurul: Verici, alıcının 4. dereceye kadar kan veya kayın hısmı olmalıdır. Akrabalık bağı bulunmayanlar için İl Sağlık Müdürlüğü Etik Kurul onayı zorunludur.

• Kan Grubu Uyumu: Doku uyumu aranmaz ancak AB0 kan grubu uyumu şarttır. Kan grubu uyumsuzluğunda çapraz karaciğer nakli değerlendirilebilir.

• Karaciğer Hacmi ve Yağlanma Oranı: Vericinin karaciğerinde ciddi yağlanma (%10-15 üzeri), hepatit veya siroz olmamalıdır. Vericide kalacak doku toplam hacmin en az %30-35'i kadar olmalı, alıcıya takılacak parça ise alıcı ağırlığının en az %0.8'ini karşılamalıdır.

• Sistemik Sağlık: Kalp, akciğer ve böbrek fonksiyonları tamamen normal olmalı ve bulaşıcı hastalık (Hepatit B, C, HIV) bulunmamalıdır.

Kaynaklar;

• T.C. Sağlık Bakanlığı (Organ, Doku Nakli ve Diyaliz Hizmetleri Daire Başkanlığı Yönetmelikleri)
• Türk Karaciğer Araştırmaları Derneği (TKAD)
• Türk Hepatopankreatobilier Cerrahi Derneği (Türk HPB)
• Avrupa Karaciğer Araştırmaları Derneği (EASL - European Association for the Study of the Liver)
• Amerikan Karaciğer Hastalıkları Araştırma Derneği (AASLD - American Association for the Study of Liver Diseases)
• Uluslararası Karaciğer Nakli Derneği (ILTS - International Liver Transplantation Society)

Bypass ameliyatı, tıkalı veya ileri derecede daralmış atardamarların ötesine vücudun başka bir bölgesinden alınan sağlıklı bir damar (greft) nakledilerek kan akışının yeniden sağlandığı hayati bir köprüleme cerrahisidir. Tıpta en sık kalbi besleyen damarlar için (Koroner Arter Bypass Greftleme - CABG) uygulansa da bacak damarları (periferik bypass) veya mide küçültme (gastrik bypass) gibi farklı alanlarda da bu terim kullanılır.

1. Koroner Bypass Neden ve Ne Zaman Yapılır?

Kalp kasını besleyen koroner arterlerde zamanla kolesterol, yağ ve kalsiyum birikmesiyle ateroskleroz (damar sertliği) gelişir. Damar içi daraldığında kalbe yeterince oksijen gidemez.

• Çoklu Damar Tıkanıklığı: İlaç tedavisinin veya balon/stent uygulamalarının yetersiz kaldığı durumlarda tercih edilir.

• Ana Koroner Arter Darlığı: Sol ana koroner damardaki ciddi daralmalar hayati risk taşıdığı için doğrudan cerrahi gerektirir.

• Diyabet ve Kalp Yetmezliği: Şeker hastalığı olan ve birden fazla damarı tıkalı hastalarda bypass, stente kıyasla uzun vadede daha kalıcı sonuçlar verir.

• Kalp Krizi Riskini Önleme: Mevcut göğüs ağrılarını (anjina) ortadan kaldırarak olası bir kalp krizinin önüne geçer.

2. Kullanılan Damarlar ve Greft Seçimi

Ameliyatta tıkalı bölgeye müdahale edilmez, onun yerine yeni bir yan yol oluşturulur. Kullanılan damarlar hastanın kendi vücudundan alınır.

• Göğüs Atardamarı (İnternal Mammarian Arter - LIMA/RIMA): Göğüs kafesinin iç duvarında yer alır. Açık kalma süresi en uzun olan (20 yılın üzerinde) ve kalp damar yapısına en uyumlu damardır.

• Kol Atardamarı (Radyal Arter): Ön koldan alınır. Özellikle genç hastalarda göğüs damarına ek olarak sıkça tercih edilir.

• Bacak Toplardamarı (Safena Magna): Bacaktan alınan yüzeyel toplardamardır. Uzunluğu sayesinde birden fazla damara köprüleme yapılması gerektiğinde büyük avantaj sağlar.

3. Ameliyat Yöntemleri ve Teknikleri

Hastanın genel sağlık durumuna, yaşına ve tıkalı damar sayısına göre farklı cerrahi teknikler uygulanabilir.

• Geleneksel (Pompalı) Bypass: Kalp-akciğer makinesi kullanılarak kalp durdurulur ve göğüs kemiği (sternum) tam açılır. Cerraha hareketsiz ve kansız bir alanda çoklu damarlara müdahale imkanı tanır.

• Atan Kalpte (Pompasız) Bypass: Kalp çalışmaya devam eder ve kalp durdurulmaz. Göğüs kemiği açılır veya yan kesi yapılır. Makineye bağlı pıhtı, inme ve böbrek hasarı gibi riskleri en aza indirir.

• Minimal İnvaziv (Kapalı) Bypass: Çoğunlukla kalp durdurulmaz. Kaburgalar arasından 5-7 cm'lik küçük kesi yapılır. Kemik kesilmediği için ağrı daha azdır ve iyileşme süresi çok daha hızlıdır.

• Robotik Bypass: Kalp durdurulmaz ve milimetrik delikler aracılığıyla gerçekleştirilir. Yüksek görüntüleme hassasiyeti sunar ve enfeksiyon riskini minimuma indirir.

4. Ameliyat Öncesi Hazırlık ve İşlem Süreci

Ameliyat öncesi hastanın tüm sistemleri detaylı olarak taranır ve süreç adım adım planlanır.

• Kapsamlı Tetkikler: Koroner anjiyografi ile tıkanıklık haritası çıkarılır. Akciğer filmi, solunum fonksiyon testleri, karotis (şah damarı) doppleri ve kan tahlilleri yapılır.

• İlaç ve Yaşam Düzenlemesi: Kan sulandırıcı ilaçlar doktor kontrolünde kesilir. Sigara ameliyattan en az 2-3 hafta önce mutlaka bırakılmalıdır.

• Ameliyat Aşaması: Genel anestezi altında gerçekleştirilen işlem, yapılacak köprü sayısına (1 ila 6 damar arası) bağlı olarak ortalama 3 ila 6 saat sürer. Cerrah, greft damarının bir ucunu ana atardamara (aort), diğer ucunu ise tıkalı bölgenin ilerisindeki sağlıklı koroner damara diker.

5. Ameliyat Sonrası İyileşme ve Bakım

Başarılı bir cerrahi kadar ameliyat sonrası bakım da hastalığın tekrarlamaması için kritik öneme sahiptir.

• Hastane Süreci: Hasta ameliyattan sonra ilk 1-2 günü yoğun bakım ünitesinde geçirir. Ardından servise alınır ve toplam 4 ila 7 gün içinde taburcu edilir.

• Kemik İyileşmesi: Göğüs kemiği açıldıysa kemiğin tam kaynaması 6 ila 8 hafta sürer. Bu süreçte hastanın mutlaka sırt üstü yatması, ağır kaldırmaması ve araba kullanmaması gerekir.

• Varis Çorabı Kullanımı: Bacaktan damar alındıysa, ödem ve pıhtı oluşumunu önlemek için 1-2 ay boyunca varis çorabı giyilir.

• Tam İyileşme: Minimal invaziv yöntemlerde normal hayata dönüş 1-4 hafta sürerken, açık ameliyatlarda tam fiziksel toparlanma 3 ila 6 ayı bulabilir.

6. Olası Riskler ve Komplikasyonlar

Modern cerrahi tekniklerle koroner bypass ameliyatlarında hayati risk oranı oldukça düşüktür ve genellikle %1 civarındadır. Ancak her büyük cerrahide olduğu gibi bazı komplikasyonlar görülebilir.

• Erken Dönem Riskler: Ameliyat bölgesinde kanama, yara yeri enfeksiyonu, geçici kalp ritim bozuklukları (atriyal fibrilasyon) ve akciğerlerde sıvı birikmesi yaşanabilir.

• Sistemik Riskler: İleri yaş, kontrolsüz diyabet, böbrek yetmezliği veya KOAH gibi ek hastalıkları bulunan kişilerde inme (felç) veya böbrek fonksiyonlarında bozulma riski daha yüksektir.

7. Bypass Sonrası Uzun Dönem Yaşam

Bypass ameliyatı damar sertliği hastalığını tamamen yok etmez, sadece tıkanıklığın neden olduğu tehlikeyi ortadan kaldırır. Yeni takılan damarların da tıkanmaması için yaşam tarzı kalıcı olarak değiştirilmelidir.

• Ömür Boyu İlaç Tedavisi: Kan sulandırıcılar (aspirin vb.), kolesterol düşürücüler (statinler) ve tansiyon düzenleyiciler doktorun belirlediği dozda ömür boyu aksatılmadan kullanılmalıdır.

• Kalp Dostu Beslenme: Doymuş yağlardan, trans yağlardan, aşırı tuzdan ve işlenmiş şekerden uzak durulmalıdır. Akdeniz tipi beslenme modeli benimsenmelidir.

• Düzenli Egzersiz: Doktor onayıyla başlanan tempolu yürüyüşler kalp kasını güçlendirir ve yeni damar gelişimini destekler.

Kaynaklar;

• Acıbadem Sağlık Grubu (Sağlık Rehberi)
• Memorial Sağlık Grubu (Tedavi Yöntemleri)
• Türk Kalp ve Damar Cerrahisi Derneği (TKDCD)
• Amerikan Kalp Derneği (American Heart Association - AHA)
• Mayo Clinic

Merkez Bankası'nın açıkladığı döviz satış kurları şöyle:

• ABD Doları 50,28 lira; bir önceki bültene göre yüzde 0,05 yükseldi.
• Euro 55,60 lira; bir önceki bültene göre yüzde 0,24 geriledi.
• İngiliz Sterlini 66,65 lira; bir önceki bültene göre yüzde 0,23 geriledi.

Merkez Bankası'nın 2026/214 sayılı bülteninde yer alan kurlar bilgi amaçlıdır; döviz alım satımında bankanızın ya da döviz bürosunun kurunu kontrol etmeniz önerilir.

Deniz Baykal Dönemi ve Yolsuzluk İddiaları

Altaylı, Deniz Baykal'ın Sarıgül kendisine rakip oluncaya kadar bu yolsuzluk iddialarından hiç şikayetçi olmadığını belirtti. Bugün Sarıgül ile Yeni Parti ilişkisi üzerinden konuşan CHP'lilerin toplumun unutkanlığına güvendiğini ifade etti.

Sarıgül'ü CHP'ye Yeniden Kazandıran Kemal Kılıçdaroğlu Oldu

Sarıgül'ü CHP'ye yeniden kazandıran kişinin Kemal Kılıçdaroğlu'ndan başkası olmadığını belirten Altaylı, Sarıgül'ün sadece partiye alınmakla kalmadığını, aynı zamanda İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı yapıldığını hatırlattı.

"Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Olmak İçin Genel Başkana Neler Vermezdi?"

CHP'li trollerin, Sarıgül'ün Yeni Parti'ye üye olmak için Özgür Özel üzerinden partiye yüz binlerce dolar aktardığı iddiasına sarıldığını belirten Altaylı, kendi aklına gelen şu soruyu yöneltti: Partiye üye olmak için birkaç yüz bin dolar veren, büyükşehir belediye başkan adayı olmak için genel başkana neler vermezdi?

İş İnsanı Sinan Çampınar İle Tanışma Süreci

İş insanı Sinan Çampınar ile babası aracılığıyla tanıştığını söyleyen Ömer Sarıgül, sonrasında Çampınar ile neredeyse hiç ilişki kurmadığını, kendisinin Almanya'da yaşadığı için görüşebilecekleri bir durumun olmadığını ifade etti. Tanıştıktan iki ay sonra Sinan Çampınar’ın kendisini arayarak kardeşiyle tanışmasını istediğini anlatan Sarıgül, süreci şu sözlerle aktardı:

"Kardeşi olan Diyar Çapınar'ı bana ait olan Kabataş'ta bulunan LuLu isimli cafeye gönderdi. Burada Diyar'la oturup tanıştık. Sohbet esnasında Diyar kafenin konseptini çok beğendiğini benzer bir cafeyi Münih'te de açabileceğimizi söyledi. Ben de olabileceğini söyledim."

Diyar Çapınar'ın Almanya'ya dönmesinin ardından kendisine kafe için yerler atmaya başladığını belirten Sarıgül, bir süre sonra Münih'e gittiğini ve şirket kurmak için işlemlere başladıklarını söyledi. Birlikte notere gidip şirket ön sözleşmesi imzaladıklarını ancak tescil işlemlerini tamamlayamadıklarını ve sermayesini ödemediklerini belirten Sarıgül, Türkiye'ye döndüğü için işlemlerin yarım kaldığını ifade etti.

"Şirket Kurmaktan Vazgeçtim"

Sinan'ın babasıyla planladığı Türkiye'ye yapılacak yatırım ve getirilecek para noktasında ters giden durumlar olduğunu gördüğünü belirten Ömer Sarıgül, bu nedenle şirket kurmaktan vazgeçtiğini ve hem Diyar'la hem Sinan'la ilişkisini kestiğini dile getirdi.

2015 yılından beri tek başına ticaret yaptığını vurgulayan Sarıgül, ticaret işi içine sinmediği için vazgeçtiğini kaydetti. Bir süre sonra Sinan Çampınar’ın avukatından mail geldiğini belirten Sarıgül, şunları söyledi:

"Çamınar'ın avukatı bana ve annem Aylin Kotil'e adımıza şirket açılışlarının tamamlandığıyla ilgili mail attı. Mail içeriğinde şirket adına bir banka hesabı açıldığı yazıyordu. Bunun üzerine ben avukatlarım aracılığıyla Almanya'da bulunan avukatıma ulaşarak adıma banka hesabı ve şirket açılıp açılmadığının tespit edilmesini istedim. Bana adıma bir banka hesabı ya da şirket açılmadığı yönünde cevap verildi. Ben de bunun üzerine rahatladım ve telefonlarını engelledim."

Sinan Çampınar'ın Türkiye'ye gelerek aralarında ibra ve sulh sözleşmesi akdettiklerini belirten Sarıgül, sonraki süreçlere herhangi bir şekilde dahil olmadığını ve babasıyla aralarında ne yaşadıklarını hiç bilmediğini ifade etti.

"Mustafa ve Emir Sarıgül İle Aramda Ticari İlişki Yok"

Emir Sarıgül'le 7-8 yıldır konuşmadığını belirten Ömer Sarıgül, aralarında hiçbir ticari ilişki olmadığını söyledi. Aynı şekilde babası Mustafa Sarıgül ile de herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını ifade eden Sarıgül, şu açıklamalarda bulundu:

"Benim 80 milyon euroluk sözleşmeyle, 100 milyon euroluk havaleyle ve bir teknenin devredilmesiyle ilgili hiçbir bilgim yoktur. Annemin de konularla bir ilgisi yoktur. Ben babamın parça parça yurt dışına çıkardığı paralarla ilgili hiçbir şey bilmiyorum. Babam Mustafa Sarıgül'ün bir villa alma görüşmesi yaptığını emniyette öğrendim. Emir Sarıgül ile çok uzun süredir görüşmüyorum. Babamla da hiçbir zaman ticaret görüşmedim. Babam da bana ticari faaliyetleri ile ilgili hiçbir şey anlatmaz."

"Kara Para Aklama İle İlgili Bir Bilgim Yok"

Emir Sarıgül’ün ne iş yaptığını dahi bilmediğini anlatan Ömer Sarıgül, ticari ilişkileri ve sosyal hayatında çok yalan söylediğinin kulağına geldiğini belirtti. Babasının şu anki servetini nasıl edindiğini yaş itibariyle bilebilecek durumda olmadığını ifade eden Sarıgül, şu ifadeleri kullandı:

"Ancak kendisinin gayrimeşru bir işini duymadım. Kara para aklama ile ilgili bir bilgim yoktur. Dediğim gibi ben kendi işimle ilgilenirim. İsnatlarla ilgili ilgim ve alakam yoktur."

Beraberindeki birim amirleriyle yurtta kalan öğrencileri ziyaret eden Aydoğdu, gençlerle sohbet ederek talep ve sorunlarını dinledi.

Öğrencilere yönelik kentte yürütülen sosyal destek çalışmaları hakkında bilgi veren Aydoğdu, üniversite öğrencilerine burs ve ulaşım desteği sağlandığını, öğrenci evlerine gıda kolisi ulaştırıldığını ve Terzi Sofrası'nda ücretsiz yemek hizmeti sunulduğunu belirtti.

Lise öğrencilerine yönelik burs ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) ücret desteğinin yanı sıra ortaokul ve lise öğrencilerine simit, poğaça ve öğle yemeği desteği verildiğini aktaran Aydoğdu, Ramazan ayında da 180 hanenin ziyaret edildiğini ifade etti.

Teknolojinin hızla geliştiği ve bilginin hızlı yayıldığı günümüzde insani değerlerin ve merhametin korunmasının önemine dikkati çeken Aydoğdu, gençlere her şartta iyi olmaya ve iyilik yapmaya devam etmeleri tavsiyesinde bulundu.

Öğrencilerin Erzincan'da huzurlu ve mutlu bir eğitim hayatı geçirmelerinin öncelikleri olduğunu vurgulayan Aydoğdu, herhangi bir sorun veya talepleri olması halinde kendisine ve ilgili birim amirlerine ulaşabileceklerini kaydetti.

Ziyaretin sonunda öğrencilerin talep ve önerilerini dinleyen Aydoğdu, iletilen konuların değerlendirilmesi ve çözümü için ilgili birim amirlerine talimat verdi.

Başhekim Doç. Dr. Hakan Gökalp Taş başkanlığında gerçekleştirilen toplantıya, hastane yönetimi ve Enfeksiyon Hastalıkları Kliniğinde görevli hekimler katıldı.

Toplantıda, kliniğin işleyişi, sunulan sağlık hizmetleri ve ihtiyaçları ele alındı.

Sağlık hizmetlerinin kalitesinin artırılmasına yönelik görüş alışverişinde bulunulan toplantıda, hekimler ve sağlık çalışanlarının özverili çalışmalarının önemine dikkat çekildi.

İl Emniyet Müdürlüğünde düzenlenen toplantıya, emniyet müdür yardımcıları, birim amirleri ve mahalle muhtarları katıldı.

Toplantıda, mahalle muhtarlarıyla bir araya gelen İl Emniyet Müdürü Doköz, muhtarlarla karşılıklı görüş alışverişinde bulundu.

Kent genelinde 256 okul ve eğitim kurumunda eğitim gören öğrenciler, bugün ders zilinin çalmasının ardından ara tatile başlayacak.

Milli Eğitim Bakanlığının eğitim öğretim takvimine göre, 16-20 Kasım tarihleri arasında uygulanacak birinci dönem ara tatili, hafta sonlarıyla birlikte 9 gün sürecek.

Erzincan'da 3 bin 593 öğretmenin görev yaptığı eğitim öğretim yılında öğrenciler, 23 Kasım Pazartesi günü yeniden ders başı yapacak.

Öğrenciler, 22 Ocak 2027 Cuma günü birinci dönemi tamamlayarak karnelerini alacak. Yarıyıl tatili 25 Ocak-5 Şubat 2027 tarihleri arasında yapılacak.

İkinci dönem 8 Şubat 2027 Pazartesi günü başlayacak. İkinci dönem ara tatili 8-12 Mart 2027 tarihlerinde uygulanacak, eğitim öğretim yılı ise 25 Haziran 2027 Cuma günü sona erecek.

Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde, daha önce başka bir sağlık kuruluşunda yapılan anjiyografi işleminde damarları açılamayan ve bypass ameliyatı önerilen 55 yaşındaki hastanın kalp damarlarına iki ayrı seansta müdahale edildi.

Memduh Batıgün, damarlarının açılamaması ve bypass ameliyatı önerilmesi üzerine Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniğine başvurdu.

Dr. Öğr. Üyesi Zafer Küçüksu ve kardiyoloji ekibinin değerlendirmesinin ardından hastaya iki ayrı seansta koroner girişim uygulandı.

İşlemler kapsamında kalp damarlarındaki darlıklara balon ve stent uygulamaları gerçekleştirildi.

Tedavi sürecinin tamamlanmasının ardından sağlık durumu iyi olan Batıgün, taburcu edildi.

2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında şehit olan kahraman Mehmetçiklerin isimleri ve memleketlerinin yazılı olduğu Şehitler Anıtı, Kırklar Tepesi’nde ziyaretçilerini ağırlıyor.

Özellikle bayramlarda, milli günlerde ve yaz aylarında bölge halkı ve şehir dışından gelen misafirlerin uğrak noktası haline gelen bu alan, duygusal anlara sahne oluyor.