Buerger hastalığı, tıpta Tromboanjiitis Obliterans (TAO) olarak adlandırılan ve halk arasında “Budama Hastalığı” olarak bilinen ciddi bir damar hastalığıdır. Genellikle sigara kullanan genç erkeklerde ortaya çıkan bu rahatsızlık, atardamarlarda tıkanma ve hasara yol açarak, eller ve ayaklar gibi uzuvların yeterince kan alamamasına neden olur. Bu durum, uzuvlarda yaraların oluşmasına, ilerleyen dönemlerde ise bu yaraların kangrene dönüşerek dokuların çürümesine sebep olabilir. Tedavi edilmediğinde ise ampute gerektiren ciddi sonuçlar doğurabilir.
Hastalığın en önemli tetikleyicisi tütün kullanımıdır ve çoğunlukla 25-45 yaş arası erkeklerde görülür. Kadınlarda nadiren rastlanmakla birlikte, tütün kullanımının önlenmesi hastalığın ilerlemesini engellemek için kritik önem taşır. Uzuv kaybını önlemek adına hastalığın erken teşhisi ve tedavisi büyük önem taşır.
Buerger hastalığının belirtileri arasında el, ayak ve parmaklarda hissedilen uyuşma ve karıncalanma bulunur. Uzuvlarda soğukluk ve solukluk, hastalığın tipik işaretlerinden biridir. Yürüyüş sırasında başlayan ve hastalık ilerledikçe dinlenirken bile devam eden ağrılar görülür. Hastalık ilerledikçe, açık yaralar ve iltihaplanmalar gelişir; oluşan pıhtılar kangrene neden olarak uzuv kaybını tetikler.
Tanı sürecinde hastanın sigara kullanımı, yaşı ve genel sağlık durumu yakından incelenir. 24-45 yaş arasında ve sigara içen erkeklerde hastalığın görülme olasılığı yüksektir. Fizik muayenede soğukluk, solukluk ve nabız kaybı önemli ipuçlarıdır. Doppler ultrason gibi görüntüleme yöntemleri ilk aşamada kullanılırken, kesin tanı için ilaçlı tomografi veya anjiyografi yapılması gereklidir.
Tedavide öncelikli adım, hastanın tüm tütün ürünlerinden kesinlikle uzak durmasıdır. Sigaranın bırakılması hastalığın ilerlemesini durdurabilir ancak önceki zararların tamiri mümkün olmayabilir. Kan dolaşımını artırmaya yönelik ilaç tedavisiyle damarlar genişletilir, pıhtılar eritilir ve kanın akışkanlığı sağlanır. Hiperbarik oksijen terapisi dokulara daha fazla oksijen ulaşmasını sağlayarak iyileşmeye destek olur. İleri vakalarda bypass ameliyatları ile uzuv kaybının önüne geçilmeye çalışılır. Son yıllarda kök hücre tedavileri de umut vaat eden alternatifler arasında yer almaktadır.