Her yıl 15 Şubat’ta anılan Uluslararası Çocukluk Çağı Kanserleri Günü kapsamında, çocuk ve ergenlerde görülen kanserlere dikkat çekmek, hastalara ve ailelerine destek olmak amacıyla dünya genelinde çeşitli etkinlikler düzenleniyor. 2002 yılından bu yana sürdürülen küresel farkındalık çalışmalarıyla, kanserle mücadele eden tüm çocukların tedavi ve bakıma eşit erişim hakkı gündeme taşınıyor.
Dünya genelinde bulaşıcı hastalıklara bağlı çocuk ölümleri azalırken, bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında yer alan çocukluk çağı kanserleri önemli bir sağlık sorunu olmaya devam ediyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya genelinde her yıl 0-19 yaş grubunda 400 binden fazla yeni kanser vakası tespit ediliyor. Türkiye’de ise yılda yaklaşık 4 bin 700 çocuk ve ergene kanser tanısı konuluyor.
En Sık Görülen Tür Lösemi
Çocukluk çağında görülen kanser türleri, erişkinlerde görülen kanserlerden farklılık gösteriyor. Vakaların yaklaşık yüzde 30’unu lösemiler oluştururken, geri kalan kısmı lenfomalar ve çeşitli organ ve dokulardan kaynaklanan solid tümörler meydana getiriyor. Merkezi sinir sistemi tümörleri de çocukluk çağında sık görülen kanser türleri arasında yer alıyor.
Belirtilere Dikkat
Uzmanlar; uzun süren halsizlik, sık enfeksiyon geçirme, ciltte morluklar, açıklanamayan kilo kaybı, kemik ve eklem ağrıları, geçmeyen ateş, şiddetli baş ağrısı ve ani görme değişiklikleri gibi belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Bu belirtilerin çoğu farklı ve daha basit hastalıklardan kaynaklanabilse de, uzun süre devam eden veya olağan dışı seyreden durumlarda bir sağlık kuruluşuna başvurulması erken tanı açısından büyük önem taşıyor.
Erken Tanı ve Doğru Tedavi Hayat Kurtarıyor
Çocukluk çağı kanserlerinde bilinen kesin risk faktörleri sınırlı olmakla birlikte, iyonlaştırıcı radyasyonun lösemi ve tiroit kanseri riskini artırabildiği biliniyor. Bazı genetik yatkınlıklar ve virüs enfeksiyonları da olası risk etmenleri arasında gösteriliyor.
Erken teşhis edilen vakalarda tedavi başarısı önemli ölçüde artıyor. Günümüzde uygulanan kemoterapi, cerrahi müdahale, radyoterapi, kemik iliği nakli ve hedefe yönelik tedaviler sayesinde çocukluk çağı kanserlerinde genel iyileşme oranı yüzde 80’lere ulaşabiliyor. Türkiye’de çocukluk çağı kanserlerinin tedavisi Genel Sağlık Sigortası kapsamında ücretsiz olarak gerçekleştiriliyor.
2024 Teması: “Şimdi, Hemen, Harekete Geç”
Uluslararası Çocukluk Çağı Kanserleri Günü’nün bu yılki teması “Şimdi, hemen, harekete geç” olarak belirlendi. Uzmanlar, ailelerin ve birinci basamak sağlık çalışanlarının belirtiler konusunda bilinçli olmasının, zamanında tanı ve tedaviye erişimde hayati rol oynadığını vurguluyor.
Çocukluk çağı kanserleri, küresel kanser yükünün küçük bir bölümünü oluştursa da, etkilenen çocuklar ve aileleri için yaşamın tüm yönlerini değiştiren ağır bir süreç anlamına geliyor. Yetkililer, toplum genelinde farkındalığın artırılmasının ve erken tanı bilincinin yaygınlaştırılmasının, birçok çocuğun hayatını kurtarabileceğine dikkat çekiyor.