4-10 yaş aralığında çocuğu bulunan babalar üzerine yapılan kapsamlı bir akademik araştırma, baba katılımını etkileyen psikolojik ve sosyal değişkenleri bilimsel verilerle ortaya koydu. Çocukları kreş, anaokulu ya da ilkokula devam eden 330 babayla gerçekleştirilen çalışmada; babalık rolü algısı, ebeveynlik stresi ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin baba katılımı üzerindeki etkisi incelendi.
Araştırma sonuçları, babaların çocuklarının yaşamına ne kadar aktif katıldığını belirleyen en güçlü değişkenlerden birinin psikolojik iyi oluş olduğunu gösterdi. Kendini psikolojik olarak daha iyi hisseden babaların, çocuklarının eğitim sürecine daha fazla destek verdiği ve gelişim süreçlerine daha yakından dahil olduğu belirlendi.
Eğitim Düzeyi ve Eşin Çalışma Durumu Etkili
Çalışmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise babalık rolü algısının; babanın ve eşinin eğitim düzeyine ve eşin çalışma durumuna göre farklılık göstermesi oldu. Eğitim seviyesi yükseldikçe babaların çocuk bakımına ve akademik desteğe katılım oranlarının arttığı görüldü.
Buna karşılık, ebeveynlik stresinin baba katılımını olumsuz etkilediği saptandı. Stres düzeyi yükseldikçe babaların çocuklarıyla geçirdiği kaliteli zamanın ve eğitsel desteğin azaldığı tespit edildi.
Oyun Oynamak ve Akademik Destek Belirleyici
Araştırmada baba katılımı yalnızca fiziksel varlıkla sınırlı ele alınmadı. Çocuğun temel bakımına katılım, oyun oynama, akademik destek sağlama, okul ile iş birliği yapma ve gelişim dönemleri hakkında bilgi sahibi olma gibi birçok boyut değerlendirildi.
Sonuçlara göre özellikle:
Akademik destek sağlama
Oyun oynama
Çocuğun akran ilişkilerine destek olma
Okul ile iş birliği geliştirme
gibi değişkenlerin baba katılımının güçlü yordayıcıları olduğu belirlendi.
Pozitif Psikoloji Baba Katılımını Artırıyor
Araştırmada baba katılımı ile babalık rolü algısı ve psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulundu. Buna karşın ebeveynlik stresi ile baba katılımı arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edildi.
Bu bulgular, aile içi destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve babaların psikolojik dayanıklılığının artırılmasının, çocukların eğitim ve gelişim süreçlerine doğrudan katkı sağlayabileceğini ortaya koyuyor.
Uzmanlara ve Ailelere Yol Gösterici
Elde edilen sonuçların; psikolojik danışmanlar, eğitimciler ve ailelerle çalışan uzmanlar için önemli bir rehber niteliği taşıdığı belirtiliyor. Araştırma, babalığın yalnızca ekonomik sorumluluk değil; duygusal, akademik ve sosyal destek boyutlarını da kapsayan çok yönlü bir rol olduğunu bilimsel verilerle destekliyor.
Kaynak: “4-10 Yaş Aralığında Çocuğu Olan Babaların Baba Katılım Düzeylerinin Babalık Rolü Algısı, Ebeveynlik Stresi ve Psikolojik İyi Oluş Açısından İncelenmesi” başlıklı yüksek lisans tezi. Tez No: 802473