Geleneksel Türk halk edebiyatının yaşayan isimlerinden biri olan ve yaşamını Erzincan'da sürdüren Âşık Nurhanî'nin (Nuri Kaya) hayatını, sanatsal yolculuğunu ve kaleme aldığı şiirlerini mercek altına alan yeni kitap yayımlandı. Prof. Dr. Necdet Tozlu ve Prof. Dr. M. Abdullah Arslan tarafından hazırlanan eser, aşığın tüm portresini ve şiir dünyasını okurların beğenisine sundu.
Gümüşhane'den Başlayan ve Gurbetle Şekillenen Bir Yaşam
1959 yılında Gümüşhane'nin Kelkit ilçesine bağlı Aziz köyünde dünyaya gelen Nuri Kaya, dörde bölünmüş bir ailenin ikinci çocuğu olarak hayata gözlerini açtı. Henüz beş yaşındayken babası Halit'i kaybeden Kaya, annesinin ırgatlık yaparak kendilerini büyütmeye çalıştığı zorlu bir çocukluk geçirdi. Köyündeki ilkokuldan 1970 yılında mezun olan sanatçı, ailesinin maddi sıkıntıları nedeniyle eğitimine devam edemeyince 1972 yılında, henüz 13 yaşındayken gurbet yolunu tuttu.
İstanbul'da inşaat ameleliğiyle başlayıp sıva ustalığına kadar yükselen gurbet hayatı; İstanbul, Kırklareli, Tekirdağ, Bursa, Yalova ve Lüleburgaz gibi şehirlerde 15 yıl boyunca sürdü. 1983 yılında Suudi Arabistan'ın Mekke şehrine inşaat işçisi olarak giden ve her cuma umre ile hac vazifesini yerine getiren sanatçı, 1990 yılında Erzincan'a dönüş yaptı. 1980 yılında evlenen Nuri Kaya'nın bu evlilikten dört çocuğu ve yedi torunu dünyaya geldi.
Badeli veya Usta-Çırak İlişkisi Olmadan Başlayan Aşıklık
Askerlik dönüşü şiir yazmaya ve söylemeye başlayan Âşık Nurhanî, ne badeli bir aşıktır ne de klasik anlamda bir usta-çırak ilişkisiyle yetişmiş. İçindeki aşklara olan sevgisiyle yola çıkan sanatçı; Erzincan'da Kul Nuri ve Aşık Zakir gibi isimlerle buluşup aşık kahvehanelerinde programlar ve atışmalar gerçekleştirmiş. Fiili bir usta aşık olmasa da manevi olarak Aşık Reyhani'yi kendine rehber edinen Nurhanî, günümüzde Erzincan'da Âşıklar Kahvehanesini işletmeye devam etmekte.
Zayıflayan Bir Geleneğin Direnen İsmi
Aşıklık geleneğinin değişen dünya şartları, eğlence kültürü ve bilgilenme yollarının artması nedeniyle zayıflama sürecinde olduğuna dikkat çekilen kitapta, köy köy dolaşan aşık neslinin tükenmekte olduğu vurgulanmakta. Kültür Bakanlığı ve çeşitli kurumların desteğiyle düzenlenen "Aşıklar Bayramı" etkinlikleri ile televizyon programlarına rağmen halktan yeterli karşılığı bulamayan bu sanat dalında Nurhanî, çevresindeki gençleri yüreklendirerek inceliklerini aktarmakta.
Kitapta Yer Alan Şiirlerin Teknik Yapısı
Yeni yayımlanan eserde, Âşık Nurhanî'nin şiirlerinin teknik yapısına ilişkin detaylı verilere de yer verildi. Kitapta toplam 159 şiir, 12 atışma ve 8 mani yer almakta. Tamamı hece vezniyle yazılmış olan bu şiirlerin dağılımı şu şekilde;
-
57 şiir 8'li hece ölçüsüyle (5+3 veya 4+4 duraklı),
-
Geri kalan 102 şiir ise 11'li hece ölçüsüyle (6+5 veya 4+4+3 duraklı) kaleme alınmış.
Şiirlerin yüzde 35'inin 8'li, yüzde 65'inin ise 11'li hece ölçüsüne sahip olduğu belirtilirken, nazım birimi olarak yalnızca bir şiirde 5'lik, diğer tüm şiirlerde ise dörtlük birimi tercih edilmiş.
Sanat hayatı boyunca şiirlerini Erzincan'da Özsöz ve Doğu gazetelerinde yayımlayan, ulusal ve yerel televizyon kanallarındaki programlara katılan Âşık Nurhanî, TRT Avaz, Akit TV, Kontv, Çay TV, Türkiye Yazarlar Birliği Erzincan Şubesi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi ve Erzincan Valiliği gibi kurumlar tarafından birçok plaket ve ödülle onurlandırılmış aşıklarımızdan.
