Tarladan soframıza ulaşan gıdaların güvenliği ve kullanılan tarım ilaçlarının denetimi, hem üreticileri hem de tüketicileri yakından ilgilendiriyor. Son dönemde meyve ve sebzelerde karşılaşılan ilaç kalıntıları ile hatalı ilaçlama iddiaları, Bakanlığı harekete geçirdi. Üretimde bilinçsiz ilaç kullanımının önüne geçmek ve hangi tarlada ne kadar ilaç kullanıldığını adım adım izlemek için kapsamlı bir düzenleme hayata geçirildi. 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla başlayan bu yeni uygulama, tarım ilacı satın alma alışkanlıklarını baştan aşağı değiştiriyor.
B-Reçete Sistemi Nasıl İşliyor?
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın devreye soktuğu B-Reçete sistemi, bitki koruma ürünlerinin satışını internet ortamında adım adım takip etmeyi amaçlıyor. Bu uygulama sayesinde hangi çiftçinin, hangi zararlı haşereye karşı ve ne miktarda ilaç kullandığı anlık olarak kayıt altına alınıyor. Böylece hem iç piyasadaki ürünlerin hem de ihraç edilen tarım mallarının denetlenebilirliği artıyor.
Sadece 5 Etken Maddeye Reçete Şartı
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken yönü, reçete zorunluluğunun kapsadığı ilaç sayısı oldu. Sistem kapsamında yalnızca Abamektin, Acetamiprid, Diflubenzuron, Pyriproxyfen ve Quinclorac isimli 5 etken maddeyi içeren tarım ilaçları reçeteyle satılıyor. Bu maddeleri içeren ürünleri almak isteyen üreticilerin, ziraat mühendislerine dijital reçete yazdırması gerekiyor.
Diğer İlaçlar İçin Telefon Şifresi Yeterli
Reçete kapsamı dışında kalan 343 etken maddeli ürün için ise daha pratik bir yöntem uygulanıyor. ÇKS, TUKAS veya KOBÜKS sistemlerine kayıtlı cep telefonu numarası bulunan çiftçiler, bayiye gittiklerinde telefonlarına gelen SMS doğrulama kodunu yetkiliye bildirerek ilaçlarını satın alabiliyor. Telefon kaydı bulunmayan üreticiler ise İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine giderek 6 ay geçerli taahhütname vermek şartıyla ilaç temin edebiliyor. Bazı bakırlı ve kükürtlü ürünler ile bitki besleme ürünleri ise bu takip sisteminin tamamen dışında tutuluyor.
Erzincanlı Çiftçiler İçin Önemli Uyarı
Erzincan'ın bereketli ovalarında üretim yapan yöre çiftçilerinin mağduriyet yaşamaması için sistem kayıtlarını güncellemesi büyük önem taşıyor. Özellikle Erzincan İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerindeki ÇKS sisteminde cep telefonu bilgisi tanımlı olmayan üreticilerin, ilaç bayilerinden eli boş dönmemek adına bilgilerini kontrol ettirmeleri gerekiyor. Yöredeki sebze ve meyve üreticileri, reçeteli 5 etken madde dışındaki ilaçları doğrulama koduyla hızlıca alabilecek ancak telefon numarası eksik olanların taahhütname belgesi düzenlemesi gerekecek.
Sistem Kapsamı Tartışma Yaratıyor
Tarım ilaçlarının dijital takibe alınması olumlu bir adım olarak görülse de uygulamanın sınırları tartışmaları beraberinde getiriyor. Yüzlerce aktif maddeden sadece 5 tanesinin reçeteye bağlanması, diğer 343 madde için ise yalnızca SMS onayının yeterli görülmesi uzmanlar tarafından yetersiz bulunıyor. Sektör temsilcileri, kalıntısız ve güvenli gıda üretimi için reçete zorunluluğunun önümüzdeki süreçte diğer etken maddelere de yaygınlaştırılıp yaygınlaştırılmayacağını merakla bekliyor.
