Bilim insanları, hastalıkların erken teşhisinde önemli rol oynayan nadir hücreleri daha hızlı ve hassas biçimde ayırabilen yeni bir yöntem geliştirdi. Kan örnekleri içinde çok düşük sayıda bulunan bu hücreler, özellikle kanser ve damar hastalıklarının erken sinyallerini taşıyor.
Geleneksel yöntemlerde bu hücrelerin tespiti hem zaman alıyor hem de ek kimyasal işlemler gerektiriyor. Yeni sistem ise bu süreci daha pratik ve güvenilir hale getirmeyi hedefliyor.
Etiketsiz ve temassız ayrıştırma
Geliştirilen mikroakışkan sistem, hücreleri ayırmak için herhangi bir boya ya da kimyasal işaretleyici kullanmıyor. Bunun yerine hücrelerin yoğunluk farklarından yararlanılıyor.
Manyetik alan içerisinde hücrelerin farklı seviyelerde konumlanması sağlanarak, her hücre tipi kendi fiziksel özelliklerine göre ayrıştırılıyor. Bu sayede hücrelere zarar verme riski de en aza indiriliyor.
Mikro çip içinde yüksek başarı
Araştırmada kullanılan özel tasarımlı mikro çip, tek giriş ve iki çıkıştan oluşuyor. Sistem, düşük yoğunluklu hücreleri üst çıkışta toplarken daha yoğun hücreleri alt çıkışa yönlendiriyor.
Yapılan deneylerde hedef hücrelerin büyük bölümünün doğru şekilde ayrıldığı gözlemlendi. Bu sonuçlar, yöntemin pratik uygulamalarda kullanılabileceğini gösteriyor.
Kanser araştırmalarına katkı sağlayabilir
Bu teknoloji yalnızca teşhis alanında değil, kanser araştırmalarında da önemli avantajlar sunuyor. Sistem sayesinde canlı ve ölü hücreler birbirinden ayrılabiliyor.
Canlı hücrelerin elde edilmesi, özellikle laboratuvar ortamında doku oluşturma ve ilaç testleri gibi çalışmalarda büyük önem taşıyor. Böylece daha sağlıklı ve güvenilir deney sonuçları elde edilebiliyor.
Daha erişilebilir sağlık teknolojisi
Geliştirilen sistemin en dikkat çeken yönlerinden biri de düşük maliyetli ve taşınabilir olması. Karmaşık cihazlara ihtiyaç duymadan çalışabilmesi, bu teknolojinin daha geniş sağlık merkezlerinde kullanılabilmesinin önünü açıyor.
Uzmanlar, bu yöntemin ilerleyen dönemde kişiye özel tedavi süreçlerinde de önemli bir rol üstlenebileceğini belirtiyor.
Tıpta yeni bir kapı aralanıyor
Kandaki nadir hücrelerin hızlı ve doğru şekilde ayrıştırılması, hastalıkların erken evrede tespit edilmesini kolaylaştırabilir. Bu da tedavi başarısını doğrudan etkileyen en kritik faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Geliştirilen bu yeni teknoloji, basit bir kan örneğiyle çok daha kapsamlı sağlık verilerine ulaşılabileceğini göstererek tıpta önemli bir dönüşümün habercisi olabilir.
Kaynak: İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyomühendislik Anabilim Dalı, Hatice Ahsen Özcan, Microfluidic Devices’da Manyetik Tabanlı Hücre Ayrıştırma (Magnetic Based Cell Sorting in Microfluidic Devices), Yüksek Lisans Tezi, 2024. Tez No: 896745
