Aile şirketlerinde veya ebeveynlerine ait işyerlerinde çalışan milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren emsal bir karar Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nden çıktı. Yıllarca babasının yanında çalıştığını ileri sürerek emekli olmak isteyen bir vatandaşın başlattığı hukuk mücadelesi, Yüksek Mahkeme’nin "eksik inceleme ve ispat yetersizliği" tespitiyle bozuldu.

Süreç Nasıl Başladı?

Olayda davacı vatandaş; 1998 yılındaki 68 günlük çalışması ile 2019-2022 yılları arasındaki 1230 günlük 4/a (SSK) hizmetine ek olarak, 2004-2019 yılları arasındaki 5340 günlük 4/b (Bağ-Kur) süresini birleştirerek toplamda 6678 gün üzerinden emekli aylığı bağlanması için Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) başvurdu.

Ancak SGK, 12 Ağustos 2024 tarihli bu talebi; 60 yaş ve 7000 prim günü şartlarının sağlanmadığı gerekçesiyle reddetti. Kurum ayrıca, 12 Mayıs 1998'deki işe giriş kaydının bulunduğu dönemde davacının 18 yaşından küçük olduğuna ve baba yanında çalışıldığına dikkat çekerek, bu sürelerin emeklilik hesabına dahil edilemeyeceğini bildirdi.

Yerel mahkeme davacıyı haklı bularak 1 Nisan 2024 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verse de dosya temyiz üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi. Yargıtay, yerel mahkemenin ve istinafın kararını bozarak emsal niteliğinde gerekçeler sıraladı.

Emsal Karar: Bu 4 Sebepten Dolayı Emekli Olamadı

Yargıtay’ın verdiği bozma kararı, yakınlarının yanında sigortalı görünen ancak fiili çalışma şartlarını belgelendiremeyenler için önemli bir uyarı niteliği taşıyor. İşte davacının emeklilik talebinin reddedilmesine yol açan temel hukuki gerekçeler:

  • 1. 18 Yaş Altı ve Aile Yanı Çalışmada "Hakim Onayı" Şartı: Yasa gereği, anne veya babasına ait işyerinde çalışan 18 yaşından küçük çocukların sigortalı sayılabilmesi için, vasinin katılımıyla yazılı bir hizmet sözleşmesi yapılmış olması ve bu sözleşmenin hakim tarafından tasdik edilmiş olması gerekiyor. Bu resmi onay bulunmadığı için 1998 yılındaki başlangıç geçersiz sayıldı.

  • 2. İşe Giriş Bildirgesi Tek Başına Yeterli Değil: Yargıtay, SGK'ya sadece "işe giriş bildirgesi" verilmiş olmasının, o kişinin o işyerinde gerçekten ve fiilen çalıştığının kanıtı olamayacağını vurguladı. Bildirge, tek başına sigortalılık başlangıcı sayılmadı.

  • 3. Maaş Bordroları ve Sicil Kayıtları Sunulamadı: Sigortalılığın kabulü için çalışmanın somut evraklarla ispatlanması gerekiyor. Dava dosyasında, çalışıldığı iddia edilen dönemlere ait işyeri sicil bilgileri, aylık prim bildirgeleri ve maaş bordrolarının kurum kayıtlarında ve dosyada bulunmadığı tespit edildi.

  • 4. Tarafsız Tanıkların Dinlenmemesi: Yüksek Mahkeme, aile içi çalışmalarda "hatır sigortası" veya "kağıt üzerinde sigortalılık" şüphesini ortadan kaldırmak için, o dönem işyerinin bordrolarında kayıtlı olan tarafsız komşu işyeri çalışanlarının veya mesai arkadaşlarının tanık olarak dinlenmesi gerektiğini, yerel mahkemenin bu araştırmayı yapmadan eksik incelemeyle karar verdiğini belirtti.

    Erzincan'da Uzmanlar Soğukta Akü Vurdurmaya Karşı Uyardı
    Erzincan'da Uzmanlar Soğukta Akü Vurdurmaya Karşı Uyardı
    İçeriği Görüntüle

Sonuç olarak; Yargıtay kararı, akrabalarının veya ebeveynlerinin işyerinde sigortalı gösterilen vatandaşların, ileride emeklilik hakkı kaybı yaşamamaları için hizmet sözleşmelerini, maaş bordrolarını ve fiili çalışmalarını kanıtlayacak resmi evrakları eksiksiz tutmaları gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.

Muhabir: Sümeyra İÇER