Yıllardır diyetlerde aynı cümleyi duyuyoruz: “Önemli olan toplam kalori.”
Peki gerçekten öyle mi? Aynı kaloriyi sabah almakla akşam almak vücutta aynı etkiyi mi yapıyor?

Başkent Üniversitesi’nde yapılan bir doktora çalışması, bu soruya bilimsel bir yanıt aradı. Araştırma, günlük enerjinin yarısını sabah ya da akşam tüketmenin kilo, kan şekeri, kolesterol ve iştah üzerindeki etkilerini karşılaştırdı. Sonuçlar, özellikle kan şekeri açısından dikkat çekici.

Araştırma Nasıl Yapıldı?

Çalışma, 20–45 yaş arasında, fazla kilolu ya da obez 28 sağlıklı kadın üzerinde yürütüldü. Katılımcılar iki gruba ayrıldı ve 6 hafta boyunca diyet uyguladı.

  • Kahvaltı Ağırlıklı Grup: Günlük kalorinin %50’sini sabah, %35’ini öğle, %15’ini akşam aldı.

  • Akşam Ağırlıklı Grup: Günlük kalorinin %15’ini sabah, %35’ini öğle, %50’sini akşam aldı.

Önemli nokta şu:
Her iki grup da aynı toplam kaloriyi, aynı besin dağılımıyla tüketti. Tek fark, kalorinin gün içindeki dağılımıydı.

Kilo Kaybında Büyük Fark Çıkmadı

6 hafta sonunda iki grup arasında:

  • Vücut ağırlığı

  • Beden kütle indeksi (BKİ)

  • Vücut yağ oranı

açısından belirgin bir fark görülmedi.

Yani sabah daha fazla yemek, kısa vadede ekstra kilo kaybı sağlamadı.

Ancak kalça çevresinde küçük ama anlamlı bir fark vardı:
Kahvaltı ağırlıklı grupta kalça çevresi 2,7 cm daha fazla azaldı.

Asıl Fark Kan Şekerinde Ortaya Çıktı

Çalışmanın en dikkat çekici sonucu açlık kan şekeriyle ilgiliydi.

  • Kahvaltı ağırlıklı grupta açlık kan şekeri ortalama 6,7 mg/dL azaldı.

  • Akşam ağırlıklı grupta ise bu düşüş yalnızca 0,5 mg/dL oldu.

Bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu.

Bu sonuç, enerjinin büyük kısmını sabah almanın kan şekeri kontrolüne daha olumlu katkı sağlayabileceğini gösteriyor.

Kolesterol ve HbA1c Sonuçları

HDL kolesterol ve HbA1c değerlerinde ise bu kez akşam ağırlıklı grupta daha fazla düşüş görüldü.

Bu durum, enerji zamanlamasının farklı metabolik parametreleri farklı şekilde etkileyebileceğini düşündürüyor. Yani mesele sadece “sabah daha iyidir” demek kadar basit değil.

İştah Konusunda Beklenmeyen Sonuç

Çalışmada katılımcıların açlık ve tokluk hisleri de ölçüldü.

  • Kahvaltı ağırlıklı grup genel olarak daha yüksek iştah bildirdi.

  • Bu grup özellikle akşam saatlerinde daha aç hissettiğini söyledi.

  • Akşam ağırlıklı grup ise sabahları daha açtı.

  • Öğle saatlerinde iştah benzerdi.

Bu bulgu, enerji dağılımının gün içindeki açlık hissini değiştirdiğini gösteriyor.

Bu Sonuçlar Ne Anlama Geliyor?

Araştırmanın genel sonucu şu:

  • Sabah daha fazla kalori almak kısa vadede ekstra kilo kaybı sağlamadı.

  • Ancak açlık kan şekeri üzerinde daha olumlu etki gösterdi.

  • İştahın gün içindeki dağılımı değişti.

  • Metabolik etkiler parametreye göre farklılık gösterdi.

Yani sadece “kaç kalori aldığınız” değil, “o kaloriyi ne zaman aldığınız” da önemli olabilir.

Özellikle kan şekeri kontrolü açısından sabah ağırlıklı beslenme daha avantajlı görünüyor. Ancak uzun vadeli etkiler için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Kaynak

Öztürk, B. S. (2025). Kadınlarda Öğünlerin Enerji Yoğunluğunun Antropometrik Ölçümler, Bazı Metabolik Parametreler ve Subjektif İştah Üzerindeki Etkileri. Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Doktora Programı, Doktora Tezi, Ankara. Tez No; 920412

Muhabir: Merve Kiraz