Tanasur Vadisi İçin İki Ayrı Koruma Statüsü

Bakanlık Makamının 05.10.2026 tarihli ve 16919333 sayılı Olur'u ile onaylanan karara göre Tanasur Vadisi, iki farklı statü altında koruma kapsamına alındı. Vadinin hassas bölgeleri "Nitelikli Doğal Koruma Alanı" ilan edilirken, diğer kısımları ise "Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı" olarak tescil edildi. Böylece bölgedeki doğal yaşam ve ekosistem koruma çemberine alındı.

Detaylar ve Harita Bilgileri Erişime Açıldı

İlgili yönetmelik hükümleri gereğince doğal sit alanının tescil kararı Resmî Gazete'de yayımlanarak kamuoyuna tebliğ edildi. Karar kapsamındaki alanlara ait harita, koordinat ve detaylı bilgilere Bakanlığın "says.csb.gov.tr" internet adresi üzerinden bir ay süreyle ulaşılabilecek.

Kuralları İhlal Eden Firmalara Ağır Para Cezaları

Yeni düzenlemeyle birlikte, mevzuata aykırı hareket eden taşıma organizatörlerine uygulanacak idari para cezaları ihlalin niteliğine göre netleşti. Şartları yerine getirmeyen, bildirim yükümlülüklerini aksatan veya yetki belgesi kurallarını çiğneyen işletmelere 3 bin 187 liradan başlayan para cezaları kesilecek. Sektörel disiplini bozan ciddi ihlallerde ise ceza miktarları 30 bin 898 lira, 37 bin 321 lira, 42 bin 999 lira ve 50 bin liraya kadar yükselecek.

Cezalar Her Yıl Otomatik Olarak Artacak

Yönetmelikle birlikte para cezalarının gelecekte nasıl uygulanacağına ilişkin önemli bir esas da karara bağlandı. Belirlenen yaptırım tutarları sabit kalmayacak; her yıl Vergi Usul Kanunu kapsamında ilan edilen yeniden değerleme oranında otomatik olarak artırılacak. Cezaların tebligatı ve uygulanma süreçlerinde ise Kabahatler Kanunu ile Tebligat Kanunu hükümleri esas alınacak.

Bu Düzenleme Ticaret İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu düzenleme doğrudan yük ve mal taşımacılığında aracı olan organizatör firmaları hedef alıyor. Sektördeki belgesiz ve denetimsiz faaliyetlerin önüne geçilmesi amaçlanırken, vatandaşlar açısından da gönderilen ürünlerin veya ticari yüklerin daha güvenli, standartlara uygun ve yetkili kurumlarca taşınması garanti altına alınmış olacak. Ciddi para cezaları sayesinde lojistik piyasasındaki haksız rekabetin ve kural tanımazlığın engellenmesi hedefleniyor.

Kural Tanımayana Ağır Fatura Kesilecek

Yeni düzenlemeyle birlikte ihlallerin türüne göre uygulanacak para cezaları baştan aşağı güncellendi. Yönetmelik kurallarını hiçe sayan işletme ve kişilere, ihlalin niteliğine göre 8 bin 687 bin liradan başlayan ve 170 bin liraya kadar ulaşan idari para cezaları kesilecek. Denetim esnasında yetkili görevlilere gerekli bilgi ve belgeleri sunmayanlara ise tek seferde 50 bin lira ceza uygulanacak. Ayrıca kural ihlali yapılan her bir e-skuter için ayrı ayrı ceza tutanağı düzenlenecek.

Israrlı İhlale Faaliyet Durdurma Cezası

Vatandaşların ve trafiğin güvenliğini tehdit eden tekrarlı ihlallere karşı en sert yaptırım mekanizması devreye sokuldu. Belirli kural ihlallerini bir yıl içinde üçüncü kez tekrarlayan kiralama şirketlerine 170 bin liralık rekor cezanın yanı sıra faaliyetten men yaptırımı uygulanacak. Bu kapsamda şartları yerine getirmeyen işletmelerin yetki belgeleri geçici olarak dondurulacak ve firmalar 6 ay boyunca piyasada hizmet veremeyecek.

Sıkı Denetim ve Dijital Takip Geliyor

Sokaklardaki düzensizliği bitirmeyi hedefleyen yeni sistemde denetimler de dijitalleşiyor. Saha denetimlerinde görevli personeller ceza tutanaklarını elektronik ortamda anında düzenleyebilecek. Birden fazla kuralın aynı anda ihlal edilmesi durumunda her bir kusur için ayrı ayrı ceza faturası çıkarılacak. Böylece hem sürücülerin hem de kiralama firmalarının şehir içi trafik kurallarına tam uyum sağlaması hedefleniyor.

Zirvede Kritik Güvenlik Kararları Alındı

Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi'nde (GAMER) gerçekleştirilen Asayiş Konulu Toplantı'da, mevcut tedbirlerin yanı sıra önümüzdeki süreçte atılacak somut adımlar detaylıca ele alındı. İçişleri Bakanlığı yetkililerinin yanı sıra İçişleri Bakan Yardımcıları Ali Çelik ve Kübra Güran Yiğitbaşı, Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Ali Çardakcı, Emniyet Genel Müdürü Ali Fidan ile İller İdaresi Genel Müdürü Mehmet Emin Bilmez'in katıldığı kritik zirvede, okul güvenliğinin sıradan bir asayiş başlığı olarak görülmemesi gerektiği vurgulandı.

Zil Çalmadan Yarım Saat Önce Görev Başında

Alınan kararlar doğrultusunda okul emniyetinin sağlanması amacıyla personel görevlendirmelerinde yeni bir döneme geçiliyor. İhtiyaç duyulan bölgelerde jandarma bünyesindeki güvenlik korucuları ile geçici güvenlik korucuları, emniyet tarafında ise çarşı ve mahalle bekçileri okullarda aktif rol alacak. Riskli görülen yerlerde görevliler, öğrenciler ders başı yapmadan en az yarım saat önce alanda hazır bulunarak giriş saatlerindeki güvenliği tesis edecek.

Tüm Birimler Sahada Eş Zamanlı Denetim Yapacak

Özellikle sabah giriş, akşam çıkış ve öğle aralarında denetimler daha görünür hale getirilecek. Asayiş, narkotik, çocuk şube, toplum destekli polislik ve trafik ekipleri okul çevrelerindeki devriyelerini yoğunlaştıracak. Çocukları riske atabilecek metruk yapılar ile okul servisleri mercek altına alınırken; akran zorbalığı, şiddet ve uyuşturucu gibi tehlikelere karşı emniyet ve jandarma birimleri tam bir koordinasyon içinde önleyici saha faaliyetlerini sürdürecek.

150 Bin Öğrenciye Büyük Destek

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Cumhurbaşkanlığı Kabine Toplantısı’nın ardından gençlere yönelik alınan bu önemli kararın ayrıntılarını duyurdu. Toplamda 150 bin üniversitelinin yararlanacağı program çerçevesinde öğrencilere günlük 1.375 lira ödeme yapılacak. Ayda 14 gün katılım gösteren bir öğrenci, aylık toplam 19 bin 250 liralık maddi destekten faydalanabilecek.

Başvurular Nasıl Yapılacak?

Gençlerin ders saatlerine göre planlanan ve eğitim süreçlerini aksatmayacak şekilde kurgulanan programa dair detaylı bilgiler "guc.iskur.gov.tr" internet adresi üzerinden ilan edilecek. Programa başvurmayı hedefleyen adayların başvuru takvimi ve süreçle ilgili güncel duyurular için kendi üniversitelerinin ilgili birimlerini takip etmeleri gerekiyor.

Veri Merkezi ve Sunucu Odası Taşıma Yapım İşi yapım işi 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecek olup, teklifler sadece elektronik ortamda EKAP üzerinden alınacaktır.
İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:

2- İhalenin

3- İhale konusu yapım işinin

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.
6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.
7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.
8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.
9- İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.
10- Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.
11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.
12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.
13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 (Doksan) takvim günüdür.
14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.
15- Diğer hususlar:
İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (N) : 1
Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.

Kulüpten yapılan açıklamaya göre, önceden planlanan Ankara temaslarına başlayan Erzincanspor yönetimi, Bahçeli ile bir araya geldi. Ziyarette Bahçeli'ye Erzincanspor forması ve çeşitli hediyeler takdim edildi. Kulübe verdiği desteklerden dolayı Bahçeli'ye teşekkür edilen ziyarette, Bahçeli'nin de en kısa zamanda Erzincanspor'un bir maçını izlemek üzere geleceğini ifade ettiği belirtildi.

Erzincanspor'un ligde bay geçeceği hafta kapsamında gerçekleştirilen Ankara temaslarının hafta boyunca devam edeceği kaydedildi.

İl Sağlık Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre, UMKE Temel Eğitimi 5-6 Ekim, UMKE Medikal Kurtarma Eğitimi ise 7-9 Ekim tarihlerinde gerçekleştirildi.

Toplam 20 UMKE gönüllüsünün katıldığı eğitimlerde, personelin bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi, afet ve acil durumlarda etkin, güvenli ve koordineli müdahale kapasitesinin artırılması amaçlandı.

Eğitim programında katılımcılar, sahada karşılaşabilecekleri farklı senaryolara yönelik teorik bilgileri ve uygulamaları deneyimleme fırsatı buldu.

Açıklamada, afetlere hazırlıklı ve koordineli ekiplerle çalışmaların sürdürüldüğü belirtildi.

Başkan Aksun, vatandaşlarla sohbet ederek istek ve önerilerini dinlemeyi sürdürüyor.

Başkan Aksun, daha güzel bir Erzincan için çalışmaların vatandaşlarla birlikte yürütüldüğü belirtti.

10-11 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen organizasyonda mücadele eden Erzincanlı sporculardan Hayrunnisa Eren, Elif Sude Selçuk, Osman Ayhan ve Enes Talha Öğütçü, kendi kategorilerinde birinci olarak altın madalya kazandı.

Elif Buğlem Dinç, Çağan Bağcı, Şerafettin Buğra Ateş ve Aslıhan Dila Karakaş gümüş madalyanın sahibi oldu.

Cihangir Karakaya, Yiğit Emre Eryılmaz, Yusuf Ayaz Gülsever ve Belinay Ofluoğlu ise müsabakaları üçüncü sırada tamamlayarak bronz madalya elde etti.

Vali Hamza Aydoğdu başkanlığında, İl Özel İdaresinin 2026 yılı çalışmalarının ve devam eden projelerinin değerlendirildiği toplantı düzenlendi.

Vali Yardımcısı ve İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Mehmet Emre Canpolat, İl Genel Meclisi Başkanı Mehmet Cavit Şireci ve birim amirlerinin katıldığı toplantıda, yıl içerisinde yürütülen çalışmalar hakkında sunum yapıldı.

Toplantıda, il genelinde gerçekleştirilen 140 kilometre sathi kaplama ve BSK asfalt çalışmasının yanı sıra 2 bin kilometre greyderle yol bakım çalışması, 750 kilometre sulama kanalı temizliği ile içme suyu ve sulama kanalı yapım çalışmaları ele alındı.

Turizm Master Planı, Ergan Dağı Sıradışı Sporlar Merkezi ve Yeşil Çermik Projesi kapsamında yürütülen çalışmaların da değerlendirildiği toplantıda, hizmetlerin etkin ve verimli şekilde sürdürülmesi konusu görüşüldü.

Vali Aydoğdu, ilin gelişimi, vatandaşların yaşam kalitesinin yükseltilmesi ve Erzincan'ın potansiyelinin katma değere dönüştürülmesi amacıyla yürütülen çalışmalardan dolayı İl Genel Meclisi üyelerine, birim amirlerine ve emeği geçenlere teşekkür etti.

Vatandaş odaklı hizmet anlayışının önemine değinen Aydoğdu, vatandaşların talep ve sorunlarının çözümü için gayret gösterdiklerini belirtti.

Aydoğdu, mevzuat kapsamında çözülemeyen konuların vatandaşlara doğru ve anlaşılır şekilde açıklanması gerektiğini vurgulayarak, kurumlar arası uyum ve iş birliği içerisinde devletin imkanlarının etkin ve verimli kullanılması için çalışmaların sürdürüleceğini kaydetti.

7-11 Ekim tarihlerinde 32 ülkeden sporcuların katılımıyla gerçekleştirilen turnuvada, Türk milli takımı toplam 6 madalya elde etti. Madalyaların 4'ünün Erzincanlı sporcular tarafından kazanıldığı bildirildi.

Çift kadınlar kategorisinde Nazlıcan İnci ve Bengisu Erçetin gümüş madalya kazanırken, Yasemen Bektaş da aynı kategoride gümüş madalyanın sahibi oldu. Çift erkekler kategorisinde mücadele eden Emre Sönmez ise bronz madalya elde etti.

Çemişgezek ilçesine bağlı Cihangir köyünde yaşayan Bağcı, motosikletiyle Buğdaypınar köyü istikametinden Çemişgezek'e gitmek üzere yola çıktı.

Bağcı'dan 2 gündür haber alınamaması üzerine başlatılan arama çalışmaları kapsamında jandarma ekipleri, Bağcı'nın cansız bedenini Buğdaypınar köyüne yaklaşık 2 kilometre mesafedeki uçurumda buldu.

Bağcı'nın motosikletiyle uçurumdan yuvarlanarak hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

Bağcı'nın cenazesi, Cihangir köyünde ikindi namazının ardından kılınan cenaze namazı sonrası toprağa verildi.

Yumurta haşlarken tam istenen kıvamı yakalamak saniyelerle ölçülen bir hassasiyet gerektiriyor. Süre, yumurtanın kaynayan suya atıldığı andan itibaren başlıyor. Buzdolabından yeni çıkmış büyük boy (L) bir yumurtanın kaynar suda haşlama süreleri ve elde edilen kıvamlar belli oldu.

Yumurta Haşlama Süreleri ve Kıvamları

• 3 Dakika (Rafadan): Beyazı kısmen pişmiş ve yumuşak, sarısı tamamen sıvı ve akışkandır. Ekmeği banarak yemek için idealdir.

• 5 - 6 Dakika (Kayısı): Beyazı tamamen katılaşmış, sarısı ise akışkanlığını kaybetmiş ama hala parlak, nemli ve macun kıvamındadır. En çok tercih edilen gurme kıvamdır.

• 8 Dakika (Katı): Beyazı sert, sarısı tamamen pişmiş ama hala hafif nemli ve canlı bir sarı renktedir.

• 10 - 12 Dakika (Tam Katı): Sarısı tamamen katı, unlu ve açık sarı bir yapıya bürünür. Salatalar ve sandviçler için en uygun kıvamdır.

Fazla Haşlamaya Karşı Önemli Uyarı

Yumurtayı 12 dakikadan fazla haşlamak, sarısının etrafında yeşil-gri bir halkanın (demir sülfür) oluşmasına neden oluyor. Bu durum yumurtanın fazla piştiğini, besin değerinin azaldığını ve lezzetinin bozulduğunu gösteriyor.

Kusursuz Haşlama İçin Püf Noktaları

• Şoklama (Buzlu Su): Süre dolar dolmaz yumurtayı hemen buzlu suya almak gerekiyor. Bu işlem pişme sürecini durduruyor ve yumurtanın kabuğundan çok daha rahat ayrılmasını sağlıyor.

• Yumurta Boyutu: Belirtilen süreler L boy yumurtalar için geçerlidir. M boy yumurta kullanılırken sürelerin 30 saniye azaltılması, XL boy kullanılırken ise 30 saniye artırılması gerekiyor.

• Çatlamayı Önleme: Yumurtanın çatlamasını önlemek için haşlama suyuna bir tutam tuz veya birkaç damla sirke eklenebiliyor. Ayrıca yumurtaları dolaptan çıkarıp doğrudan kaynar suya atmak yerine oda sıcaklığına gelmesini beklemek çatlama riskini azaltıyor.

Kusursuz Yumurta Haşlamanın ve Kabuğunu Tek Hamlede Soymanın Püf Noktaları

Yumurta haşlarken kıvamı tutturmak ve haşlandıktan sonra kabuğunu parçalamadan soyabilmek için dikkat edilmesi gereken temel kurallar açıklandı. Pişirme tekniğine ve kullanım adımlarına dikkat edilerek istenilen kıvamda ve kolayca soyulabilen yumurtalar elde edilebiliyor.

Soğuk Sudan Başlayarak Haşlama Süreleri

Yumurtayı cezveye koyup üzerine soğuk su ekleyerek ocağa alma yönteminde süre takibi, suyun kaynamaya başladığı (fıkırdadığı) andan itibaren yapılıyor. Su kaynadığı an ocağın altı orta ateşe getirilerek uygulanması gereken haşlama süreleri ve elde edilen kıvamlar şu şekilde sıralanıyor:

Kıvama Göre Haşlama Süreleri

• 1 - 2 Dakika (Rafadan): Beyazı yeni katılaşmış, sarısı tamamen sıvı.

• 3 - 4 Dakika (Kayısı): Beyazı sert, sarısı krema ve macun kıvamında, akışkanlığı gitmiş.

• 5 - 6 Dakika (Katı): Sarısı tamamen pişmiş ama nemliliğini koruyor.

• 7 - 8 Dakika (Tam Katı): Sarısı tamamen katı ve unsu yapıya geçmiş.

Püf Noktası: Soğuk sudan başlandığında yumurta suyla birlikte yavaş yavaş ısındığı için kaynar suya atma yöntemine göre daha kısa sürelerde pişmektedir.

Kabuğu Kolayca Tek Seferde Soymanın Sırları

Yumurta kabuğunun yapışmasının temel sebebi, yumurta akındaki yüksek proteinin kabuk zarına sıkıca tutunmasıdır. Kabuğun tek hamlede soyulmasını sağlamak için uygulanaabilecek yöntemler şunlardır:

Soyma İşlemini Kolaylaştıran Yöntemler

• Bayat Yumurta Avantajı: Çok taze yumurtaların soyulması her zaman daha zordur. Marketten alınan ve son kullanma tarihine biraz daha zaman olan (birkaç günlük) yumurtalar, asitlik oranı düştüğü için çok daha rahat soyulur.

• Kaynar Su Yöntemi: Yumurtayı doğrudan kaynar suya atmak, beyazındaki proteinlerin aniden şoklanıp büzüşmesini sağlar. Bu da beyazın kabuk zarına yapışmasını engeller. (Soğuk sudan başlayınca yapışma ihtimali daha yüksektir).

• Çatlatıp Islatma: Yumurtayı haşlandıktan sonra buzlu suya almadan önce, tezgaha hafifçe vurarak tüm yüzeyinde küçük çatlaklar oluşturulmalıdır. Ardından buzlu suya bırakılan yumurtada su, bu çatlaklardan içeri girerek zar ile beyazın arasına sızar ve kabuğu kendiliğinden ayırır.

• Akar Su Altında Soyma: Yumurtayı soyarken musluğu hafifçe açıp akan suyun altında veya içi su dolu bir kasenin içinde soymak, kabukların kayarak tek hamlede çıkmasını sağlar.

• Karbonat Mucizesi: Haşlama suyuna ekleyeceğiniz yarım çay kaşığı karbonat, suyun alkali dengesini değiştirerek kabuğun zardan ayrılmasını kolaylaştırır.

Tazelik Testi ve Dağılmayan Poşe Yumurta Teknikleri

Yumurtanın dış görünüşü yanıltıcı olabiliyor. Ev ortamında saniyeler içinde yumurtanın tazeliğini test etmek ve dağılmayan poşe (çılbır) yumurta hazırlamak için uygulanan pratik yöntemler açıklandı.

Yumurtanın Taze Olup Olmadığını Anlamanın Pratik Yolları

Evde yumurtanın tazeliğini saniyeler içinde test etmek için şu yöntemler kullanılabiliyor:

Su Testi (En Garanti Yöntem)

Derin bir bardak veya kase soğuk suyla dolduruluyor ve yumurta içine bırakılıyor.

• Taze Yumurta: Yatay bir şekilde bardağın en dibine çöküyor.

• 1-2 Haftalık Yumurta: Dipte kalıyor ancak hafifçe dikleşmeye başlıyor (tüketilebiliyor).

• Bayat Yumurta: Suyun yüzeyine doğru yüzüyor. Yumurta eskidikçe içindeki hava boşluğu büyüyor ve bu durum batmasını engelliyor. Yüzeye çıkan yumurtaların tüketilmemesi gerektiği belirtiliyor.

Kırma Testi

Yumurta düz bir tabağa kırılıyor.

• Taze Yumurta: Yumurta sarısı bombeli, yüksek ve tam ortada yer alıyor. Beyazı ise sarının etrafında sıkı ve kalın bir tabaka halinde toplanıyor.

• Bayat Yumurta: Yumurta sarısı dümdüz oluyor ve kolayca dağılıyor. Beyazı ise su gibi incelerek tabağa tamamen yayılıyor.

Ses (Sallama) Testi

Yumurta kulağa yaklaştırılıyor ve hafifçe sallanıyor.

• Taze Yumurta: İçinden hiçbir ses gelmiyor.

• Bayat Yumurta: İçindeki sıvı hareket ettiği için "çalkantı" veya "loş loş" şeklinde bir ses duyuluyor.

Dağılmayan Poşe (Çılbır) Yumurta Yapma Teknikleri

Poşe yumurta yaparken beyazının suyun içinde iplik iplik dağılmasını önlemek ve kusursuz bir "bohça" şekli elde etmek için uygulanması gereken adımlar şunlar:

Taze Yumurta Kullanımı ve Sirkeli Su Hazırlığı

• Kesinlikle Taze Yumurta Kullanın: Tazelik testinden geçen en taze yumurtanın seçilmesi gerekiyor. Bayat yumurtanın beyazı sıvı olduğu için suda hemen dağılıyor.

• Sirkeli Su Hazırlayın: Geniş bir tencereye su alınıyor ve kaynama noktasına getiriliyor. Su fokurdamaya başladığında ocağın altı kısılıyor; suyun fokurdamaması, sadece hafifçe titremesi gerekiyor. Suyun içine 1-2 yemek kaşığı beyaz sirke veya elma sirkesi ekleniyor. Sirke, yumurta beyazının anında toparlanıp katılaşmasını sağlıyor.

Girdap, Süzgeç ve Pişirme Adımları

• Girdap Yöntemi: Su bir kaşıkla tek bir yöne doğru karıştırılarak ortada stabil bir girdap (anafor) oluşturuluyor.

• Süzgeç Tüyosu: Yumurta doğrudan suya kırılmak yerine, önce ince delikli bir süzgecin içine kırılıyor. Yumurtanın etrafındaki çok sıvı ve dağılmaya meyilli fazla su süzgeçten akıtılıyor. Süzgeçte kalan kaliteli ve kıvamlı yumurta küçük bir kahve fincanına aktarılıyor.

• Suya Bırakma: Fincandaki yumurta, oluşturulan girdabın tam ortasına yavaşça ve suya olabildiğince yakın mesafeden bırakılıyor. Girdap, yumurta beyazını sarısının etrafına kendiliğinden sarıyor.

• Süre Kontrolü: Yumurta hiç ellenmeden kısık ateşte tam 3 dakika pişiriliyor. Süre sonunda bir kevgir yardımıyla sudan alınıyor ve kağıt havlu üzerine koyularak fazla suyu süzdürülüyor.

Kaynaklar;

• Gastronomi ve Mutfak Sanatları Akademileri Rehberleri (Uluslararası teknikler ve poşe yumurta standartları)
• Gıda ve Yemek Kültürü Yayınları (Nefis Yemek Tarifleri, Sofra Dergisi, Arzum ve CarrefourSA Blog mutfak kılavuzları)
• Gıda Güvenliği ve Mutfak Teknolojileri Püf Noktaları (Unilever Food Solutions profesyonel şef tüyoları)
• Uluslararası Yumurta Örgütleri ve Beslenme Veri Tabanları (Egg Nutrition Center genel haşlama ve tazelik standartları)

Bilim dünyası, insan zihninin ve ruh sağlığının en karmaşık labirentlerinden biri olan şizofreninin gizemini yapay zekânın gücüyle çözmeye hazırlanıyor. Yürütülen kapsamlı bir bilimsel araştırma, DNA mikrodizi gen ekspresyon verilerini ileri seviye makine öğrenmesi modelleriyle işleyerek bireylerin şizofreniye olan genetik yatkınlık riskini yüksek doğrulukla öngörmeyi başardı. Yüzde 80 oranında kalıtsal bir altyapıya sahip olduğu kanıtlanan bu ruh sağlığı bozukluğunda, yapay zekâ tabanlı bu yeni yaklaşım erken tanı ve kişiselleştirilmiş tedavi süreçlerinde yepyeni bir dönemin kapılarını aralıyor.

DNA Mikrodizileri ve Biyoinformatik: Gen Ekspresyonlarının Büyüteç Altındaki İzleri

Geleneksel psikiyatrik teşhis yöntemleri ağırlıklı olarak klinik muayenelere, gözlemlere ve hastanın semptom geçmişine dayanırken; yapay zekâ destekli biyoinformatik çalışmaları meseleye doğrudan hücresel seviyeden yaklaşıyor. Yapılan bilimsel araştırmada, uluslararası Gene Expression Omnibus (GEO) veri tabanından elde edilen ve aralarında 129 şizofreni hastası, 44 bipolar bozukluk, 11 majör depresif bozukluk vakası ile 120 sağlıklı kontrol bireyinin yer aldığı toplam 304 kişilik geniş bir örneklem analiz edildi.

Araştırmacılar, her bireyin DNA’sındaki binlerce genin çalışma düzeyini ifade eden "gen ekspresyonu" verilerini önce teknik gürültülerden ve laboratuvar varyasyonlarından arındırdı (ComBat metodu). Ardından insan vücudundaki biyokimyasal ve metabolik süreçleri ifade eden gen setleri (KEGG yolakları) çıkarılarak biyolojik bir zenginleştirme analizi (GSEA) gerçekleştirildi.

Yapay Sinir Ağlarının Gücü: "Basitleştirilmiş MLP" ve "İleri Seviyeli MLP" Karşı Karşıya

Hastalık riskini tahminlemek üzere insan beyninin çalışma prensibinden esinlenen Yapay Sinir Ağı (YSA) mimarisi olan Çok Katmanlı Perseptron (MLP) modelleri geliştirildi. Deneyler kapsamında iki farklı yapay zekâ yaklaşımı sınandı:

• Basitleştirilmiş MLP: Gen ekspresyon verilerinin doğrudan modele girdi olarak aktarıldığı mimari.

• İleri Seviyeli MLP: Bireyler arasındaki genetik uzaklık ve biyolojik benzerlik matrislerinin girdi olarak tanımlandığı karmaşık model.

Elde edilen yapay zekâ performansları, literatürde klasik kabul edilen Rassal Orman (RF), Aşırı Gradyan Güçlendirme (XGBoost) ve Destek Vektör Makinesi (SVM) algoritmalarıyla kıyaslandı.

Sürpriz Bulgular: Zihinsel Hastalıkların Hücresel Şifrelerini Çözen Kilit Genler

Yapılan deneysel testler ve istatistiksel validasyonlar sonucunda, hem şizofreninin hem de genel mental hastalıkların tahminlenmesinde Basitleştirilmiş MLP modelinin %80'e varan AUROC (ayırt etme gücü) oranıyla en üstün ve en kararlı performansı sergilediği saptandı.

Modellerin veri içerisinden öne çıkardığı kilit genler ise şizofreni patofizyolojisine dair çarpıcı gerçekleri gözler önüne serdi:

1. İnflamasyon ve Bağışıklık Sisteminin Rolü (S100A8 Geni)

Yapılan analizlerde en yüksek önem skoruna sahip genlerden biri olan S100A8, vücuttaki iltihabi (inflamatuar) yanıtlar ve bağışıklık sistemiyle doğrudan bağlantılıdır. Bu durum, şizofreninin yalnızca beyindeki nörotransmitter (dopamin/serotonin) dengesizlikleriyle sınırlı kalmadığını; nöroinflamasyon, kan-beyin bariyeri bozulması ve bağışıklık sistemi reaksiyonlarıyla da yakından ilişkili olduğunu doğruladı.

2. İlaç Direnci ve Hücresel Taşıma (ABCG2 Geni)

Beyin dokusunda ve kan-beyin bariyerinde maddelerin taşınmasından sorumlu olan ABCG2 geni, antipsikotik ilaç tedavilerine gösterilen hücresel dirençle doğrudan ilişkili bir biomarker olarak belirlendi.

3. Sinaptik Plastisite ve Hücresel Stres (MAPK ve PIK3 Yolakları)

Beyindeki nöronlar arası iletişimi, öğrenmeyi ve sinir hücrelerinin yenilenmesini temsil eden MAPK ve PI3K-AKT sinyal yollarına ait genlerin (MAPK1, MAPK3, PIK3CA, AKT1) şizofreni hastalarında belirgin bir örüntü değişikliği gösterdiği tespit edildi.

Tıpta Yeni Bir Ufuk: Erken Teşhiste Doktorların En Güçlü Yardımcısı

Şizofreni gibi psikiyatrik rahatsızlıklarda ilk teşhis esnasında semptomların bipolar bozukluk veya majör depresyon gibi diğer ruh sağlığı sorunlarıyla karışması klinik pratikte sıkça karşılaşılan bir durumdur. Yapay zekânın genetik veriler üzerinden sunduğu bu nesnel ve sayısal tahminleme gücü, psikiyatristlere hastanın genetik risk profilini henüz semptomlar derinleşmeden sunma potansiyeli taşıyor.

Ancak bilim insanları önemli bir uyarıda bulunuyor: Şizofreni yalnızca genetik faktörlerle değil, çevresel ve psikososyal etkenlerin birleşimiyle tetiklenen çok katmanlı bir süreçtir. Bu nedenle geliştirilen yapay zekâ algoritmaları, tek başına nihai teşhis koyan mekanizmalar olarak değil; uzman hekimlerin kararlarını destekleyecek güçlü birer "erken uyarı ve yardımcı tanı aracı" olarak tıp dünyasındaki yerini almaya hazırlanıyor.

Kaynak; Şizofrenide Genetik Yatkınlığa Dair Potansiyel Riskin Makine Öğrenmesi Metotları ile Belirlenmesi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2026. Tez No: 992535

Türkiye’nin önemli turizm rotalarından biri olarak öne çıkan Turistik Doğu Ekspresi, yeni kış sezonunda da yolcularını Anadolu’nun tarihi, kültürel ve doğal güzellikleriyle buluşturacak. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun verdiği bilgilere göre tren, 2026-2027 sezonunda iki yönde 35’er sefer olmak üzere toplam 70 sefer gerçekleştirecek.

İlk sefer 21 Aralık’ta yapılacak

Turistik Doğu Ekspresi’nin Ankara-Kars yönündeki ilk seferi 21 Aralık 2026’da başlayacak ve bu yöndeki son sefer 10 Mart 2027’de gerçekleştirilecek. Kars-Ankara yönündeki seferler ise 23 Aralık 2026’da başlayıp 12 Mart 2027’ye kadar devam edecek.

Sefer programına göre Ankara-Kars yönündeki trenler pazartesi, çarşamba ve cuma günleri hareket edecek. Kars-Ankara yönünde ise seferler çarşamba, cuma ve pazar günleri düzenlenecek.

Erzincan güzergâhın önemli durakları arasında

Turistik Doğu Ekspresi, yolcularına yalnızca tren yolculuğu değil, güzergâh üzerindeki şehirleri tanıma fırsatı da sunacak. Bu kapsamda Ankara-Kars yönünde Erzincan ve Erzurum istasyonlarında gezi amaçlı duruşlar yapılacak.

Kars-Ankara yönünde ise İliç, Divriği ve Sivas istasyonlarında mola verilecek. Böylece yolcular, seyahatleri sırasında bölgenin tarihi ve kültürel değerlerini yakından tanıma imkânı bulacak. Erzincan’ın gezi durakları arasında yer alması, kentin doğal ve kültürel zenginliklerinin tanıtılması açısından da önem taşıyor.

Yataklı ve yemekli vagonlarla hizmet verecek

Turistik Doğu Ekspresi, yeni sezonda yataklı ve yemekli vagonlardan oluşan yapısıyla hizmet sunacak. Her yataklı vagonda 10 kompartıman bulunurken her kompartımanda iki yatak yer alacak. Böylece bir yataklı vagon toplam 20 yolcu kapasitesine sahip olacak. Trende ayrıca yolcuların yemek ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri bir yemekli vagon da bulunacak.

Bireysel biletler 26 Ekim’de satışta

Yeni sezon için bireysel bilet satışları 26 Ekim 2026 tarihinde başlayacak. Yolcular, biletlerini TCDD Taşımacılık’ın satış kanalları üzerinden temin edebilecek.

21 Aralık 2026’da başlayacak seferlerle birlikte Turistik Doğu Ekspresi, kış boyunca Ankara ile Kars arasında yolcularını ağırlarken Erzincan başta olmak üzere güzergâh üzerindeki şehirlerin turizm potansiyelinin tanıtılmasına da katkı sağlayacak.

Ayna karşısında dakikalarca uğraşmaya son veren kravat bağlama teknikleri gün yüzüne çıktı. Şıklığı tamamlayan en önemli aksesuarlardan biri olan kravatın doğru şekilde bağlanması ve ideal boyda durması, kusursuz bir tarzın anahtarı olarak öne çıkıyor. Yapılan değerlendirmelere göre, doğru bağlanmış bir kravatta geniş ucun bitiş noktası tam olarak kemer tokası hizasında yer almalı.

İşte ister günlük kullanımda ister özel günlerde dakikalar içinde hazırlanmanızı sağlayacak en popüler ve pratik iki farklı teknik:

Günlük Şıklığın En Hızlı Yolu: Dörtlü Düğüm (Four-in-Hand)

Kravat bağlamaya yeni başlayanlar için en zahmetsiz seçenek olan Dörtlü Düğüm, özellikle ince ve orta kalınlıktaki kravatlarla mükemmel bir uyum yakalıyor. Günlük kullanım için ideal olan bu teknik 7 basit adımda tamamlanıyor:

Adım Adım Dörtlü Düğüm Yapılışı

• Hazırlık: Gömlek yakanızı kaldırın. Kravatın geniş ucu sağda, dar ucu solda kalacak şekilde boynunuza yerleştirin. Geniş ucu dar uca kıyasla daha uzun tutun.

• İlk Çapraz: Geniş ucu, dar ucun üstünden çaprazlama sol tarafa geçirin.

• Arkadan Dolama: Geniş ucu dar ucun arkasından dolandırarak tekrar sağ tarafa alın.

• Halka Oluşturma: Sağdaki geniş ucu bir kez daha dar ucun önünden sola doğru katlayın ve yatay bir bant oluşturun.

• Boyun Boşluğundan Geçiş: Geniş ucu alttan yukarı doğru boyun boşluğundan çıkarın.

• Düğümü Tamamlama: Yukarı çıkardığınız geniş ucu, ön tarafta oluşturduğunuz halkanın içinden aşağıya doğru çekin.

• Son Ayar: Dar ucu sabit tutarak düğümü yukarı doğru kaydırın ve yakanıza göre ayarlayın.

Resmi ve Görkemli Bir Duruş: Klasik Windsor Düğümü

İş hayatında ve özel davetlerde resmi bir görünüm sunan Windsor Düğümü; dolgun, üçgen ve simetrik yapısıyla dikkat çekiyor. Klasik tarzdan ödün vermeyenlerin tercihi olan bu yöntem ise 6 adımda uygulanıyor:

Adım Adım Windsor Düğümü Yapılışı

• Başlangıç: Kravatı boynunuza yerleştirin ve geniş ucu dar ucun üzerine gelecek şekilde çapraz yapın.

• İçten Geçirme: Geniş ucu boyun halkasının içinden arkadan öne doğru geçirerek aşağı indirin.

• Diğer Tarafa Geçiş: Geniş ucu dar ucun arkasından diğer tarafa aktarın.

• Simetri Sağlama: Geniş ucu tekrar boyun halkasının içinden geçirerek düğümün her iki tarafında simetrik bir dolgu oluşturun.

• Ön Yüzeyi Oluşturma: Geniş ucu ön taraftan yatay olarak dolandırıp bir ön yüzey elde edin.

• Kapanış ve Sıkılaştırma: Geniş ucu alttan boyun boşluğuna çıkarın, öndeki halkanın içinden aşağıya doğru çekerek düğümü sıkın.

Kaynaklar;

• The Tie Society (Kravat Bağlama Teknikleri ve Düğüm Otoritesi)
• Real Men Real Style (Erkek Giyim ve Stil Rehberi)
• Tie-a-Tie (Uluslararası Kravat ve Düğüm Kılavuzu)
• Gentleman's Gazette (Klasik Erkek Modası ve Tekstil Akademisi)
• GQ Magazine (Erkek Stil ve Yaşam Portalı)

Tane tane ve lezzetli bir pirinç pilavı hazırlamak için temel ölçüler 2 su bardağı pirince karşılık 3 su bardağı sıcak su veya tavuk/et suyu şeklinde uygulanıyor.

Tane Tane Pirinç Pilavı Malzemeleri

4-5 kişilik bir porsiyon için gerekli malzemeler şu şekildedir:

• 2 su bardağı baldo veya Osmancık pirinç

• 3 su bardağı sıcak su veya tavuk suyu

• 2 yemek kaşığı tereyağı

• 1 yemek kaşığı sıvı yağ veya zeytinyağı

• 2 yemek kaşığı arpa şehriye (isteğe bağlı)

• 1,5 tatlı kaşığı tuz

• Birkaç damla limon suyu (renginin beyaz kalması için)

Adım Adım Pirinç Pilavı Yapılışı

Pilav hazırlama süreci ıslatmadan demlemeye kadar sırasıyla şu adımlarla gerçekleştiriliyor:

1. Islatma ve Yıkama

Pirinç geniş bir kaba alınır, üzerine ılık su ve 1 tatlı kaşığı tuz eklenerek 20 ile 30 dakika kadar bekletilir. Nişastası iyice akana kadar soğuk suda birkaç kez yıkanır ve suyu süzdürülür.

2. Şehriyeyi Kavurma

Geniş bir pilav tenceresine sıvı yağ ve tereyağının yarısı eklenir. Arpa şehriyeler ilave edilerek rengi hafif kahverengileşene kadar kavrulur.

3. Pirinci Kavurma

Süzülen pirinçler tencereye ilave edilir. Kalan tereyağı ve tuz eklenerek, pirinçler hafif şeffaf ve cam gibi bir görünüm alana kadar (yaklaşık 5-7 dakika) orta ateşte sürekli karıştırılarak kavrulur.

4. Suyu Ekleme

Önceden ısıtılan sıcak su veya tavuk suyu ile limon suyu eklenir. Tencerenin kapağı kapatılır.

5. Pişirme

Su kaynayana kadar harlı ateşte pişirilir. Su, pirincin yüzeyiyle aynı hizaya indiğinde ocağın altı en kısık konuma getirilir. Kapağı hiç açılmadan, suyunu tamamen çekene kadar yaklaşık 10-15 dakika pişmeye bırakılır.

6. Demleme

Pilav piştikten sonra ocak kapatılır. Tencere ile kapak arasına kağıt havlu veya temiz bir mutfak bezi örtülür. Pilav 15-20 dakika kadar dinlendirilir ve demlendirilir. Servis edilmeden önce tahta bir kaşıkla nazikçe harmanlanır.

Tane Tane Pilav İçin Püf Noktaları

Mükemmel kıvamı yakalamak için dikkat edilmesi gereken temel noktalar:

• İdeal Pirinç Seçimi: Nişasta oranı dengeli olan baldo veya Osmancık pirinç tercih edilir.

• Sıcak Su Kullanımı: Pirince kesinlikle soğuk su verilmez; sıcak veya ılık su kullanmak tanelerin kırılmasını ve lapa olmasını engeller.

• Karıştırmama Kuralı: Su ekleyip kapatıldıktan sonra pişme esnasında pirinç karıştırılmaz.

• Limon Suyu: Birkaç damla limon suyu pilavın bembeyaz olmasını sağlar.

Sofra Tutkunlarına İki Farklı Dokunuş: Tavuklu ve Garnitürlü Pirinç Pilavı Tarifleri

Geleneksel mutfağın vazgeçilmez lezzetleri arasında yer alan pirinç pilavı, farklı ek malzemelerle zenginleştirilerek ana yemek kıvamına getirilebiliyor. Tavuğun kendi suyuyla pişen tavuklu pilav ve renkli sebzelerle hazırlanan garnitürlü pilav, sofralarda alternatif tatlar arayanlar için öne çıkıyor.

Tavuklu Pirinç Pilavı Nasıl Yapılır?

Tavuk etinin kendi lezzeti ve suyuyla hazırlanan bu tarif, tek başına doyurucu bir ana yemek seçeneği sunuyor.

Tavuklu Pilav İçin Gerekli Ek Malzemeler

• 1 adet bütün tavuk göğsü veya 2 adet tavuk baget

Adım Adım Hazırlanışı

• Tavuk etini derin bir tencereye alın. Üzerini geçecek kadar su ve biraz tuz ekleyip yumuşayana kadar haşlayın.

• Haşlanan tavukları sudan çıkarıp soğumaya bırakın ve ardından elinizle ince ince didikleyin.

• Tavuğu haşladığınız suyu süzgeçten geçirin. Pilavı pişirmek için kullanacağınız 3 su bardağı sıcak suyu bu tavuk suyundan ölçerek hazırlayın.

• Temel tarifteki gibi pirinçleri kavurduktan sonra, didiklediğiniz tavuk etlerini tencereye ekleyip pirinçle birlikte 1 dakika kadar nazikçe çevirin.

• Ardından ölçülü sıcak tavuk suyunu ekleyin ve aynı şekilde kısık ateşte pişmeye bırakın.

Sebzeli (Garnitürlü) Pirinç Pilavı Nasıl Hazırlanır?

Renkli bir sunum ve hafif bir lezzet sunan garnitürlü pirinç pilavı, pratik hazırlanışıyla dikkat çekiyor.

Garnitürlü Pilav İçin Gerekli Ek Malzemeler

• 1 su bardağı garnitür (bezelye, havuç, mısır karışımı). Dilerseniz hazır konserve kullanabilir veya kendiniz küp küp doğrayıp haşlayabilirsiniz.

Adım Adım Hazırlanışı

• Eğer konserve garnitür kullanıyorsanız, mutlaka süzgece alın ve kokusunun gitmesi için soğuk sudan geçirip iyice süzdürün.

• Temel tarifte pirinci tereyağında 5-7 dakika kadar güzelce kavurduktan hemen sonra, süzülmüş garnitürleri tencereye ilave edin.

• Pirinçleri kırmamaya dikkat ederek sebzelerle birlikte 1 dakika kadar hafifçe karıştırın.

• Ölçülü sıcak suyu ve tuzu ekleyip tencerenin kapağını kapatın. Normal pilav gibi kısık ateşte suyunu çekene kadar pişirin ve demlendirin.

Pilav Neden Lapa Olur?

Pilavın lapa olmasının arkasında genellikle şu 4 temel hata yatar:

• Nişastanın Arınmaması: Pirinç iyice yıkanmadığında üzerinde kalan nişasta, pişerken tanelerin birbirine yapışmasına ve lapanın oluşmasına neden olur.

• Fazla Su Eklemek: Pirincin cinsine göre su ayarını kaçırmak (özellikle 1'e 1.5 ölçüsünü aşmak) pilavı hamurlaştırır.

• Yetersiz Kavurma: Pirinçler tereyağında cam gibi şeffaf olana kadar kavrulmazsa, suyu yediği anda formunu kaybeder.

• Pişerken Karıştırmak: Pilav suyunun içindeyken sürekli karıştırılırsa taneler kırılır ve içindeki nişasta dışarı çıkarak lapalaşmayı hızlandırır.

Pilavın Tuzu Fazla Olursa Ne Yapılır?

Eğer pilavın tuzunu kaçırdıysanız panik yapmanıza gerek yok; şu pratik yöntemlerle yemeğinizi kurtarabilirsiniz:

• Çiğ Patates Yöntemi: Pilav henüz suyunu tamamen çekmediyse veya demlenme aşamasındaysa, içine soyulmuş birkaç dilim çiğ patates koyun. Patates fazla tuzu bir sünger gibi çekecektir. Servisten önce patatesleri çıkarın.

• Küp Şeker ve Limon: Pilava 1 adet küp şeker ve birkaç damla limon suyu ekleyip hafifçe harmanlayın. Şeker ve asit, tuzun keskinliğini dengeler.

• Ekmek İçi Koymak: Tencerenin üzerine temiz bir ekmek içi veya bir dilim bayat ekmek koyup kapağı kapatın. Ekmek, buharla birlikte tuzu da bünyesine alır.

• Tuzsuz Pirinç Eklemek (Son Çare): Tuz oranı çok yüksekse, yan tarafta az bir miktar pirinci hiç tuz atmadan haşlayıp mevcut pilavınızla harmanlayabilirsiniz.

Artan Pirinç Pilavı Nasıl Değerlendirilir?

Dolapta kalan dünkü pilavı ısıtıp tekrar yemek istemeyenler için mutfakta israfın önüne geçecek ve artan pilavı adeta bir ziyafete dönüştürecek yöntemler açıklandı.

Nefis Bir Yayla Çorbası Yapın

Artan pilavı değerlendirmenin en kolay yolu sıcak bir çorbadır. Tencereye yoğurt, yumurta sarısı ve un ile hazırladığınız meyaneyi alın. İçine artan pilavınızı ekleyip sıcak suyla kıvamını açın. Üzerine naneli tereyağı kızdırarak nefis bir pilavdan yayla çorbası elde edebilirsiniz.

Kadınbudu Köfteye Dönüştürün

Türk mutfağının bu eşsiz lezzetinin sırrı zaten haşlanmış pirinçtir. Kıymayı soğanla kavurun, içine artan pilavınızı, çiğ kıymayı, yumurtayı ve baharatları ekleyip yoğurun. Şekil verip galeta ununa ve yumurtaya bulayarak kızartın. Dünkü pilav, harika bir ana yemeğe dönüşsün.

Pratik Pirinç Mücveri

Artan pilavın içine 1 adet yumurta, ince kıyılmış maydanoz, dereotu, biraz beyaz peynir veya kaşar peyniri rendesi ve 1-2 yemek kaşığı un ekleyip karıştırın. Kaşık yardımıyla kızgın yağa dökerek önlü arkalı kızartın. Çocukların da bayılacağı çıtır bir atıştırmalık hazır!

Fırında Sebzeli Pilav Graten

Artan pilavı fırın kabının tabanına yayın. Üzerine sotelediğiniz mantar, tavuk veya garnitürleri ekleyin. En üste başamel sos ve bolca kaşar peyniri rendesi gezdirip fırınlayın. Peynirler kızardığında yepyeni bir akşam yemeğiniz olacak.

Kaynaklar;

• Nefis Yemek Tarifleri (Yemek Tarifleri ve Püf Noktaları)
• Kültür ve Turizm Bakanlığı (Geleneksel Türk Mutfak Kültürü Arşivi)
• Yemek.com (Mutfak Teknikleri ve Sıkça Sorulan Sorular)
• Hilalin Mutfagi (Görsel ve Pratik Uygulama Teknikleri)
• TDK Gastronomi Sözlüğü / Mutfak Terimleri Sözlüğü

Kolesterol, vücudun hücre yapımı için ihtiyaç duyduğu bir yağ türüdür; ancak LDL (kötü kolesterol) seviyesinin yüksek olması damar sertliğine ve kalp hastalıklarına yol açabilir. HDL (iyi kolesterol) ise kolesterolün damarlardan temizlenmesine yardımcı olur. Uzmanlar, kolesterolü sağlıklı seviyelere indirmek için yaşam tarzı değişiklikleri, sağlıklı beslenme ve gerekli durumlarda tıbbi tedavilerin birleşiminin önemine dikkat çekiyor.

1. Beslenme Alışkanlıklarını Değiştirmek

Beslenme, kolesterol yönetiminin en önemli ayağıdır. Tükettiğiniz yağ türlerini değiştirmek ve lif alımını artırmak doğrudan LDL seviyenizi düşürür.

• Sağlıklı Yağlara Geçin: Katı margarinler, kuyruk yağı ve tereyağı gibi doymuş yağları sınırlayın. Bunların yerine zeytinyağı, avokado yağı ve fındık yağı gibi tekli doymamış sağlıklı yağları tercih edin.

• Trans Yağları Tamamen Hayatınızdan Çıkarın: Hazır paketli gıdalar, kızartmalar, fast-food ürünleri ve market hamur işlerinde bulunan trans yağlar, hem kötü kolesterolü yükseltir hem de iyi kolesterolü düşürür.

• Çözünür Lif Tüketimini Artırın: Çözünür lifler, sindirim sisteminizde kolesterolün kana karışmasını engeller. Yulaf ezmesi, kuru baklagiller (mercimek, nohut, fasulye), elma, armut ve brüksel lahanası bu lifler açısından zengindir.

• Omega-3 Yağ Asitlerine Ağırlık Verin: Omega-3 kolesterolü doğrudan düşürmese de trigliseridi azaltır, tansiyonu dengeler ve kalp sağlığını korur. Haftada en az iki kez somon, uskumru, ton balığı gibi yağlı balıklar tüketin. Bitkisel kaynak olarak ceviz ve keten tohumu tercih edin.

2. Fiziksel Aktiviteyi Artırmak

Egzersiz yapmak, vücudun kötü kolesterolü karaciğere taşıyarak yok etmesini sağlayan HDL (iyi kolesterol) seviyesini artırır.

• Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta kardiyo (tempolu yürüyüş, yüzme, bisiklet) yapmayı hedefleyin.

• Gün içinde hareketsiz kalmamaya özen gösterin; asansör yerine merdiven kullanın veya iş aralarında kısa yürüyüşler yapın.

3. Zararlı Alışkanlıklardan Uzak Durmak

Sigara ve aşırı alkol tüketimi, damar yapısını bozarak kolesterolün olumsuz etkilerini ikiye katlar.

• Sigarayı Bırakın: Sigarayı bırakmak, iyi kolesterol (HDL) seviyenizi hızla yükseltir. Sigarayı bıraktıktan sonraki bir yıl içinde kalp hastalığı riskiniz yarı yarıya azalır.

• Alkol Tüketimini Sınırlayın: Aşırı alkol tüketimi kolesterol ve trigliserit seviyelerinin yükselmesine, ayrıca karaciğer yağlanmasına neden olur.

4. İdeal Kiloya Ulaşmak

Fazla kilolardan (özellikle göbek çevresindeki yağlanmadan) kurtulmak kolesterol dengesini doğrudan olumlu etkiler. Sadece 4-5 kilo vermek bile LDL kolesterol seviyenizi fark edilir derecede düşürmeye yardımcı olabilir.

5. Tıbbi Tedavi (Doktor Kontrolünde)

Yaşam tarzı değişiklikleri 3 ay boyunca kararlılıkla uygulanmasına rağmen kolesterol seviyeleri düşmüyorsa veya kişinin genetik yatkınlığı (ailevi hiperkolesterolemi) varsa doktor gözetiminde ilaç tedavisine başlanabilir.

• Statinler: Karaciğerin kolesterol üretmesini engelleyen ve en sık kullanılan ilaç grubudur.

• Diğer İlaçlar: Kolesterol emilimini önleyen veya enjeksiyon yoluyla uygulanan yeni nesil tedaviler (doktorunuzun uygun görmesi halinde).

Genetik Kolesterol Neden Sadece Diyetle Düşmez? Aile Geçmişindeki Kalp Krizi Riskine Dikkat

Aile geçmişinde erken yaşta kalp krizi veya yüksek kolesterol öyküsü bulunması, söz konusu durumun genetik bir temeli olabileceğine işaret ediyor. Tıpta Ailevi Hiperkolesterolemi (FH) veya genetik yatkınlık olarak adlandırılan bu tablo, kolesterol seviyelerini kontrol altında tutmayı zorlaştırabiliyor.

Genetik Yatkınlık Kolesterol Seviyelerini Nasıl Etkiliyor?

Genetik yatkınlık mevcut olduğunda, sadece diyet ve egzersiz uygulamalarıyla kolesterolü ideal seviyelere düşürmek güçleşebiliyor. Bunun temel nedeni, karaciğerin genetik yapı sebebiyle daha fazla kolesterol üretmesi ya da üretilen kolesterolü kandan temizlemekte zorlanması olarak açıklanıyor.

Aile Öyküsü Olanlar İçin İzlenmesi Gereken Yol Haritası

Aile geçmişinde bu tür sağlık durumları bulunan bireyler için takip edilmesi gereken adımlar şu şekilde sıralanıyor:

1. Kardiyoloji Uzmanına Başvurulmalı

Aile öyküsünün varlığı nedeniyle bir kardiyolog veya iç hastalıkları uzmanı ile görüşülmesi büyük önem taşıyor. Uzmanlar yalnızca kolesterol değerlerini incelemekle kalmayıp; EKG, efor testi veya koroner BT anjiyo gibi yöntemlerle damar sağlığını da kontrol edebiliyor.

2. Erken Yaşta Takip ve Tedavi Başlatılmalı

Aile öyküsü bulunan kişilerde damar sertleşmesi riskinin daha erken yaşlarda başlayabilmesi nedeniyle, hedef LDL (kötü kolesterol) değerleri ailesinde bu öykü olmayan bireylere kıyasla daha düşük ve sıkı tutuluyor.

3. Yaşam Tarzına Sıkı Sıkıya Bağlı Kalınmalı

Genetik yatkınlık söz konusu olsa dahi; sağlıklı beslenme, sigarasız bir yaşam ve düzenli egzersiz yapmak damarları korumak ve olası bir kalp krizini önlemek açısından en büyük kalkanı oluşturuyor.

4. İlaç Tedavisi İhtimali Değerlendirilmeli

Beslenme düzenlense bile değerlerin genetik nedenlerle yüksek kalacağının öngörüldüğü durumlarda, hekimler damar çeperlerini korumak amacıyla statin grubu ilaçların kullanımını uygun görebiliyor.

İlaç Kullanan Kalp ve Damar Hastaları İçin Hayati Uyarılar

Kalp, tansiyon veya kolesterol ilacı kullanımı, damar sağlığının tıbbi gözetim ve koruma altında olduğunu gösteriyor. Ailede erken yaşta kalp krizi öyküsü bulunmasıyla birlikte bu ilaçların düzenli kullanımı, damar yapısını korumak ve gelecekteki olası riskleri en aza indirmek açısından büyük önem taşıyor.

İlaç Kullanımında Kesintisizlik Şart

Kolesterol ve tansiyon ilaçlarının genellikle uzun süreli, bazen de ömür boyu koruma sağladığı belirtiliyor. Değerlerin normale dönmesinin ilaçların etkisi sayesinde gerçekleştiği vurgulanırken, doktor önerisi ve danışması olmadan kesinlikle doz değişikliği yapılmaması ve ilacın bırakılmaması gerektiği ifade ediliyor.

İlaç-Besin Etkileşimine Dikkat Edilmeli

Özellikle kolesterol (statin) ve bazı tansiyon ilaçları kullanılırken greyfurt ve greyfurt suyu tüketiminden kaçınılması gerektiği bildiriliyor. Greyfurtun, ilaçların karaciğerde parçalanmasını engelleyerek vücutta tehlikeli seviyelerde birikmesine yol açabileceği kaydediliyor.

Doktor Kontrolleri Aksatılmamalı

Tedavi sürecinde doktorların önerdiği aralıklara göre (6 ayda veya yılda bir) düzenli kan tahlilleri yaptırılması gerektiği hatırlatılıyor. Bu kontrollerle karaciğer ve böbrek fonksiyonlarının yanı sıra kolesterol ve tansiyon dengesinin takip edilmesinin kritik olduğu vurgulanıyor.

Kaynaklar;

• WHO (Dünya Sağlık Örgütü) - Kalp ve Damar Sağlığı Kılavuzları
• ESC (Avrupa Kardiyoloji Derneği) - Dislipidemi (Kolesterol) Yönetimi Rehberi
• AHA (Amerikan Kalp Derneği) - Yüksek Kolesterol ve Yaşam Tarzı Önerileri
• ACC (Amerikan Kardiyoloji Koleji) - Ailevi Hiperkolesterolemi ve Statine Bağlı Tedavi Kılavuzları
• Mayo Clinic - Kolesterol Düşürme Yöntemleri ve İlaç Etkileşimleri Rehberi
• Harvard Medical School - Kalp Sağlığı ve Çözünür Lif Tüketimi Araştırmaları

Patlayan veya inen bir lastik nedeniyle yolda kaldığınızda, işlemi güvenli bir şekilde tamamlamak için düz bir zemin bulmanız, el frenini çekmeniz ve araç durdurma takozlarını yerleştirmeniz gerekiyor.

İşte adım adım yapılması gerekenler ve ihtiyacınız olan ekipmanlar:

Lastik Değişimi İçin Gerekli Ekipmanlar

İşleme başlamadan önce araçta bulunması gereken temel araç gereçler şunlardır:

• Minimum 2 ton kapasiteli kriko

• Çapraz veya standart bijon anahtarı

• Yedek lastik (stepne)

• Tekerlek takozları

• İkaz lambası / dörtlüler ve reflektör

Adım Adım Lastik Değişimi

1. Güvenli Konum ve Hazırlık

• Aracı trafikten uzak, sert ve düz bir zemine çekin.

• Dörtlü flaşörleri yakın ve aracın arkasına reflektör koyun.

• El frenini sıkıca çekin ve aracı vitese (otomatik vitesli araçlarda "P" konumuna) alın.

• Değiştireceğiniz tekerleğin çaprazına denk gelen diğer tekerleklere takoz yerleştirin.

2. Bijon Somunlarını Gevşetme

• Jant kapağı varsa çıkarın.

• Aracı krikoyla kaldırmadan önce, bijon anahtarı yardımıyla somunları saat yönünün tersine çevirerek sadece hafifçe gevşetin; somunları tamamen çıkarmayın.

3. Aracı Krikoyla Kaldırma

• Krikoyu aracın üretici tarafından belirlenen, genellikle marşpiyel altındaki güçlendirilmiş kaldırma noktasına yerleştirin.

• Lastik yerden yaklaşık 10-15 cm yukarı kalkana kadar krikoyu yavaşça yükseltin.

4. Eski Lastiği Çıkarma ve Yenisini Takma

• Gevşettiğiniz bijon somunlarını tamamen sökün ve güvenli bir yere koyun.

• Eski lastiği kendinize doğru çekerek yuvasından çıkarın.

• Yedek lastiği (stepneyi) bijon saplamalarına hizalayarak yerine takın.

• Bijon somunlarını elinizle çapraz sırayla vidalayın.

5. Aracı İndirme ve Son Sıkma

• Krikoyu indirerek tekerleğin yere basmasını sağlayın ve krikoyu araç altından tamamen çekin.

• Bijon anahtarı ile somunları çapraz sırayla iyice sıkın.

• Değişim gerçekleştikten sonraki ilk 50-100 kilometre içinde bir servis veya anahtar yardımıyla bijonların sıkılığını tekrar kontrol edin.

Google'da En Çok Aratılan Lastik Soruları ve Cevapları

Bijonlar Neden Dönmüyor veya Sökülmüyor?

Somunlar zamanla sıkışabilir veya paslanabilir. Bijon anahtarını yerleştirdikten sonra saatin tersi yönünde (sola) çevirdiğinizden emin olun. Gücünüz yetmiyorsa, anahtarın üzerine ayağınızla basarak vücut ağırlığınızı kullanmak en popüler çözümdür.

Kriko Nereye Konur ve Kriko Noktası Neresidir?

Krikoyu rastgele bir yere koymak aracın altına zarar verir veya krikonun kaymasına neden olur. Krikoyu yerleştirmek için kapı eşiklerinin altındaki (marşpiyel hattı üzerinde), genellikle küçük bir çentik veya üçgen işaretiyle belirtilmiş güçlendirilmiş metal kriko noktalarını kullanmalısınız.

Bijonları Aracı Kaldırmadan Önce mi Yoksa Sonra mı Gevşetmeliyim?

Kesinlikle araç yerdeyken gevşetmelisiniz. Araç havadayken bijonları sökmeye çalışırsanız tekerlek boşa döner ve araç krikodan düşebilir.

İnternette En Çok Aranan 5 Kritik Püf Noktası

Güvenlik Mesafesi ve Reflektör Kullanımı

Patlak lastikle durduğunuzda, şehir içinde 30 metre, şehirler arası yollarda ise 150 metre geriye reflektör koymak yasal bir zorunluluktur ve hayat kurtarır.

Çıkarılan Lastik İle Güvenlik Önlemi

Söktüğünüz patlak lastiği hemen arabanın altına (marşpiyel kısmına yakın bir yere) yatay olarak koyun. Kriko kayarsa araç doğrudan yere düşmez, lastiğin üzerine oturur.

Çapraz (Yıldız) Sıkma Kuralı

Yeni lastiği takarken somunları sırayla değil, karşılıklı (çapraz) olarak sıkmalısınız. Bu, lastiğin janta tam ve dengeli oturmasını sağlar.

Stepne İçin Hız Sınırı

Google aramalarında sıklıkla göz ardı edilen bir detaydır. Küçük boy yedek lastiklerle (ince stepne) saatte 80 km hızın üzerine çıkılmamalıdır.

Değişim Sonrası 50-100 KM Kontrolü

Yeni takılan lastiğin bijonları sürüş esnasındaki titreşimle gevşeyebilir. Değişimden sonraki ilk 50 ila 100 kilometre arasında sıkılıklarını mutlaka tekrar kontrol etmelisiniz.

Adım Adım Doğru Uygulama Sırası

1. Güvenli yere geçin, dörtlüleri açın, el frenini çekin ve tekerleğe takoz koyun.

2. Araç henüz yerdeyken bijon somunlarını hafifçe gevşetin (tamamen sökmeyin).

3. Krikoyu doğru noktaya sabitleyip aracı tekerlek yerden kesilene kadar kaldırın.

4. Somunları tamamen söküp eski lastiği çıkarın, yedek lastiği takıp somunları elle çaprazlama tutturun.

5. Aracı indirin ve bijon anahtarıyla somunları tüm gücünüzle son kez sıkın.

Kaynaklar;

• Continental Lastik Bilgi Portalı (Lastik Nasıl Değiştirilir Rehberi)
• Goodyear Tüketici Eğitim ve Sürüş Güvenliği Kılavuzu
• Bosch Car Service Sürücü Bilgilendirme Blogu (Stepne Kullanım Sınırları)
• T.C. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) Trafik Yönetmeliği ve Hız Sınırları Mevzuatı
• Barum Tyres Uzman Tavsiyeleri ve Araç Bakım Kılavuzu
• Pilot Garage Oto Ekspertiz Teknik Bilgi Bankası

Erzincan’ın köklü tarihini geleceğe taşıyacak Camii Kebir yeniden ihya ediliyor. Deprem güvenliği kriterleri doğrultusunda, 1939 Erzincan Depremi’nde yıkılan Hacı İzzet Paşa Camii’nin estetik karakterinden ilham alınarak hazırlanan proje, şehrin kültürel kimliğini güçlendirmeyi hedefliyor. Erzurum Vakıflar Bölge Müdürü ve Terzibaba Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Murat Uslu tarafından paylaşılan görseller; Selçuklu ve Osmanlı mimarisinin zarafetini, geniş ve ferah ibadet alanlarıyla birleştiren yeni yapının şehre kazandıracağı estetik zenginliği gözler önüne seriyor. Tasarımın en önemli unsurlarından biri olan düz ayak giriş sistemi sayesinde, yaşlı ve engelli vatandaşlarımızın ibadethaneye erişiminde hiçbir zorluk yaşamayacağı kapsayıcı bir yapı planlanıyor. Tarihi dokuyu korurken modern teknik altyapıyla donatılacak bu yeni eser, Erzincan’ın manevi ve kültürel geleceğine büyük bir katkı sunacak.

Erzincan’da 9 belde ve 3 köyün belediye sınırlarına dahil edilmesine ilişkin karara karşı Yaylabaşı Belediye Başkanı Muammer Oğuz’un açtığı dava sonuçlandı. Danıştay, Yaylabaşı Belediyesinin tüzel kişiliğinin kaldırılmasına yönelik işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri bulunmadığına hükmederek yürütmenin durdurulmasına karar verdi. Kararla birlikte Yaylabaşı’nın yeniden belde statüsüne kavuşması bekleniyor.

2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında şehit olan kahraman Mehmetçiklerin isimleri ve memleketlerinin yazılı olduğu Şehitler Anıtı, Kırklar Tepesi’nde ziyaretçilerini ağırlıyor.

Özellikle bayramlarda, milli günlerde ve yaz aylarında bölge halkı ve şehir dışından gelen misafirlerin uğrak noktası haline gelen bu alan, duygusal anlara sahne oluyor.