Dijital platformlarda yayımlanan sahte veya gerçek amacı gizlenmiş iş ilanları, bireylerin kimlik bilgilerini ve kişisel verilerini büyük bir risk altına sokuyor. Adli Bilişim ve Siber Güvenlik Uzmanı Hamza Aytaç Doğanay, bu ilanların yalnızca bir dolandırıcılık yöntemi olmadığını, kişisel verilerin toplanması, dijital profillerin çıkarılması ve hedefli siber saldırılar için veri elde edilmesi amacıyla kullanıldığını belirtti. Yapay zekâ çağında saldırganların hedefinin artık yalnızca sistemler değil, doğrudan insanın kimliği ve dijital güvenliği olduğuna dikkat çekiliyor.
Özgeçmişler Dijital Kimlik Haritasına Dönüştü
İnternet üzerinden yürütülen işe alım süreçlerinde milyonlarca insan özgeçmişlerini farklı platformlarla paylaşıyor. Ancak bu verilerin kimler tarafından toplandığı ve ne kadar süre saklandığı konusunda ciddi belirsizlikler bulunuyor. Bir özgeçmişin sadece eğitim ve iş deneyiminden ibaret olmadığını vurgulayan Doğanay, telefon numarası, e-posta adresi, uzmanlık alanları ve kariyer yolculuğunu barındıran bu belgelerin kişinin ayrıntılı bir veri haritası olduğunu ifade ediyor. Kontrolsüz şekilde toplanan bu bilgiler diğer veri sızıntılarıyla birleştirilerek hedefli oltalama saldırıları, SIM-swap, kimliğe bürünme ve deepfake dolandırıcılığı gibi geniş bir suç yelpazesinde kullanılabiliyor.
Her İş İlanı Masum Olmayabilir
İnternette yer alan her ilanın gerçek bir personel ihtiyacını yansıtmayabileceğini belirten Doğanay, bazı ilanların uzun süre yayında kalmasına rağmen herhangi bir işe alımla sonuçlanmadığını söylüyor. Gerçekte açık pozisyon bulunmamasına rağmen sürekli ilan yayımlamanın web sitelerine trafik çekmek veya büyük bir organizasyon algısı oluşturmak için kullanılabileceği ifade ediliyor. Bu durum adayların kişisel verilerinin gereksiz yere toplanmasına yol açarken, Kişisel Verileri Koruma Kanunu'nun veri minimizasyonu ilkesiyle çelişiyor. Gereksiz fazla verinin siber risk iştahını artırdığına dikkat çekiliyor.
İşe Alım Süreçlerinde Yeni Standart Çağrısı
Kişisel verilerin korunması için işe alım süreçlerinde acilen yeni standartlar getirilmesi gerekiyor. Gerçek bir açık pozisyon bulunmadan ilan yayınlanmaması, aday verilerinin hangi amaçla işlendiğinin açıkça belirtilmesi ve süreç tamamlandıktan sonra gereksiz özgeçmişlerin mevzuata uygun şekilde silinmesi şart koşuluyor. Aktif olarak iş aramayan vatandaşların kariyer platformlarındaki hesaplarını gözden geçirmeleri, ihtiyaç duymuyorlarsa özgeçmişlerini yayından kaldırmaları öneriliyor. Uzmanlar, kamu otoriteleri tarafından etkin denetim mekanizmalarının geliştirilmesinin ve dijital ekosistemdeki veri toplama süreçlerinin sıkı bir şekilde takip edilmesinin hayati önem taşıdığını vurguluyor.
