​​​​​​​73. Verem Eğitimi ve Propaganda Haftası

Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü, Verem Eğitim ve Propaganda Haftası etkinlikleri nedeniyle bilgi notu paylaştı.

Yapılan bilgilendirmede şu ifadelere yer verildi; “
· “Verem Eğitim ve Propaganda Haftası” 1947 yılında kutlanmaya başlamıştır.
· Her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden başlayan haftada kutlanan “Verem Eğitim ve PropagandaHaftası’nın amacı verem konusunda toplumun bilgilendirilmesi ve bu hastalığa bütün kesimlerindikkatinin çekilmesidir.
· Bu amaçla; sempozyumlar ve konferanslar düzenlenir, okullarda kompozisyon ve resim
yarışmaları yapılır, vatandaşa hastalıkla ilgili eğitim verilir, afiş ve broşürler dağıtılır, yazılı vegörsel basına bilgi verilir.
TÜBERKÜLOZ HASTALIĞININ ETKENİ

· Tüberküloz etkeni Mycobacteriumtuberculosiscomplex basilleridir.
· Yavaş çoğalır, kültürde 2-6 haftada üreyen ve oksijenli ortamda yaşayan bir basildir. Asit ile
boyayı vermediğinden aside dirençli basil (ARB) denilir.
TÜBERKÜLOZUN BULAŞMASI

· Tüberküloz basili hava yolu ile bulaşır.
· Basilin kaynağı, tedavi görmemiş veya düzenli tedavi görmeyen aktif akciğer ve larinks
tüberkülozu olan hastalardır.

· Hasta insanlardan öksürme ve hapşırma ile ortama yayılan mikrobun solunum yolu ile alınmasısonucu bulaşır.
· Tedavi edilmeyen her hasta yılda 5-15 kişiyi enfekte eder.
· Balgam yayması pozitif olan ve akciğerinde kavitesi bulunan hastalar daha fazla basil saçarlar.
· Basil kaynağı (TB hastası) ile karşılaşma süresi, ortamın genişliği ve havalanması basilin
bulaşmasında önemlidir.

· En çok hastanın aile bireylerine ve yakın çalışma arkadaşlarına bulaşma olur.
· Tedavi ile basil sayısı çok kısa sürede azalır. Hastaların çoğunda ortalama 2-3 haftada
bulaştırıcılık yok olur.
TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU VE HASTALIĞI

· Tüberküloz enfeksiyonu ve tüberküloz hastalığı birbirinden farklıdır.
· Tüberküloz enfeksiyonuvücutta tüberküloz basilinin sessiz durduğu ve adeta hapsedildiği birdurumdur.
· Tüberküloz enfeksiyonu basilin vücuda girmesinden sonra 8-10 haftada tüberkülin deri testinin(TDT) pozitifleşmesi ile kendini gösterir.
· Tüberküloz enfeksiyonu olan kişilerin yaklaşık %5-15’inde yaşamlarının bir döneminde
tüberküloz hastalığı gelişme riski vardır.

· Tüberküloz hastalığı; tüberkülozla ilgili klinik belirti ve bulguların ortaya çıktığı duruma denilir.
· Hastalığın gelişmesine yol açan, vücut direncini düşüren, bağışıklığı etkileyen hastalıklar ve
etkenler vardır. HIV/AIDS vücut direncini en çok düşüren hastalıktır. Bunun dışında başta
diabetesmellitus, kronik böbrek yetmezliği, bazı kanserler, ilaç ve alkol bağımlılığı, tütün
kullanımı, silikozis olmak üzere bazı kronik hastalıklar da vücut direncini düşürür. Bebek ve
çocuklarda vücut direnci düşük olduğundan hastalığa yakalanma riski fazladır.

· Tüberküloz hastalığı saç ve tırnak hariç tüm doku ve organları tutabilir, tuttuğu doku ve organagöre bulgu ve belirti gösterir, ancak en çok akciğerlerde görülür (%60-70). Hastalığın tuttuğudiğer organlar arasında en sık görülenler; plevra, lenf bezleri, kemikler, böbrekler ve beyinzarlarıdır (menenjit).


TÜBERKÜLOZ HASTALIĞININ BELİRTİLERİ
· Genel yakınmalar: Halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, çocuklarda kilo alamama, ateş, gece
terlemesi vb. olabilir.

· Solunum sistemi yakınmaları: Öksürük, balgam, öksürükle kan tükürme, göğüs-sırt-yan ağrısı,nefes darlığıdır.
· Larinks tüberkülozu ses kısıklığı yapabilir.
· Diğer organları tutan tüberküloz hastalığında ilgili organa ait bulgular olabilir (lenfadenopati,
hematüri, eklemde şişlik vb.).

· İki- üç haftadan uzun süren ve non-spesifik antibiyotik tedavisi almış olmasına rağmen klinikyanıt alınamayan öksürükte tüberküloz hastalığından şüphelenmek gerekir.
TÜBERKÜLOZ TANISI

· Tüberküloz hastalığının kesin tanısı, balgamda verem mikrobunun gösterilmesi ile konulur.
Basilin mikroskopta gösterilmesi ya da kültürde üretilmesi gereklidir.

· Hastanın semptomları ve röntgen bulguları, hastalıktan şüphelenmeyi sağlar. Semptomlar yavaşgelişir.
· Akciğer tüberkülozu akciğer röntgen filminde bazı belirgin değişikliklere yol açar. Bu değişikliklerdoktorun tüberkülozdan şüphelenmesine yol açar.
· Tüberküloz tanısında kullanılan deri testi (TDT) vücutta mikrobun olduğunu gösterir. Tüberkülozenfeksiyonu veya tüberküloz hastalığı olabilir. Bu konudaki değerlendirmeyi ilgili doktor yapar.
BİLDİRİM VE KAYIT

· Tüberküloz, bildirimi zorunlu bir hastalıktır. Tüm sağlık kurum ve kuruluşlarında tanı konulanhastaların 24 saat içinde ilgili ilçe sağlık müdürlüğüne/toplum sağlığı merkezine bildirilmesigereklidir.
· Tanı konulan tüm tüberküloz hastaları verem savaş dispanserinde kaydedilir.
TÜBERKÜLOZ HASTALIĞININ TEDAVİSİ

· Ülkemizde tüberküloz tedavisi ücretsizdir.
· Tüberküloz tedavisi standarttır. Bu standart tedavi, hastanede ya da dispanserde aynı şekilde
düzenlenir.

· Yeni tüberküloz hastalarının tedavisinde standart tedavide genellikle iki ay 4 farklı ilaçla ve dört ay2 ayrı ilaçla olmak üzere 6 aylık tedavi uygulanmaktadır.
· Tedavide kullanılan bütün ilaçlar verem savaşı dispanserlerinden ücretsiz verilir.
· Tedavide verilen ilaçların düzenli içilmesi çok önem taşır. Çünkü hastaların bir kısmı tedaviyi terketmekte ve toplumda basil saçmayı sürdürmektedirler.
· Hastanın ilaçlarını içtiğinden emin olmak için her doz ilacı bir sağlık personelinin veya başka birgörevlinin gözetiminde içirtmek en uygun yoldur. Buna doğrudan gözetimli tedavi (DGT) denilir.
· Tedavinin dispanserde ya da hastanede başlanması gerekir. Aylık takiplerinin de dispanserdeyapılması uygundur. Tedaviyi sonlandırana kadar özenle sürdürmek gerekir.
DİRENÇLİ TÜBERKÜLOZ

· Tüberküloz tedavisinde ilaçlar eksik ya da düzensiz kullanılırsa hastalık iyileşmez, tedavisi
güçleşerek dirençli tüberküloz gelişebilir.

· Özellikle çok ilaca dirençli tüberküloz (ÇİD-TB) (İzoniyazid ve Rifampisin’e direnç) tüm dünyada
önem arz etmektedir.

· DSÖ tahminlerine göre Dünya genelinde yeni olguların %3,4’ü ve önceden tedavi görmüşlerin%18’i Rifampisin dirençli (RD) TB veya ÇİD-TB’dir.

 

· Türkiye’de 2018 yılında tespit edilen 11.786 vakanın176/sı çok ilaca dirençli tüberküloz hastasıdır. Bunların 131’i yeni olgu iken 45’i önceden tedavi görmüş oğludur. Toplam Tb

vakalarında ÇİD-TB oranı %3,2, yeni olgularda %2,6 ve önceden tedavi görmüş olgularda
%9,8’dir.

· 176 ÇİD-TB vakasının %65,9’u erkek (116 hasta), %34,1’i (60 hasta) kadındır. Hastaların 131’i(%74,4) Türkiye doğumlu iken, 45’i (%25,6) yabancı ülke doğumludur.
· Dirençli tüberkülozun daha ileri aşamasında bazı ikinci seçenek ilaçlara da direnç gelişmektedir,bu duruma yaygın ilaç direnci denmektedir (YİD-TB). DSÖ tahminlerine göre ÇİD-TBolgularından %6,2’si yaygın ilaç dirençlidir.
· Türkiye’de 2018 yılında tespit edilen 11.786 vakanın 8’i yaygın ilaç dirençli tüberküloz hastasıdır.Bu hastaların 7’si de yabancı ülke doğumludur (Azerbaycan, Gürcistan, Kırgızistan, Özbekistan,Türkmenistan). Hastaların 5’i erkek, 3’ü kadındır.
· Ülkemizde dirençli tüberküloz hastalarının tedavisi Ankara Atatürk, İstanbul Yedikule, İstanbulSüreyyapaşa, İzmir Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve AraştırmaHastaneleri ve bazı üniversite hastanelerinde yapılmaktadır.


TEMASLI MUAYENESİ VE KORUYUCU TEDAVİ
· Bulaştırıcı tüberküloz hastası ile aynı havayı paylaşan ve tüberküloz basiline maruz kalan kişilere“temaslı” denilir.
· Tüberküloz hastası ile teması olan kişide enfeksiyon gelişimini önlemek ve tüberküloz
enfeksiyonu olan kişide tüberküloz hastalığı gelişimini önlemek amacıyla koruyucu ilaç tedavisiverilmektedir.

· Tüberküloz hastasının aile bireyleri ve diğer temaslıları dispanserlerde ücretsiz olarak muayeneedilir ve gerekli tetkikleri yapılır.
· Temaslı muayenesi sonucunda hasta olduğu tespit edilenler tedavi edilir.
· Hasta olmayan fakat tüberküloz olma riski taşıyan kişilere koruyucu ilaç tedavisi verilir.
· Koruyucu ilaç tedavisi tek ilaçla ve 6 ay süreyle verilir. Bu tedavinin hastalanmayı %90’a varanoranda önlediği bilinmektedir.


VEREM AŞISI - BCG (BACİLLE CALMETTE GUERİN)
· BCG aşısı özellikle çocuklarda kanla yayılan ve ağır seyreden tüberküloz hastalığını (menenjit vemiliyer TB) önlemede etkilidir.
· Ülkemizde BCG aşısı doğumdan sonra 2. ayını bitiren bebeklere aile sağlığı merkezleri ve veremsavaşı dispanserlerinde ücretsiz olarak yapılmaktadır.
· Aşı zamanı geçirilirse, 6 yaşa kadar yapılabilir, ancak bu durumda önce tüberkülin deri testi (TDTPPD) yapılması gerekir.


TÜBERKÜLOZ HASTALARINA YÖNELİK PSİKO-SOSYAL VE NAKDİ YARDIM
· Tüberküloz, birey ve toplumda sağlığın yanı sıra, ekonomik ve psiko-sosyal kayıplara da neden
olmakta, tedavi uyumu ve uzun süreli tedavilerin sürdürebilmesi için sosyal ve ekonomik destekler
verilmesi gerekmektedir.

· Bakanlığımız ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı arasında 12.12.2017 tarihinde yapılan
protokol çerçevesinde “Psiko-Sosyal ve Mali Kayıp Yaşayan Tüberküloz ve SSPE Hastalarına
Yönelik Düzenli Nakdi Yardım Programı” başlatılmıştır. Program kapsamında ekonomik ve sosyal
güçlükler yaşayan tüberküloz hastalarımıza 2018 yılı Ocak ayından itibaren nakdi yardım
verilmeye başlanmıştır.


 

DÜNYADA TÜBERKÜLOZ HASTALIĞININ DURUMU
· Tüberküloz halen dünya genelinde önemli bir halk sağlığı problemidir.
· Dünya nüfusunun yaklaşık dörtte biri tüberküloz basili (Mycobacteriumtuberculosis) ile enfektedir.Bu insanların %5-15’inde yaşamlarının bir döneminde tüberküloz hastalığının ortaya çıkma riskiolduğu kabul edilmektedir.
· Tüberküloz çoğunlukla ekonomik olarak üretken yaş grubundaki erişkinleri tutmaktadır.
· Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) “Küresel Tüberküloz 2019 Raporu”na göre dünya genelinde
tüberküloz görülme sıklığı (insidans) ve tüberkülozdan ölümler düşmektedir.

· Dünya genelinde 2018 yılında 10 milyon yeni tüberküloz hastası ortaya çıkmıştır. Bunların yaklaşık5.7 milyonu erkek (≥15 yaş), 3.2 milyonu kadın (≥15 yaş) ve 1.1 milyonu çocuktur (15 yaşındanküçük).
· Tüberküloz hastalarının üçte ikisi 8 ülkededir (Hindistan, Çin, Endonezya, Filipinler, Pakistan,Nijerya, Bangladeş ve Güney Afrika).
· Tüberküloz dünya genelinde en çok ölüme neden olan ilk 10 sebepten birisidir. Tek bir enfeksiyonajanından olan ölümlerin en sık nedenidir.
· Dünya genelinde 2018 yılında 1.5 milyon insan tüberkülozdan hayatını kaybetmiştir (Bunlardanyaklaşık 250.000’i HIV+TB hastasıdır).
· Tedavi edilmezse tüberküloz hastalarında ölüm oranı yüksektir. Uygun/yeterli tedavi almayan HIVnegatif TB hastalarının ortalama %45’inin, HIV(+) TB hastalarının hemen hemen tamamınınhayatını kaybedeceği bildirilmiştir.
· DSÖ tahminlerine göre, dünya genelinde 2000-2018 yılları arasında TB tanı ve tedavisi ile 58milyon hayat kurtarılmıştır.
· 2018 yılında yaklaşık 484.000 yeni vaka Rifampisin dirençlidir; bunların %78’i çok ilaca dirençlitüberküloz (ÇİD-TB) hastasıdır. Dirençli olguların yaklaşık yarısı Hindistan (%27), Çin (%14) veRusya Federasyonundadır (%9).
· ÇİD-TB olgularında Dünya genelinde tedavi başarısı oranları düşüktür (%56).
· Dünya Sağlık Örgütü tarafından tüm ülkeler için tahmini tüberküloz insidans (estimatedincidence)ve mortalite hızları hesaplanmaktadır. Türkiye’nin 2018 yılı tahmini TB insidans hızı yüz binde 16,TB mortalite hızı yüz binde 0,51’dir (Tablo 1).
Tablo 1. DSÖ Bölgelerine Göre Tahmini TB İnsidans ve Mortalite Hızları, 2018 (DSÖ KüreselTüberküloz 2019 Raporu)

TÜRKİYE’DE TÜBERKÜLOZ HASTALIĞININ DURUMU
· Türkiye’de tüberküloz görülme sıklığı (insidans) her yıl yaklaşık %3-4 oranında azalmaktadır.

 

· Ülkemizde 2018 yılında verem savaşı dispanserlerine kayıtlı toplam TB vaka sayısı 11.786’dır.
· 2018 yılı TB hastaların %92,9’u (10.948 kişi) yeni TB olgusu, %7,1’i (838 kişi) önceden tedavigörmüş olgulardır.
· Toplam 11.786 hastanın 6.778’i (%57,5) erkek, 5.008 (%42,5) kadındır.
· Hastaların 7.738’inde (%65,7) akciğer tüberkülozu varken, 4.048’inde (%34,3) akciğer dışındakiorganlar (lenf bezleri, plevra, kemik, böbrek, beyin vb.) tutulmuştur.
· 2018 yılı hastalarının %10,8’i (1.278 hasta) yabancı ülke doğumlu hastadır. Yabancı ülke doğumluTB hastalarında 595 kişi ile (%46,6) Suriye doğumlular birinci sırada gelmektedir. Suriye’densonra; Afganistan, Azerbaycan, Türkmenistan, Irak, Pakistan doğumlular sıktır

doğu

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.