Eğitim sistemi içinde öğretmenlerin verimliliğini artırmak ve eğitim kalitesini ölçmek amacıyla yapılan denetimler, eğitim camiasında sıkça tartışılan konuların başında geliyor. Özellikle yarım saat gibi kısa bir sürede bir öğretmenin sınıf içindeki performansının ne kadar doğru değerlendirilebileceği uzun süredir eleştiri konusuydu. Bu tartışmalara son noktayı koyan gelişme ise yargı cephesinden geldi ve öğretmenleri yakından ilgilendiren oldukça önemli bir karar alındı.
Müfettişler Sınıfa Giremeyecek
Eğitim-Bir-Sen tarafından açılan dava sonucunda Danıştay, eğitim camiasında ses getiren bir karara imza attı. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim müfettişlerinin yetkilerini belirleyen yönetmelikteki bazı önemli maddeler oy birliğiyle iptal edildi. Alınan bu kararla birlikte il eğitim müfettişleri artık öğretmenleri ders sırasında sınıf içinde denetleyemeyecek.
Okullara Değerlendirme Esnekliği Geldi
Danıştay'ın iptal kararı sadece ders denetimleriyle sınırlı kalmadı. İlgili yönetmeliğin 9, 12 ve 65'inci maddelerindeki bazı bölümlerin iptaliyle birlikte, eğitim kurumlarının kendi kendilerini değerlendirmesini zorunlu kılan öz değerlendirme uygulaması da yürürlükten kalktı. Ayrıca müfettişlerin özel kişi ve kurumlardan bilgi veya belge talep etme yetkisi de hukuka aykırı bulunarak iptal edilen düzenlemeler arasında yer aldı.
İptalin Arka Planındaki Hukuki Sebep
Sendikalar ve eğitimciler, çok kısa süreli sınıf denetimlerinin (hazırlık, sınıf yönetimi, pedagojik esaslar gibi konularda) adil ve nitelikli bir sonuç vermediğini uzun süredir savunuyordu. Yargının iptal gerekçesi ise tamamen hukuki bir temele dayanıyor. Anayasa Mahkemesi, bu yönetmeliğin dayanağı olan kanun hükmünde kararnameyi 7 Aralık 2023 tarihinde iptal etmişti. Temelindeki kanun maddesi çöken yönetmelik de bu sebeple hukuki geçerliliğini yitirdi.
Müdürlerin Ve Zümre Başkanlarının Denetimi Sürecek
Yargı kararı sonrasında öğretmenlerin en çok merak ettiği konulardan biri de okul yönetiminin denetim yetkisinin ne olacağıydı. Danıştay kararı sadece il eğitim müfettişlerini kapsıyor. Okul müdürleri ve zümre başkanlarının kendi okullarındaki öğretmenleri değerlendirmesi, Nisan 2025'te Tebliğler Dergisi'nde yayımlanan farklı bir düzenlemeye dayandığı için eskisi gibi uygulanmaya devam edecek.
Bakanlık İçin İtiraz Yolu Açık
Kararın tebliğ edilmesinin ardından Millî Eğitim Bakanlığının önünde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna itiraz etmek için 30 günlük bir yasal süre bulunuyor. İlerleyen günlerde bakanlığın, müfettiş denetimlerini yasal bir zemine oturtmak amacıyla yeni bir yönetmelik hazırlayarak kamuoyuna duyurması bekleniyor.
