Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatının karmaşık yapısı içinde kaybolan pek çok vatandaş, yasal olarak hak ettiği ek gelirlerden habersiz kalabiliyor. Hayat mücadelesi veren aileler ve hak sahipleri için adeta bir can simidi niteliği taşıyan "çoklu maaş" uygulaması, doğru koşullar sağlandığında bir kişiye birden fazla ödeme yapılmasına olanak tanıyor. SSK ve Bağ-Kur (4/1-a ve 4/1-b) ayrımı gözetmeksizin devrede olan bu sistem; eşini, ebeveynini veya evladını kaybedenler ile malullük durumu yaşayanlar için maddi destek anlamına geliyor. Sosyal güvenlik mevzuatındaki bu esneklikler, gözden kaçan hakların nasıl talep edileceğini ve vatandaşların bu çifte ödemeden nasıl faydalanabileceğini tüm hatlarıyla ortaya koyuyor.
Eşini Kaybedenler İçin Çift Maaş İmkanı
Dul kalan vatandaşlar, kendi çalışmalarından dolayı kazandıkları emeklilik aylıklarının yanı sıra, hayatını kaybeden resmi nikahlı eşlerinden dolayı da ölüm aylığı alabiliyorlar. Eğer kişinin hem vefat eden eşinden hem de anne veya babasından ayrı ayrı aylık alma hakkı doğarsa, sistem vatandaşa inisiyatif vererek daha yüksek tutarlı olanı seçme hakkı tanıyor. Birden fazla evlilik yapmış ve eşlerini kaybetmiş kişiler için de benzer bir kural işletiliyor; bu durumdaki kişiler hak kazandıkları aylıklar arasından en yüksek tutarlı olanı talep edebiliyor. Ayrıca, sürekli iş göremezlik geliri alan bir kişi, vefat eden eşinden dolayı bağlanan ölüm aylığını kesinti olmadan aynı anda alabiliyor.
Malullük Ve Yaşlılık Aylığı Durumu
Sosyal güvenlik sisteminde malullük (engellilik/iş göremezlik) ve yaşlılık (emeklilik) aylığına aynı anda hak kazanan vatandaşlara çifte ödeme yapılmıyor. Bu iki haktan hangisinin tutarı daha yüksekse, kişiye o aylık bağlanıyor. Eğer her iki aylığın hesaplanan tutarı birbirine eşit çıkarsa, sistem otomatik olarak yaşlılık aylığını geçerli sayıyor. Fakat vazife malullüğü durumunda önemli bir istisna devreye giriyor. Vazife malulü sayılan ve sonrasında yeniden çalışmaya başlayan kişiler, şartları doldurduklarında hem vazife malullüğü aylığını hem de normal yaşlılık aylığını aynı anda, hiçbir kesinti yaşamadan alabiliyorlar.
Çocuklar Ve Aileler İçin Özel Düzenleme
Anne ve babasını kaybeden çocuklar ile evladını kaybeden aileler için maaş bağlama sistemi farklı bir formülle işliyor. Bu durumlarda, hak edilen aylıklardan en yüksek olanın tamamı ödenirken, daha düşük tutarlı olan aylığın ise yarısı bağlanıyor. Birden fazla çocuk üzerinden aylık alma hakkı doğan anne ve babalar için de aynı yöntem geçerliliğini koruyor; en yüksek ödemeyi sağlayan iki dosya seçilerek biri tam, diğeri yarım olarak ödeniyor. İş kazası veya meslek hastalığı gibi talihsiz durumlarda bağlanan gelirlerde de yine bu mağduriyeti en aza indirmeyi hedefleyen "biri tam, diğeri yarım" kuralı işletiliyor.
