Gebelikte ortaya çıkan ve hem anne hem bebek sağlığını etkileyebilen Gestasyonel Diyabet (GDM) üzerine yürütülen yeni bir bilimsel çalışma, risk faktörlerine dair dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
Araştırmada ayrıca son yıllarda sıkça gündeme gelen Social Jetlag (SJL) yani biyolojik saat ile sosyal yaşam arasındaki uyumsuzluğun diyabet gelişimiyle ilişkisi incelendi. Ancak elde edilen veriler, sosyal jetlag ile gestasyonel diyabet arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bağ bulunmadığını gösterdi.
56 Gebe Üzerinde Klinik İnceleme
Çalışma, Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Kadın Doğum Polikliniği’nde takip edilen 28’i GDM tanılı, 28’i sağlıklı olmak üzere toplam 56 gönüllü gebe ile gerçekleştirildi.
Katılımcıların:
Besin tüketim sıklıkları
Günlük enerji ve besin ögesi alımları
Fiziksel aktivite düzeyleri
Sosyal jetlag durumları
Gebelik öncesi vücut kitle indeksleri (BKİ)
Gebelikte kilo alım durumları
ayrıntılı biçimde değerlendirildi.
Obezite ve Eğitim Düzeyi Belirleyici
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, gebelik öncesi obezitenin gestasyonel diyabet riskini anlamlı şekilde artırması oldu. Pregestasyonel BKİ’si obez kategorisinde olan kadınlarda GDM görülme oranının belirgin şekilde yüksek olduğu saptandı.
Ayrıca eğitim düzeyi ile GDM arasında da anlamlı bir ilişki bulundu. Bu sonuç, sağlık okuryazarlığının ve bilinçli beslenme alışkanlıklarının gebelik sürecindeki metabolik riskler üzerinde etkili olabileceğini düşündürüyor.
Omega-3 ve Vitamin Eksiklikleri Dikkat Çekti
Beslenme analizlerinde, GDM’li gebelerin günlük ortalama omega-3 yağ asidi alımlarının diğer gruplara göre daha düşük olduğu belirlendi.
Ayrıca sosyal jetlag süresi 1 saatten fazla olan gebelerde B1 vitamini ve niasin alımının önerilen günlük miktarın altında kaldığı tespit edildi.
Bu bulgular, yalnızca kalori miktarının değil; diyetin içeriğinin de metabolik sağlık açısından kritik olduğunu ortaya koyuyor.
Kilo Kontrolü Hayati Önem Taşıyor
Regresyon analizleri, gebelik öncesi normal BKİ’ye sahip olmanın GDM riskini azaltıcı etki gösterdiğini; buna karşılık gebelik sürecinde yetersiz kilo alımının riskle pozitif ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Uzmanlara göre bu sonuçlar, gebelik planlayan kadınlar için şu başlıkların önemini güçlendiriyor:
Gebelik öncesi ideal kiloya ulaşmak
Dengeli ve yeterli beslenmek
Omega-3 ve mikro besin ögelerini ihmal etmemek
Gebelik sürecinde kilo takibini düzenli yapmak
Önleyici Sağlık Politikaları İçin Yol Gösterici
Araştırma, gestasyonel diyabetin önlenmesinde sosyal jetlagden çok; beslenme kalitesi, kilo kontrolü ve eğitim düzeyinin daha güçlü belirleyiciler olduğunu ortaya koyuyor.
Uzmanlar, prenatal dönemde obeziteyle mücadele ve beslenme danışmanlığının yaygınlaştırılmasının, hem anne hem bebek sağlığı açısından uzun vadeli kazanımlar sağlayacağını vurguluyor.
Kaynak: “Gestasyonel Diyabetli ve Non-Gestasyonel Diyabetli Gebelerde Sosyal Jetlag, Beslenme Durumu ve Antropometrik Özelliklerin Değerlendirilmesi” başlıklı yüksek lisans tezi. Tez No: 816748