Sanayi, sağlık ve şehir planlaması gibi alanlarda hızla yaygınlaşan dijital ikiz teknolojisi, artık yönetim bilimlerinin de gündeminde. Türkiye’de yapılan nitel bir araştırma, dijital ikizlerin işletme yöneticilerinin görevlerini ne ölçüde yerine getirebileceğini sorgulayarak literatürde önemli bir boşluğu doldurmayı amaçladı.
Araştırma, dijital ikizlerin yalnızca teknik sistemleri değil, yönetsel süreçleri de destekleyebilecek bir potansiyele sahip olup olmadığını irdeledi.
Araştırma Nasıl Yürütüldü?
Çalışmada nitel araştırma yöntemi tercih edilirken, fenomenoloji (olgu bilim) deseni esas alındı. Veri toplama sürecinde dijital ikiz, yapay zeka, nesnelerin interneti, bulut bilişim ve yöneticilik alanlarında hem akademik çalışmaları hem de yöneticilik deneyimi bulunan 10 akademisyenle derinlemesine görüşmeler yapıldı.
Yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle yürütülen görüşmelerde, açık uçlu sorular ve sonda sorular kullanıldı. Elde edilen veriler tümevarımcı nitel içerik analiziyle değerlendirildi.
35 Koddan 3 Temaya Ulaşıldı
Analiz sonucunda 35 kod, 8 kategori ve 3 ana tema ortaya çıktı. Bu temalar:
Dijital İkiz
Yönetim ve İletişim Sanatı
İnsan Yöneticidir
Bu temalar, teknolojinin yönetim süreçlerindeki rolünü teknik kapasite ile insani yetkinlikler arasındaki fark üzerinden ele aldı.
Rutin İşler Makineye, Strateji İnsana
Araştırmanın temel sorusu olan “Dijital ikiz teknolojisi yöneticilerin görevlerini yerine getirebilir mi?” sorusuna verilen yanıtlar dikkat çekici bir ortak noktada birleşti. Katılımcılar, yöneticilik görevlerini rutin (prosedürel) ve stratejik olmak üzere iki gruba ayırdı.
Sayısal verilere dayalı, tekrarlayan ve analiz ağırlıklı rutin görevlerin dijital ikizler tarafından büyük ölçüde yerine getirilebileceği ifade edildi. Buna karşın empati, sezgi, ikna ve duygusal zeka gerektiren stratejik görevlerin mevcut teknolojik altyapıyla dijital ikizlere devredilemeyeceği vurgulandı.
Duygusal Zeka Hâlâ İnsanlarda
Araştırmaya katılan akademisyenler, yöneticiliğin yalnızca karar alma süreçlerinden ibaret olmadığını, aynı zamanda güçlü bir iletişim ve insan ilişkileri sanatı olduğunu belirtti. Duygusal zekanın makinelere entegre edilememesi, dijital ikizlerin yönetici rolünü tamamen üstlenmesinin önündeki en büyük engel olarak öne çıktı.
Bu durum, teknolojinin insanı ikame etmesinden ziyade destekleyici bir araç olarak konumlanması gerektiğini gösteriyor.
Yöneticilere Zaman ve Odak Kazandırabilir
Araştırma bulgularına göre, yöneticilerin rutin görevlerini dijital ikizlere devretmesi önemli avantajlar sağlayabilir. Bu sayede yöneticiler; zaman yönetimini daha etkin yapabilecek, stratejik düşünmeye daha fazla odaklanabilecek ve insan odaklı liderlik rollerini güçlendirebilecek.
Uzmanlar, dijital ikiz teknolojisinin doğru kullanımıyla yönetim süreçlerinde verimlilik artışı sağlanabileceğine dikkat çekiyor.
Teknoloji Var, Son Söz İnsanın
Araştırma, dijital ikizlerin yöneticiliği tamamen devralamayacağını ancak yöneticilerin karar alma ve planlama süreçlerini ciddi biçimde destekleyebileceğini ortaya koyuyor. Bilim insanlarına göre geleceğin yönetim anlayışı, insan ve teknolojinin birlikte çalıştığı hibrit bir yapıya dayanacak.
Kaynak: Demirdağ, A. (2024). Dijital İkiz Teknolojilerinin İşletmelerde Yöneticilerin Görevlerini Yerine Getirebilmesine İlişkin Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yönetim Bilişim Sistemleri Anabilim Dalı. Danışman: Prof. Dr. İzzet Kılınç.
Tez No: 856608