Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi’nde yürütülen yeni bir yüksek lisans araştırması, Ergan Dağı’nın farklı rakımlarında yetişen bitkilerin antioksidan kapasitelerinde dikkat çekici farklılıklar olduğunu ortaya koydu. Çalışmaya göre özellikle 2000 metre rakımında yetişen bitkiler, diğer yüksekliklere kıyasla çok daha yüksek antioksidan aktivite göstererek bilim dünyasının ilgisini çekti.
12 Bitki Türü İncelendi
Biyoloji Anabilim Dalı’nda hazırlanan tez kapsamında Ergan Dağı’nın 1500, 2000 ve 3000 metre rakımlarından toplam 12 bitki türü toplandı. Bitkilerin yaprak, dal ve köklerinden alınan örneklerde toplam fenolik madde, flavonoid miktarı ve antioksidan aktiviteleri (DPPH ve FRAP) değerlendirildi.
Analizler, bitkilerin yetiştiği yüksekliğin antioksidan kapasiteleri üzerinde belirleyici olduğunu gösterdi.
En Yüksek Değerler 2000 Metrede Ölçüldü
Çalışmada en dikkat çekici sonuç, 2000 metre rakımında yetişen Globularia trichosantha adlı türde elde edildi. Bitkinin tüm organlarında olağanüstü düzeyde antioksidan aktivite tespit edildi.
Globularia trichosantha’nın değerleri:
-
DPPH aktivitesi:
-
Yaprak: 47,86
-
Dal: 108,09
-
Kök: 60,57
-
-
Fenolik içerik:
-
Yaprak: 82,56
-
Dal: 56,71
-
Kök: 59,75
-
Bu sonuçlar, söz konusu türün farmasötik alanda potansiyel kullanımının araştırılabileceğini gösteriyor.
Hypericum ve Tanacetum Türlerinde de Yüksek Aktivite
2000 metrede yetişen Hypericum scabrum ve Tanacetum mucroniferum türleri de yüksek antioksidan performanslarıyla dikkat çekti. Bitkilerin sahip olduğu fenolik ve flavonoid bileşiklerin, antioksidan aktiviteyle güçlü bir ilişki sergilediği tespit edildi.
Araştırmanın istatistiksel verileri, yükselti arttıkça bitkilerin biyoaktif bileşik üretiminde anlamlı değişimler olduğunu ortaya koydu.
Farmasötik Araştırmalar İçin Önemli İpuçları
Tezde elde edilen bulgular, rakımın bitkilerin biyokimyasal yapıları üzerinde etkili olduğunu doğrularken, bazı türlerin özellikle orta rakımlarda daha güçlü antioksidan potansiyele sahip olduğunu gösterdi.
Bu durum, doğal antioksidan kaynakları üzerine yapılacak farmasötik çalışmalara yeni açılımlar sunuyor. Araştırmada öne çıkan türlerin, ilaç hammaddesi geliştirilmesi açısından dikkatle değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Ergan Dağı’nın Biyoçeşitliliği Yeniden Gündemde
Araştırma, Ergan Dağı’nın sadece jeolojik ve ekolojik açıdan değil, biyokimyasal zenginliğiyle de önemli bir araştırma alanı olduğunu gözler önüne serdi. Dağdan toplanan bazı endemik türlerin gösterdiği yüksek antioksidan değerler, bölgenin potansiyelini bir kez daha ortaya koyuyor.
Kaynak;
Gökhan Adıgüzelli (2025). Ergan Dağı (Erzincan)’nın Farklı Yüksekliklerinde Yetişen Bitkilerin Antioksidan Aktivitelerinin Belirlenmesi.
Yüksek Lisans Tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı. Tez No; 918801
