Günlük hayatın koşuşturmacası içinde ibadetlerini aksatmadan yerine getirmek isteyen vatandaşlar, zaman zaman namazın tertibi ve fiziksel durumun gerektirdiği kolaylıklar konusunda bilgiye ihtiyaç duyabiliyor. İslam alimlerinin görüşleri doğrultusunda, vakit namazlarının sünnetleri ve oturarak ibadet etmenin sınırları net bir şekilde çizilmiştir.
Vakitlerine Göre Sünnetlerin Kazası Nasıl Yapılır?
Cemaate yetişmek veya vakit darlığı gibi sebeplerle namazların sünnetlerine yetişilemediği durumlarda her vakit için farklı bir uygulama söz konusudur:
-
Öğle Ve Cuma Namazı: İlk sünnete yetişilemediğinde; önce farz kılınır, ardından iki rekatlık son sünnet eda edilir. En son olarak kılınamayan dört rekatlık ilk sünnet kaza edilerek namaz tamamlanır.
-
Sabah Namazı: Sünneti farzdan önce kılınamadığında, farzdan hemen sonra (kerahat vakti girdiği için) kılınmaz. Ancak namaz tamamen kazaya kalmışsa, o günün öğle vaktine kadar farzıyla birlikte sünneti de kaza edilebilir.
-
Akşam Namazı: Akşam namazının sünneti farzdan sonra kılındığı için genellikle bir "yetişememe" durumu söz konusu olmaz; farzın hemen ardından eda edilir.
-
İkindi Ve Yatsı Namazı: Bu vakitlerin ilk sünnetleri vaktinde kılınmazsa, farzdan sonra kaza edilmeleri gerekmez.
Hangi Namazlar Oturarak Kılınabilir?
İslam dininde "zorluklar kolaylığı getirir" ilkesi gereği, sağlık sorunları veya zaruret hallerinde namazın rükünlerinde esneklik sağlanmıştır. Ancak bu durum her namaz türü için aynı değildir:
-
Farz Ve Vacip Namazlar: Bu namazlarda kıyam (ayakta durmak) bir esastır. Gücü yeten birinin bu namazları oturarak kılması caiz değildir. Ancak ayakta duramayacak kadar hasta olan veya ayakta durması hastalığını artıracak olan kişiler oturarak kılabilir.
-
Nafile Ve Sünnet Namazlar: Sünnet ve nafile namazlar, bir özür olmaksızın oturarak kılınabilir. Fakat ayakta kılmak her zaman daha faziletlidir. Bu durumun tek istisnası sabah namazının sünnetidir; İmam Azam'a göre sabah namazının sünneti, bir mazeret yoksa oturarak kılınmamalıdır.
-
Vasıtada Namaz: Hareket halindeki araçlar (otobüs, hayvan vb.) üzerinde bir zaruret olmadıkça farz namazlar kılınmaz. Ancak gemi ve uçak gibi yolcunun kontrolünde olmayan ve durdurulması mümkün olmayan vasıtalarda, farz namazlar imkanlar dahilinde (gerekirse oturarak) eda edilebilir.