Mutfaklarda pilav yapımına geçmeden önce pirinci defalarca sudan geçirmek, hatta su tamamen berraklaşana kadar yıkamak yıllardır süregelen en yaygın alışkanlıklardan biri. Ancak uzmanların değerlendirmeleri, bu işlemin her yemek için şart olmadığını ortaya koyuyor. Pirincin yıkanıp yıkanmaması gerektiği; kullanılan pirinç çeşidine, pişirilecek yemeğe ve hedeflenen kıvama göre değişiklik gösteriyor.
Pirinç Neden Yıkanır?
Pirincin yıkanmasındaki temel sebep, üretim ve paketleme süreçlerine dayanıyor. İşlenme ve paketlenme aşamalarında tanelerin birbirine sürtünmesiyle pirincin dış yüzeyinde ince bir nişasta tabakası oluşuyor. Yıkama işlemi bu fazla nişastanın arındırılmasını sağlıyor. Şeflere göre pirinci pişirmeden önce sudan geçirmek, tanelerin tencerede birbirine yapışmasını önleyerek daha kabarık ve tane tane bir pilav elde edilmesine yardımcı oluyor.
Doğru Yıkama Süresi Ve Yöntemi Nasıl Olmalı?
Uzmanlar, pirinci gereğinden uzun süre su altında tutmak yerine yalnızca yüzeydeki fazla nişastayı temizleyecek kadar yıkamanın yeterli olduğunu belirtiyor. Mutfakta uygulanabilecek pratik yıkama adımları şöyle:
-
Süzgeç Yöntemi: Pirinci ince gözenekli bir süzgece alıp soğuk suyun altında hafifçe karıştırarak yıkamak en etkili yöntemlerden biri olarak öne çıkıyor.
-
Kase Yöntemi: Pirinç tanelerinin dökülmesini önlemek isteyenler, pirinci su dolu bir kasede çalkalayıp ardından süzerek de fazla nişastayı uzaklaştırabiliyor.
-
İdeal Süre: Beyaz pirinç için 1 ila 2 dakika, esmer pirinç için ise yaklaşık 30 saniyelik bir yıkama süresi yeterli görülüyor.
Pirinç Yıkamak Arsenik Oranını Düşürür Mü?
Pirincin yıkanması söz konusu olduğunda tüketicilerin en çok merak ettiği konuların başında arsenik geliyor. Sulak tarım alanlarında yetişen pirinç, suyundan arsenik emebiliyor. Esmer pirinçte kepek ve embriyo tabakaları korunduğu için arsenik oranı beyaz pirince kıyasla daha yüksek seviyelerde olabiliyor.
Buna karşın uzmanlar, pirinci yalnızca soğuk sudan geçirmenin pişmiş haldeki arsenik miktarı üzerinde sınırlı bir etki yarattığına dikkat çekiyor. Arseniği belirgin ölçüde azaltmak için pişirme tekniği öne çıkıyor:
-
Pirinci makarna haşlar gibi bol suda pişirmek, inorganik arseniğin yaklaşık yüzde 30 ile 60'ının uzaklaştırılmasına katkı sağlıyor. Ancak bu yöntem, suda çözünen folat, niasin ve tiamin gibi bazı vitaminlerin de kaybına neden olabiliyor.
-
Sheffield Üniversitesi'nde gerçekleştirilen bir araştırma ise belirli bir pişirme yöntemi uygulandığında kahverengi pirinçte doğal olarak bulunan arseniğin yüzde 50'sinden fazlasının, beyaz pirinçte ise yüzde 74'ünün ortadan kalktığını ortaya koyuyor.
Yıkama İşlemi Besin Değerini Düşürür Mü?
Pirinç suyla temas ettiğinde yüzeyinde bulunan bazı besin öğelerinde azalma yaşanabiliyor. Buna rağmen esmer pirinç, besin değeri açısından avantajını koruyor. Kepek ve embriyo yapıları bozulmadığı için beyaz pirince göre çok daha fazla lif ve protein barındıran esmer pirinçte, yıkama ve pişirme süreçlerinin ardından da bu besin öğelerinin önemli bir kısmı korunabiliyor.




