Uzmanlar, halk arasında soğuk ısırması olarak bilinen ve tıp literatüründe “frostbite” olarak tanımlanan durumun, yanlış müdahale edilmesi halinde ciddi sonuçlara, hatta uzuv kaybına kadar varan riskler taşıdığı konusunda vatandaşları uyardı.
Yapılan açıklamalarda, frostbite’ın genellikle sıfır derecenin altındaki hava koşullarına uzun süre maruz kalınması sonucu ortaya çıktığı belirtildi. Yoğun soğuk nedeniyle dokularda ve hücrelerde kan dolaşımının bozulduğu, bunun da beslenme yetersizliğine yol açtığı ifade edildi. Özellikle askerler, dağcılar, açık alanda çalışanlar ve yoğun alkol kullanımı sonrası soğuğa maruz kalan bireylerin risk grubunda yer aldığı vurgulandı.
Soğuk ısırmasının en sık burun, kulak, el ve ayak parmakları gibi uç bölgelerde görüldüğünü belirten uzmanlar, ilk belirtilerin karıncalanma, uyuşma ve ciltte solukluk hissi şeklinde ortaya çıktığını aktardı. Hafif vakalarda cilt renginin beyaz-gri olduğu, maruziyet süresi uzadıkça derinin mavi-mor renge döndüğü, sertleşmenin arttığı ve ileri vakalarda içi sıvı dolu kabarcıkların oluşabildiği kaydedildi. En ağır durumlarda ise sinirlerin etkilenmesine bağlı olarak tam hissizlik gelişebildiği ifade edildi.
“Isıtılan organ yeniden soğuğa maruz bırakılmamalı”
Uzmanlar, tedavide yapılan en büyük hatanın, etkilenen bölgenin ısıtıldıktan sonra yeniden soğuk ortama maruz bırakılması olduğuna dikkat çekti. Bu durumun doku hasarını artırarak amputasyona kadar gidebilecek ağır sonuçlara yol açabileceği vurgulandı.
Doğru müdahalenin, öncelikle soğukla temasın tamamen kesilmesiyle başladığı belirtilirken, etkilenen uzvun 37–39 derece sıcaklıktaki suya 20-30 dakika süreyle tutulmasının önerildiği ifade edildi. Ateşle ısıtmaya çalışmak, sert şekilde ovalamak veya doğrudan ısı kaynağına tutmanın ise kesinlikle yapılmaması gereken yanlışlar arasında yer aldığı kaydedildi.
Bazı vakalarda ilaç tedavilerinin uygulanabildiğini belirten uzmanlar, ileri düzeyde damar içi pıhtı oluşumu görülen ağır vakalarda ise özel tedavilere başvurulabildiğini aktardı.
Korunmak için alınacak önlemler
Soğuk ısırmasından korunmak için kalın ve kat kat giyinmenin önemine dikkat çeken uzmanlar, özellikle kansızlığı olan bireylerin daha dikkatli olması gerektiğini belirtti. Termal çorap, eldiven ve bere kullanımı, aşırı soğukta uzun süre kalmamak ve parmakları düzenli hareket ettirmenin riski azalttığı ifade edildi.
Uzmanlar, alınacak basit önlemlerle frostbite riskinin büyük ölçüde önlenebileceğini belirterek, soğuk havalarda bilinçli davranmanın hayati önem taşıdığını vurguladı.