Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) Erzincan Şubesi’nde bu hafta dikkat çeken bir konferans gerçekleştirildi. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Osman Karaağaç, “Ateizm Ötesi Apateizm” başlıklı sunumuyla katılımcılarla buluştu. Programda modern çağda inanç, ilgisizlik ve yeni düşünce akımları üzerine değerlendirmeler yapıldı.
Konuşmasına kavramsal bir çerçeve çizerek başlayan Karaağaç, apateizm kavramını şu sözlerle açıkladı:
"Antik Yunan’da insan nasıl mutlu olur diye bir tartışma üzerine ortaya çıkmış bir kelime apati kelimesi. O dönemde özellikle inançsız kanının şöyle bir yaklaşımı dile getirmişler: "İnsan kendisini mutsuz edecek şeylerden uzak durduğu oranda mutlu olur. İnsanı mutsuz eden şeyler nedir? Allah korkusu, kader korkusu, ölüm korkusu. Bunların etkisini azalttığı oranda insan ancak mutlu olabilir."
"Peki, apateizm? Apati ile ateizm ve teizmin birleşik hali olarak ortaya çıkıyor. Yani bir tarafın ilgisizliği; diğer tarafta da ateizm ve teizm. Yani Allah'ın varlığını kabul etme ya da reddetme. Bu birleştirilmiş; Allah'ın varlığına yönelik ya da yokluğuna yönelik herhangi bir düşünceye, anlayışa ilgi göstermeme hali olarak ortaya çıkıyor. "
Yani ateistler en azından farklı versiyonları ile birlikte, yaratıcıyla ilgili bir tartışmanın içinde yer alırlar ve bununla ilgili pozitif ya da negatif bir görüş ortaya koyarlar. Ama apateist olarak kendini konumlandıran bir insanın bu konulara hiç ilgi duymaması, yani tabiri caizse minderin dışına çıkmış olmasıdır. Ve böyle bir insanla konuşma imkânınız da kalmaz. Dolayısıyla ateizmden daha tehlikeli olmasının nedeni budur. Yani artık konuşmanın zemini ortadan kalkmış olur."
Batı’da Artan Yeni Eğilim
Karaağaç, Batı’da yapılan bazı araştırmalara da değinerek şunları söyledi:
"Ve bugün Batı’da son yapılan araştırmalara göre, uzunca bir süredir kendini ateist olarak tanımlayan insanların bile artık bu tanımdan vazgeçip apateist olarak kendilerini ifade etmeye başladıklarını görüyoruz. Çünkü ateizm bir tavır almaktır, bir iddiada bulunmaktır. Apateizm ise artık o iddiadan da vazgeçme halidir."
“Ezberlerin Bozulduğu Bir Çağdayız”
Konuşmasında toplumsal değişime de dikkat çeken Karaağaç, şu ifadeleri kullandı:
"Ezberlerin bozulduğu bir çağdayız. Geçmişe yönelik ezberlerimiz vardı, bu ezberler bozuldu. Dolayısıyla artık Mevlana’nın ifadesiyle diyor ya: "Düne dair ne varsa dünde kaldı, bugün yeni şeyler söylemek lazım." Bu nedenle hem anlayışta hem üslupta hem de yöntemlerde değişim kaçınılmazdır."
Genç Nesil ve İletişim Sorunu
Karaağaç, özellikle gençlerle iletişimde yaşanan kopuşa dikkat çekerek, geleneksel yöntemlerin yetersiz kaldığını vurguladı. Sosyal medya ve dijital dünyanın etkisiyle yeni neslin farklı bir psikolojiyle yetiştiğini belirten Karaağaç, iletişim dilinin değişmesi gerektiğini ifade etti.
Bilim, İnanç ve Modern Düşünce
Konuşmada tarihsel süreçte Batı düşüncesinin geçirdiği dönüşümler de ele alındı. Kopernik, Galileo ve Kant gibi isimler üzerinden bilimsel gelişmelerin inanç dünyası üzerindeki etkileri anlatıldı. Karaağaç, bu süreçlerin zamanla farklı yorumlanarak inançla bağın zayıflamasına yol açtığını belirtti.
Ailelere Önemli Uyarılar
Programın sonunda ailelere yönelik önemli tavsiyelerde bulunan Karaağaç, çocuklarla iletişimde yeni yöntemlerin benimsenmesi gerektiğini vurguladı. Tek taraflı anlatım yerine karşılıklı iletişimin önemine dikkat çekilirken, çocukların düşüncelerini anlamaya yönelik bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiği ifade edildi.
Ayrıca ailelerin hatalarını kabul edebilmesinin, çocuklarla güven ilişkisini güçlendireceği belirtilirken; aşırı baskı ya da ilgisizliğin gençler üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği dile getirildi.
Yeni Yaklaşımlar Kaçınılmaz
Karaağaç, konuşmasını değişen dünyaya uygun yeni anlatım biçimlerinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulayarak tamamladı. Modern çağda hem bilimsel hem de manevi alanların birlikte ele alınmasının önemine dikkat çekti.
Programın sonunda Doç. Dr. Osman Karaağaç’a katkılarından dolayı teşekkür belgesi takdim edildi. Etkinlik, belge sunumunun ardından sona erdi.
