Türk Hukuk Sistemi Hangi Ülkeden Alındı? Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Hukuk Nasıl Şekillendi? Hangi Ülkenin Kanunları Neden Seçildi? İşte Cumhuriyet’in İlk Yıllarındaki Büyük Hukuk Devrimi
Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte hukuk sistemini çağdaş ve laik bir yapıya kavuşturmak amacıyla hayata geçirilen Hukuk Devrimi kapsamında, Avrupa'nın gelişmiş kanunları iktibas edilerek Türk toplumsal yapısına uyarlandı. Tarihsel süreçte sıfırdan kanun yazmanın uzun zaman alacak olması nedeniyle, farklı alanlarda en gelişmiş yasalara sahip ülkeler tercih edildi ve bu kanunlar zaman içinde tamamen yenilendi.
Türk Hukukunun Temelleri Hangi Ülkelerden İktibas Edildi?
Cumhuriyet'in ilk yıllarında toplumu hızla çağdaşlaştırmak hedefiyle yürütülen çalışmalar doğrultusunda, alanında en iyi olan ülke kanunları seçildi ve Türk hukukçular tarafından uyarlandı. Hangi temel kanunun hangi ülkeden alındığına dair detaylı döküm şu başlıklar altında toplanıyor:
İsviçre Hukukunun Türk Hukuk Sistemindeki Yeri
İsviçre menşeili kanunlar, modern, açık ve demokratik yapıları nedeniyle Türk hukukunun temel iskeletini oluşturdu.
-
Medeni Kanun (1926): Avrupa'daki en modern, en yeni ve demokratik kanun olduğu için tercih edildi. Kadın-erkek eşitliği, tek eşlilik ve resmi nikah esası getirildi. 2002 yılında tamamen yenilendi.
-
Borçlar Kanunu (1926): Medeni Kanun'un tamamlayıcısı niteliğinde olduğu için doğrudan İsviçre Borçlar Kanunu örnek alındı. 2012'de yeni Türk Borçlar Kanunu yürürlüğe girdi.
-
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (1927): Hukuk mahkemelerindeki yargılama yöntemlerini düzenleyen bu kanun, İsviçre'nin Neuchâtel (Nöşatel) kantonundan alındı. 2011'de HMK olarak yenilendi.
-
İcra ve İflas Kanunu (1932): Alacak ve borç ilişkilerinin devlet eliyle takibini düzenleyen bu yasa, İsviçre icra sisteminden uyarlandı.
Alman ve İtalyan Hukukundan Alınan Kanunlar
Ticaret ve ceza alanlarında dönemin en gelişmiş kodifikasyonuna sahip olan Almanya ve İtalya'nın mevzuatları esas alındı.
-
Ceza Kanunu (1926): 1889 tarihli İtalyan Zanardelli Yasası esas alındı. Dönemin en sistemli ve gelişmiş ceza kanunlarından biri olduğu için seçildi (Mussolini'nin faşist dönemi kanunu değildir). 2005 yılında tamamen yerli ihtiyaçlara göre yenilendi.
-
Ticaret Kanunu (1926): Kara ticareti ve şirketler hukuku konularında dönemin en gelişmiş kodifikasyonuna sahip olan Alman Ticaret Kanunu esas alındı. 2012'de köklü reformlarla değiştirildi.
-
Deniz Ticaret Kanunu (1929): Almanya'nın iki farklı denize kıyısı olması ve deniz ticaretinde çok gelişmiş kurallara sahip olması nedeniyle Alman mevzuatından alındı.
-
Ceza Muhakemeleri Kanunu (1929): Ceza yargılamalarının usul ve esaslarını belirleyen kanun Almanya'dan iktibas edildi. 2005'te CMK olarak güncellendi.
Fransız Hukuk Sisteminin Etkisi
-
İdare Hukuku / İdari Yargılama (1929): Türkiye, idari yapılanma ve devlet-vatandaş arasındaki uyuşmazlıkları çözen "İdari Rejim" modelini Fransa'dan örnek aldı. Danıştay modeli de Fransız Conseil d'État sistemine dayanıyor.
Neden Farklı Ülkelerden Alındı ve Günümüzdeki Durumu Ne?
Sıfırdan kanun yazmanın uzun zaman alacak olması nedeniyle, "Hangi ülkenin hangi kanunu kendi alanında en iyisiyse" o kanun seçildi ve Türk hukukçular tarafından tercüme edilerek milli yapıya ve geleneklere uygun hale getirildi.
Günümüzde bu kanunların tamamı, 2000'li yıllarda TBMM tarafından yapılan büyük reformlarla çağın gereksinimlerine uygun şekilde tamamen yenilenmiş, "çeviri" kimliğinden sıyrılarak özgün ve yerli bir yapıya kavuşturulmuştur.
Kaynaklar;
• Google Trends (Arama Trendleri ve Kullanıcı Verileri)
• SuCo Official (Sürdürülebilir Spor Aksesuarları Ürün Bilgileri)
• Ecocotton (Organik Tekstil ve Spor Havluları Ürün Spesifikasyonları)
• DNCN Store, Heyys Active & Artış Active (Yerli Spor Giyim Üretim ve Trend Katalogları)
• Penti Corporate (Teknik Spor Çorapları ve Kaydırmaz Taban Teknolojileri İncelemesi)
