Günümüz iş dünyasında başarı yalnızca rakamlarla ölçülmüyor. Çalışanların ruh hali, umut düzeyi, işe olan bağlılığı ve yaşamdan duyduğu tatmin; işletmelerin görünmeyen ama en güçlü sermayesi haline geliyor. Peki bu görünmeyen sermayeyi ne besliyor?
Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde hazırlanan bir doktora tezi, bu soruya bilimsel ve çarpıcı bir yanıt veriyor: Ahlaki liderlik.
Bilimsel Bir Soru: Liderin Ahlakı Çalışanın Psikolojisini Etkiler mi?
Merve Seda Karcıoğlu tarafından hazırlanan doktora tezinde, çalışanların yöneticilerine yönelik ahlaki liderlik algısının, üç temel alan üzerindeki etkisi incelendi:
-
İşe bağlanma
-
Yaşam tatmini
-
Psikolojik iyi oluş
Araştırmanın ayırt edici yönü ise bu ilişkide psikolojik sermayenin oynadığı kritik rolü mercek altına alması oldu.
Psikolojik Sermaye: Görünmeyen Güç
Tezde psikolojik sermaye;
-
Öz yeterlilik
-
Umut
-
İyimserlik
-
Psikolojik dayanıklılık
bileşenlerinden oluşan, geliştirilebilir ve ölçülebilir bir kaynak olarak ele alınıyor. Bu sermaye, çalışanların zorluklarla başa çıkma kapasitesini ve iş yaşamına bakışını doğrudan şekillendiriyor.
Saha Konuştu: 301 Çalışandan Bilimsel Kanıt
Araştırma, Erzurum Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren işletmelerde çalışan 301 kişi üzerinde gerçekleştirildi. Elde edilen veriler, ileri düzey istatistiksel analizlerle değerlendirildi.
Sonuçlar son derece netti:
-
Ahlaki liderlik algısı arttıkça çalışanların işe bağlanma düzeyi yükseliyor
-
Çalışanlar yaşamlarından daha fazla tatmin duyuyor
-
Psikolojik iyi oluş anlamlı biçimde güçleniyor
Ahlaki Liderlik Tek Başına Yetiyor mu?
Tezin en dikkat çekici bulgularından biri şu soruya odaklanıyor:
Ahlaki liderlik her zaman aynı etkiyi mi yaratır?
Yanıt: Hayır.
Psikolojik sermaye düzeyi bu noktada belirleyici oluyor. Araştırma, psikolojik sermayenin:
-
Ahlaki liderliğin etkisini aracı olarak güçlendirdiğini
-
Özellikle işe bağlanma üzerinde düzenleyici bir rol oynadığını ortaya koyuyor
Yani umutlu, dayanıklı ve kendine güvenen çalışanlar; ahlaki liderlikten çok daha güçlü biçimde besleniyor.
İş Dünyasına Bilimsel Bir Mesaj
Bu çalışma, iş yerinde etik davranışların yalnızca “doğru olan” değil, aynı zamanda psikolojik açıdan işlevsel olduğunu kanıtlıyor. Ahlaki liderlik; çalışanların tükenmişlikten uzaklaşmasını, işine bağlanmasını ve yaşamdan daha fazla doyum almasını sağlayan temel bir unsur olarak öne çıkıyor.
Etik Liderlik Bir Yönetim Tercihi Değil, Stratejik Bir Yatırım
Tez bulguları, liderliğin ahlaki boyutunun çalışanların iç dünyasında derin ve kalıcı etkiler yarattığını gösteriyor. İşletmeler için rekabet avantajı artık yalnızca teknolojide değil; ahlakta, güvende ve psikolojik sermayede gizli.
Kaynak
Karcıoğlu, M. S. (2020). Ahlaki Liderliğin İşe Bağlanma, Yaşam Tatmini ve Psikolojik İyi Oluş Üzerine Etkisinde Psikolojik Sermayenin Rolü: Erzurum Organize Sanayi Bölgesi Örneği. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Tez No; 645748
