Türkiye Yazarlar Birliği Erzincan Şubesinin bu haftaki konuğu Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Mustafa Sönmez oldu. Programda TYB Erzincan Şube Başkanı Halil İbrahim Özdemir başta olmak üzere şube yönetimine ve katılımcılara teşekkür ederek sözlerine başlayan Sönmez, "Kur'an-ı Kerim'de İman ve Ahlak İlişkisi" üzerine oldukça verimli ve ufuk açıcı bir sohbet gerçekleştirdi. Sunumun ardından Prof. Dr. Nizamettin Parlak teşekkür belgesini, Prof. Dr. Ekrem Köksal ise Leblebici Baba Divanı kitabını takdim etti ve program çay sohbetiyle devam etti.

Dini Hükümlerin Çerçevesi ve İmanın Üç Temel İlkesi

Sohbette dini hükümlerin itikadi ve ameli boyutları ele alınırken; itikadi hükümlerin inançla ilgili hükümler, ameli hükümlerin ise organlarla yapılan işler olarak ibadetler, muamelat ve ahlak şeklinde üç başlıkta incelendiği ifade edildi. Ahlakın da kötü ahlak anlamına gelen ahlak-ı zemime ve ahlak-ı seyyie ile güzel ahlak ve erdem anlamına gelen ahlak-ı hasene olarak ikiye ayrıldığı aktarıldı. Kur'an-ı Kerim'in baştan sona bir ahlak kitabı olduğu, emir ve yasaklarının hedefinin imanlı, ibadetli ve ahlaklı bireyler ile ahlaklı bir toplum meydana getirmek olduğu vurgulandı; güzel ahlakın bulunmadığı yerde dinin hükmünün kalmayacağı dile getirildi.

İmanın sözlükte tasdik etmek, güvenmek ve güven vermek anlamlarına geldiği, müminin ise güvenen ve güven veren kişi olduğu belirtildi. İmanın kesinlik, güven ve tasdik anlamı taşıdığı; şirk, şüphe ve bölünmeyi kabul etmediği kaydedildi. Şirkin Allah'a ortak koşmak olduğu ve küfür çeşitleri arasında yer aldığı, şüphenin ise akla gelebilse de kişiyle yaşanmaması ve bilenlere sorulup araştırılarak giderilmesi gerektiği ifade edildi. İmanın bölünmez bir bütün olduğu, altı esasın evin temeli, duvarları ve çatısı gibi birbirinden ayrılamayacağı ve Kur'an ayetlerinin bir kısmını kabul edip bir kısmını reddetmenin iman sayılmayacağı vurgulandı.

İnanç ile İman Arasındaki Fark ve Taklidi İmandan Tahkiki İmana Geçiş

İnanç kavramının daha geniş çerçevesi ile taklidi imandan tahkiki imana ulaşmanın önemi üzerinde duruldu. İmanın kesinlik taşırken inancın hem dini hem dünyevi olabildiği ve ihtimal, zan ya da şüphe barındırabildiği belirtildi. Çocukluk ve görenek düzeyinde kalan taklidi imanın zayıf olduğu ve çabuk sönebileceği; kişinin akıl ve baliğ olduktan sonra okuyarak, araştırarak ve düşünerek tahkiki imana ve kesinliğe ulaşması gerektiği ifade edildi. Kesin imanın kişiyi harekete geçirip tedbir aldırdığı, yüzeysel ve sözde kalan imanın ise sınanmalardan muaf tutulamayacağı aktarıldı.

Kasten Yapılan İşler ve Süreklilik Kazanan Ahlak

Amelin niyetli, kasten ve özgür iradeyle yapılan davranış ve eylemler olduğu; bilinçsiz davranışların, hayvanların hareketlerinin, baygınlık ve uykudaki hallerin ya da zorla yapılan işlerin amel sayılmadığı kaydedildi. Ahlakın karakter, huy, tabiat ve seciye anlamına geldiği, bir davranışın ahlak sayılabilmesi için sürekli yapılması ve meleke haline gelmesi gerektiği belirtildi. Tek seferlik iyilik ya da kötülüğün tek başına kişiyi tanımlamayacağı, asıl belirleyici olanın süreklilik kazanmış karakter olduğu ifade edildi.

Ahiret Bilinci, İbadetlerin Gayesi ve Haramlar Arasındaki Seçmeci Tutum

Ahiret bilincinin sorumluluk duygusuyla bağı ele alınırken, dinleri ideolojilerden ve felsefi sistemlerden ayıran en temel unsurun ahiret inancı olduğu vurgulandı. Ahiret inancının zayıflaması ya da ortadan kalkması halinde hesap verme bilincinin ve yaptırım gücünün de zayıflayacağı, bu nedenle Kur'an ve hadislerde Allah'a iman ile ahirete imanın sıklıkla birlikte zikredildiği aktarıldı. Namaz, oruç, hac ve zekât gibi ibadetlerin asıl gayesinin kişiyi ıslah edip ahlaki olgunluğa ulaştırmak olduğu ifade edildi.

Namazın şuurlu ve Allah'ın huzurunda olma bilinciyle kılındığında kötülüklerden alıkoyduğu, orucun sadece yeme içmeden uzak durmak değil dili, gözü, kulağı ve organları haramdan koruyarak yardımlaşma bilinci kazandırmak olduğu dile getirildi. Hacda kazanılan edep ve güzel ahlakın memlekete döndükten sonra da sürdürülmesi gerektiği, zekâtın ise malın asıl sahibinin Allah olduğu bilinciyle cimrilikten koruyup muhtaçlara karşı sorumluluk yüklediği belirtildi. Ayrıca nefsani arzular, heva ve heves, açgözlülük, hırs, sabırsızlık ve haramlar arasındaki seçmeci tutumların ahlaki savrulmaya nasıl yol açtığı konuşuldu.

Erzincan'da Cumartesi Sabahı Kuvvetli Yağış Bekleniyor
Erzincan'da Cumartesi Sabahı Kuvvetli Yağış Bekleniyor
İçeriği Görüntüle

Haramlar Arasında Ayrım Yapmak ve Ahlaksızlığın Farklı Boyutları

Haramlar arasında ayrım yapmanın ve bazı günahları küçümsemenin toplumsal bir sorun olduğu ifade edildi; örneğin gıybetin ve kul hakkının hafife alınabildiği, iffet ve namus konusunda çifte standartlı yaklaşımların bulunduğu vurgulandı. Adam öldürmenin ve cinayetlerin toplumda ne kadar kolay işlenebildiğine dikkat çekilerek, cana kıymanın ve haksızlığın büyük bir ahlaksızlık ve ağır bir vebal olduğu belirtildi. Soru-cevap bölümünde hırsızlık ile iffetsizliğin farklı kavramlar olduğu ancak her ikisinin de ahlaksızlık kapsamına girdiği; mal gasbı, darp ve cinayetin de ahlaksızlığın farklı türleri arasında yer aldığı ifade edildi.

Toplumsal Çöküş Riski, Tebliğ ile Temsil

Uyuşturucu, hırsızlık, dolandırıcılık, cinayet ve benzeri sorunların toplumu içten içe kemiren manevi bir çöküşe yol açabileceği, çözümün yalnızca yetkililere değil herkesin kendi sorumluluğunu üstlenmesine bağlı olduğu dile getirildi. Kurumlara ve imkanlara rağmen ahlaklı bir toplum oluşturma çabasında nefsani arzuların, hırsın ve aceleciliğin önündeki engellerin aşılması gerektiği kaydedildi. Güzel bir ahlak ve sağlam bir toplum için yalnızca sözle "tebliğ" etmenin değil, yaşayarak "temsil" etmenin de belirleyici olduğu hatırlatıldı.

Program, Prof. Dr. Mustafa Sönmez'e teşekkür belgesi ve Leblebici Baba Divanı kitabının takdimiyle tamamlandı.

Tyb Erzincan Subesi Iman Ve Ahlak Sohbeti KatilimcilarProf Dr Mustafa Sonmez Tyb Erzincan Konusmasi

Muhabir: Merve Kiraz