Yıllarca çalışıp emeklilik hayali kuran milyonlarca vatandaş için maaşın bağlanacağı günü beklemek heyecan verici bir süreçtir. Ancak bazen bürokratik işlemler veya çeşitli aksaklıklar sebebiyle ilk maaşın hesaba yatması beklenenden çok daha uzun sürer. Bu bekleyiş sürecinde biriken paranın enflasyon karşısında eriyip erimeyeceği veya kuruma faiz uygulanıp uygulanmayacağı, emekli adaylarının kafasını kurcalayan en büyük sorulardan biriydi. Son olarak yüksek yargıdan gelen emsal bir karar, maaş bağlama sürecindeki gecikmelere hukuki bir çerçeve çizerek vatandaşların hak arayışına yeni bir boyut kazandırdı.
Yüksek Faiz Talebiyle Başlayan Hukuk Mücadelesi
Dava konusu olay, bir vatandaşın 13 Temmuz 2018 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti için mahkemeye başvurmasıyla başladı. Davacı sigortalı, hak ettiği aylıkların ödenmesi gereken tarihten itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) tahsil edilmesini talep etti. Davalı SGK vekili ise başvuru tarihinde kişinin emeklilik şartlarını taşımadığını öne sürerek davanın reddedilmesini savundu.
Yerel Mahkeme Ve İstinafın Verdiği Kararlar
İlk derece mahkemesi, yaptığı inceleme sonucunda davacının 1 Ekim 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığını belirledi. Mahkeme, 1 Ekim 2018 ile 1 Nisan 2019 tarihleri arasında eksik ödenen toplam 7.000 TL tutarındaki aylığın, yasal faiziyle birlikte SGK tarafından ödenmesine hükmetti. SGK vekili karara eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle itiraz edip dosyayı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını usul ve yasaya uygun bularak SGK'nın istinaf başvurusunu esastan reddetti.
Yargıtay Üç Kritik Hata Tespit Etti
Dosyanın son durağı olan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, yerel mahkeme ve istinaf kararlarını hatalı bularak bozdu. Yargıtay, kararında üç net hataya dikkat çekti. Birinci hata, davacı dilekçesinde miktar belirtmediği halde mahkemenin SGK'ya sormadan doğrudan bilirkişi raporuyla aylık miktarını belirlemesiydi. İkinci hata, aylık kesinti tarihinin yanlış hesaplanmasıydı. Sigortalıya 1 Mayıs 2019'da yeniden aylık bağlandığı için sürenin 1 Nisan 2019 değil, 1 Mayıs 2019 olarak değerlendirilmesi gerekiyordu.
Faiz İçin Üç Aylık Süre Detayı
Yargıtay'ın bozma gerekçesindeki üçüncü ve en önemli nokta ise faizin başlangıç tarihi oldu. Yasalara göre SGK'nın emeklilik işlemlerini tamamlaması için 3 aylık bir yasal işlem süresi bulunuyor. Kurum, tahsis tarihini takip eden bu üç ay boyunca temerrüde düşmüş sayılmıyor. Dolayısıyla geciken maaşlar için talep edilecek faiz, maaşa hak kazanılan gün değil, bu 3 aylık yasal sürenin bittiği tarihte başlıyor.
Emekli Adayları İçin Emsal Nitelikte
Milyonlarca emekli adayını ilgilendiren bu sonuca göre SGK, emekli maaşını en geç üç ay içinde bağlamak zorunda kalıyor. Bu süre aşıldığında ise vatandaşın faiz talep etme hakkı doğuyor. Uzmanlara göre, sosyal güvenlik hukukunda hak kadar usul de hayati bir önem taşıyor. Bu kararla birlikte SGK'nın gecikmeler için mazeret üreterek faiz ödemekten kaçınması artık hiç de kolay olmayacak.
