Takvimlerin 11 Kasım’ı gösterdiği bugün, hem dünya genelinde imparatorlukları yıkan büyük kırılmalara hem de ülkemizin geleceğine nefes olan çok özel adımlara ev sahipliği yapıyor; işte savaşların bittiği, liderlerin seçildiği ve modern dünyanın şekillendiği o gizemli 11 Kasım kronolojisi!
11 Kasım, hem Türkiye hem de dünya tarihi açısından yüzyıllara damga vuran pek çok kritik olayın aynı takvim yaprağında buluştuğu nadir günlerden biri olarak dikkat çekiyor. Küresel savaşların sona ermesinden Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki siyasi ve ekonomik kararlara, uluslararası anlaşmalardan geleneksel günlere kadar geniş bir yelpazeyi barındıran bu özel tarih, hafızalardan silinmeyecek gelişmelere ev sahipliği yaptı.
11 Kasım’da Tarihe Damga Vuran Olaylar
Tarih boyunca 11 Kasım günü, dünyayı ve ülkemizi derinden sarsan pek çok önemli gelişmeye sahne oldu. İşte o dönüm noktalarından bazıları:
-
1539 - Mihrimah Sultan ile Rüstem Paşa’nın Evliliği: Osmanlı Padişahı I. Süleyman (Kanuni) ve Hürrem Sultan’ın kızı Mihrimah Sultan, Kubbe Veziri Rüstem Paşa ile hayatını birleştirdi. Günlerce süren ihtişamlı şenlikler sarayda büyük yankı uyandırdı.
-
1889 - Washington’ın Eyalet Oluşu: Washington bölgesi, ABD’nin 42. eyaleti olarak resmi şekilde birliğe katıldı.
-
1914 - Osmanlı Devleti’nin Savaş İlanı: Osmanlı İmparatorluğu, I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri’ne resmen savaş ilan etti.
-
1918 - I. Dünya Savaşı’nın Sona Ermesi: Almanya ile İtilaf Devletleri arasında Fransa’nın Compiègne Ormanı’nda ateşkes imzalandı. Saat 11.00’de yürürlüğe giren bu anlaşma ile 4 yıldan fazla süren I. Dünya Savaşı fiilen sona erdi.
-
1918 - Polonya Bağımsızlık Günü: 123 yıldır yabancı devletlerin egemenliği altında olan Polonya, I. Dünya Savaşı'nın bitimiyle bağımsızlığını yeniden kazandı.
-
1923 - Adolf Hitler’in Tutuklanması: Almanya'da "Birahane Darbesi" girişiminin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Adolf Hitler tutuklandı.
-
1926 - U.S. Route 66 Açıldı: Amerika’yi boydan boya kateden ve Amerikan popüler kültüründe ikonik bir yere sahip olan U.S. Route 66 karayolu hizmete girdi.
-
1938 - İsmet İnönü Cumhurbaşkanı Seçildi: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Atatürk'ün vefatının ardından İsmet İnönü’yü oy birliğiyle Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçti.
-
1942 - Varlık Vergisi Kabul Edildi: Türkiye'de savaş koşullarının getirdiği ekonomik darlık ve karaborsacılıkla mücadele amacıyla hazırlanan Varlık Vergisi kanunu TBMM'de kabul edildi.
-
1947 - Türkiye IMF’ye Üye Oldu: Türkiye Cumhuriyeti, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'na üye oldu.
-
1992 - Maastricht Antlaşması: Avrupa Topluluğu üyelerinin imzaladığı Maastricht Antlaşması yürürlüğe girerek resmi olarak Avrupa Birliği kuruldu.
Günün Önemi ve Çağdaş Karşılıkları
11 Kasım, yalnızca geçmişteki büyük tarihi olaylarla değil, günümüzde takvim yapraklarında anılan pek çok farklı kimlikle de öne çıkıyor:
-
Milli Ağaçlandırma Günü (Türkiye): 2019 yılında Cumhurbaşkanlığı genelgesiyle ilan edilen bu özel gün, "Geleceğe Nefes" mottosuyla her yıl 11 Kasım saat 11.11’de Türkiye’nin 81 ilinde eş zamanlı fidan dikim etkinliklerine sahne oluyor. Çevre bilincini artırmak ve orman varlığını genişletmek amaçlanıyor.
-
Dünya Bekarlar Günü (Singles' Day): 1990'larda Çin'deki üniversite öğrencileri tarafından Sevgililer Günü'ne alternatif olarak başlatılan 11.11 (11.11 rakamındaki dört adet "1" sayısı yalnızlığı ve bireyselliği temsil ediyor), günümüzde küresel bir e-ticaret ve indirim festivaline dönüşmüş durumda.
-
Anma Günü (Remembrance Day / Poppy Day): Özellikle İngiltere, Kanada, Fransa ve İngiltere'ye bağlı pek çok ülkede I. Dünya Savaşı'nda ve diğer çatışmalarda hayatını kaybeden askerleri anmak için gelincik çiçekleri takılarak kutlanıyor ve anılıyor.
-
Polonya Ulusal Bağımsızlık Günü: Polonya'nın 1918 yılında tam egemenliğine kavuşmasını simgeleyen resmi bayram olarak kutlanıyor.
Kaynaklar;
• T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Arşivi (Milli Ağaçlandırma Günü ve Cumhuriyet Tarihi Kayıtları)
• TBMM Tutanak Dergisi ve Resmi Gazete Arşivi (İsmet İnönü'nün Seçilmesi ve Varlık Vergisi Kanunu)
• Türk Tarih Kurumu (TTK) Yayınları (Osmanlı İmparatorluğu Savaş İlanı ve Saray Evlilikleri)
• İngiliz Kraliyet Savaş Müzesi (Imperial War Museums - IWM) Belgeleri (11 Kasım 1918 Compiègne Ateşkesi)
• Polonya Ulusal Anma Enstitüsü (IPN) Kayıtları (Polonya Bağımsızlık Günü Tarihçesi)
• Uluslararası Para Fonu (IMF) Tarihsel Üyelik Kronolojisi
• Avrupa Birliği Resmi Portalı (europa.eu) (Maastricht Antlaşması Tarihçesi)
