Çağımızın en yaygın ve en yıpratıcı hastalıklarından biri olarak gösterilen depresyon, artık yalnızca yetişkinlerde değil çocuklarda da görülüyor. Sürekli üzüntü hali ve ilgi kaybı ile kendini gösteren bu duygu durum bozukluğu, bireyin düşüncelerini, davranışlarını ve günlük yaşamını doğrudan etkiliyor. Uzmanların aktardığı bilgilere göre depresyon tedavi edilebilen ancak mutlaka ciddiye alınması gereken tıbbi bir durum olarak tanımlanıyor.
Depresyonda olan bireyler için uzmanların sıkça tavsiye ettiği 15 önemli adım ise şöyle sıralanıyor:
-
Hastalığı kabul edip harekete geçmek.
-
Aile ve arkadaşlarla etkili iletişim kurmak.
-
Uyku düzenini sağlamak, erken yatıp erken kalkmak.
-
Umutsuzluğa kapılıp içe kapanmamak.
-
Uzman doktor ya da psikoterapistle şeffaf iletişim kurmak.
-
Tedaviyi gereken süre boyunca sürdürmek.
-
Duyguları açık ve net ifade etmek.
-
Psikoterapistin önerilerini uygulamak.
-
Küçük ve ulaşılabilir hedefler belirlemek.
-
Sabah uyanınca yataktan hızlı kalkmaya çalışmak.
-
Bedeni aktif tutmak.
-
Haftalık plan yapmak.
-
Sosyal yardım projelerinde aktif rol almak.
-
Alkol ve uyuşturucudan uzak durmak.
-
Sabırlı olmak.
Depresyon Nedir?
Depresyon; majör depresif bozukluk ya da klinik depresyon olarak da adlandırılan, sürekli üzüntü ve ilgi kaybına yol açan bir hastalık olarak tanımlanıyor. Bu durum, bireyin günlük aktivitelerini yerine getirmesini zorlaştırabiliyor ve bazı kişilerde hayatın yaşamaya değmez olduğu düşüncesine kadar ilerleyebiliyor.
Uzmanlar, depresyonun basit bir keyifsizlik ya da anlık zayıflık olmadığını vurguluyor. Tedavi gerektiren tıbbi bir durum olan depresyonun iyileşme süreci bazı vakalarda uzun sürebiliyor. İlaç tedavisi, psikoterapi ya da her iki yöntemin birlikte uygulanması ile birçok hastada iyileşme sağlanabiliyor.
Depresyon genellikle 20’li ve 30’lu yaşlarda başlasa da her yaşta görülebiliyor. Kadınlara erkeklere oranla daha fazla depresyon teşhisi konulduğu, bunun nedeninin ise kadınların daha sık tıbbi yardım araması olabileceği belirtiliyor.
Depresyon Neden Ortaya Çıkıyor?
Depresyonun kesin nedeni bilinmemekle birlikte birçok faktörün etkili olabileceği ifade ediliyor. Kalıtsal yatkınlık, beyin yapısındaki fiziksel değişiklikler, hormon dengesindeki farklılıklar ve nörotransmitter olarak adlandırılan beyin kimyasallarındaki değişimler olası nedenler arasında gösteriliyor.
Bunun yanında;
-
Düşük benlik saygısı, aşırı özeleştiri ve kötümserlik,
-
Fiziksel ya da cinsel istismar, kayıp ve travmatik olaylar,
-
Aile öyküsünde alkolizm, bipolar bozukluk, depresyon ya da intihar bulunması,
-
Destekleyici olmayan sosyal çevre,
-
Anksiyete bozukluğu, yeme bozuklukları ve travma sonrası stres bozukluğu,
-
Ağır alkol, sigara ve uyuşturucu kullanımı,
-
Kanser, felç, kronik ağrı ve kalp hastalığı gibi ciddi hastalıklar,
-
Bazı tansiyon ilaçları ve uyku hapları
depresyon riskini artıran unsurlar arasında yer alıyor.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Uzmanlara göre depresyon tedavi edilmediğinde daha da ağırlaşabiliyor ve bireyin hayatının her alanını etkileyen sorunlara yol açabiliyor. Aşırı kilo ve obezite, alkol ya da madde kullanımı, anksiyete ve panik bozukluğu, aile içi çatışmalar, sosyal izolasyon, intihar düşünceleri ve girişimleri hatta erken ölüm riski bu komplikasyonlar arasında sayılıyor.
Önlemek Mümkün mü?
Depresyonu tamamen önlemenin kesin bir yolu bulunmuyor. Ancak stresi kontrol altına almak, benlik saygısını güçlendirmek ve erken belirtiler ortaya çıktığında tedaviye başlamak büyük önem taşıyor. Özellikle zor dönemlerde aile ve arkadaş desteğine başvurmak, sürecin yönetilmesinde kritik rol oynuyor. Nüksü önlemek için uzun süreli bakım tedavisi de öneriliyor.
Tanı Nasıl Konuyor?
Depresyon, psikiyatride iyi tanımlanmış ve sınıflandırılmış bir hastalık olarak belirtiliyor. Tanı, hastadan alınan ayrıntılı öykü ile konuluyor. Hekimlerin kullandığı depresyon testleri de tanı sürecine yardımcı oluyor.
Yaygın anksiyete bozukluğunun ise en az altı aydır süren yoğun ve denetlenemeyen kaygı hali olduğu, iş, sağlık, para ya da aile konularında aşırı endişe ile seyrettiği ve depresyonla karıştırılmaması gerektiği ifade ediliyor.
Depresyondan Kurtulma Yolları
Belirtilerden birkaçı en az iki haftadır devam ediyorsa bir psikiyatri hekimine başvurulması gerektiği vurgulanıyor. Depresyon tedavisinde ilaç ve psikoterapi birlikte uygulanabiliyor. Aile desteğinin ise tedavi sürecinde son derece önemli olduğu belirtiliyor.