Erzincan, fay hatları üzerinde yer alan konumu sebebiyle tarihi boyunca birçok sarsıcı doğa olayıyla yüzleşti. Yakın tarihimizde hafızalara kazınan büyük felaketlerin yanı sıra, sayfalar arasında kalmış ancak kentin kaderini derinden etkileyen acı bir tarih daha var. Tam 242 yıl önce bugün, Erzincan toprakları yine büyük bir yıkıma şahit oldu. Takvim yaprakları 31 Temmuz'u gösterdiğinde yaşanan bu olay, şehrin demografisini ve yapısını kökten değiştirdi.
Sekiz Bin Hanelik Şehir Yıkıldı
Tarihçi İnciciyan'ın kayıtlarına göre, on sekizinci yüzyılın sonlarında Erzincan oldukça kalabalık ve görkemli bir yerleşimdi. Yaklaşık sekiz bin haneye ev sahipliği yapan bu büyük şehir, 31 Temmuz 1784 tarihinde çok şiddetli bir depremle sarsıldı. Meydana gelen büyük felaket, göz açıp kapayıncaya kadar kenti büyük bir harabeye çevirdi.
Sadece Beş Yüz Hane Ayakta Kaldı
Depremin şiddeti öylesine büyüktü ki, binlerce yapı toprağa karıştı. O dönemki kayıtlara göre felaketin ardından koca şehirde sadece beş yüz ile altı yüz civarında hane ayakta kalmayı başardı. Geriye kalan binlerce ev yıkılırken, kentte büyük bir acı ve enkaz tablosu ortaya çıktı.
Küllerinden Yeniden Doğdu
Yaşanan bu devasa yıkıma rağmen şehir zamanla yaralarını sardı. İlerleyen yıllarda yavaş yavaş toparlanma sürecine giren Erzincan, on dokuzuncu yüzyılın sonlarına gelindiğinde yeniden kalabalık bir nüfusa ulaştı. Cuinet'in verilerine göre, kentin toparlanmasıyla birlikte toplam nüfus yirmi üç bin kişiye ulaştı. Bu nüfusun on beş binlik büyük bir kısmını ise Müslüman halk oluşturdu.
