Toplumsal değişim ve dönüşümler, farklı dönemlerde yaşayan bireylerin düşünce biçimlerini, değer yargılarını ve beklentilerini de şekillendiriyor. Bu farklılıklar ise “kuşak” kavramı ile açıklanıyor. Son yıllarda özellikle bilimsel araştırmalarda sıkça incelenen Z kuşağı, liderlik algısı bakımından önceki kuşaklardan önemli ölçüde ayrışıyor.
2000 yılı ve sonrasında doğan bireyleri kapsayan Z kuşağı, günümüzde eğitim hayatını tamamlayarak iş yaşamına adım atmaya başladı. 2023 yılı itibarıyla en yaşlı bireyleri 23 yaşında olan bu kuşak, yakın gelecekte iş dünyasının büyük bölümünü oluşturacak. Bu nedenle genç çalışanların liderlik beklentilerinin anlaşılması, kurumların yönetim anlayışı açısından önemli görülüyor.
Z Kuşağı Otoriter Liderliği Benimsemiyor
Z kuşağı çalışanlarının liderlik algısını inceleyen nitel bir araştırmada dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı. Araştırma kapsamında 4’ü kadın, 7’si erkek olmak üzere toplam 11 beyaz yakalı Z kuşağı çalışanı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirildi. Görüşmeler sonucunda yaklaşık 475 dakikalık ses kaydı ve 60 sayfalık veri elde edilerek nitel veri analiz programı üzerinden analiz edildi.
Araştırmanın bulgularına göre Z kuşağı çalışanları, otokratik yani otoriter liderlik tarzını benimsemiyor. Katılımcılar, katı kurallar ve tek yönlü karar alma süreçlerinin motivasyonlarını düşürdüğünü ifade ediyor.
Demokratik ve Özgürlükçü Liderlik Tercih Ediliyor
Araştırmada Z kuşağının en çok benimsediği liderlik anlayışının ise demokratik liderlik ve çalışanlara daha fazla inisiyatif tanıyan serbest liderlik olduğu belirlendi. Genç çalışanlar; fikirlerinin dinlendiği, karar süreçlerine katılabildikleri ve yaratıcılıklarını kullanabildikleri bir çalışma ortamını tercih ediyor.
Bu bulgu, geleceğin iş dünyasında liderlik anlayışının daha katılımcı, esnek ve iletişim odaklı bir yapıya evrilebileceğini gösteriyor.
Geleceğin Yönetim Anlayışı Şekilleniyor
Uzmanlara göre Z kuşağının iş hayatında daha fazla yer almasıyla birlikte kurumların yönetim yaklaşımlarında da değişim yaşanacak. Çalışanların görüşlerine önem veren, açık iletişimi teşvik eden ve bireysel gelişimi destekleyen liderlik modelleri giderek daha fazla önem kazanacak.
Kaynak: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Yönetim ve Organizasyon Programı, Liderlik Algısı ve Z Kuşağı Üzerine Bir İnceleme, Yüksek Lisans Tezi, 2023, Tez No: 824991
