Market raflarında gezinirken hemen her paketli gıdanın arkasında gözümüze çarpan "eser miktarda fıstık içerebilir" ya da "aynı hatta üretilmiştir" gibi ibareler, yakın zamanda çok daha güvenilir hale geliyor. Gıda alerjisi olan milyonlarca insan için hayati önem taşıyan bu uyarılar, bugüne kadar üreticilerin inisiyatifine veya yasal sorumluluktan kaçma çabalarına göre şekilleniyordu. Ancak uluslararası düzeyde atılan yeni bir adım, gıda alışverişi alışkanlıklarımızı kökten değiştirmeye hazırlanıyor.
Dünyadaki tüm gıda üreticilerini ve tüketicilerini yakından ilgilendiren bu gelişmenin detayları, İsviçre'de yapılan uluslararası bir toplantıyla netlik kazandı.
Cenevre'de Kabul Edilen Yeni Uluslararası Kılavuz
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) ortak kuruluşu olan Codex Alimentarius Komisyonu, gıda etiketlerindeki ihtiyati alerjen uyarıları için yeni bir rehberi kabul etti. İsviçre'nin Cenevre kentinde 6-10 Temmuz 2026 tarihleri arasında düzenlenen 49. komisyon toplantısında alınan bu karar, dünya genelindeki etiketleme standartlarını daha güvenilir kılmayı amaçlıyor.
"İçerebilir" İbaresine Bilimsel Kriter Zorunluluğu
Mevcut düzende "Eser miktarda fındık içerebilir" veya "İz miktarda süt içerebilir" gibi uyarılar, ülkeden ülkeye ve üreticiden üreticiye büyük farklılıklar gösteriyor. Yeni kabul edilen rehberle birlikte bu tür ihtiyati uyarılar, artık sadece bilimsel bir risk değerlendirmesi sonucunda gerçekten bir tehlike tespit edilirse paketlere yazılabilecek. Böylece hukuki sorumluluktan kaçmak için her ürüne rastgele uyarı basılması uygulamasının önüne geçilecek.
Üreticiler Önce Güvenlik Önlemlerini Alacak
Yeni standartlara göre gıda üreticileri, etiketlere doğrudan "içerebilir" yazıp sorumluluktan kurtulamayacak. Öncelikli olarak iyi üretim uygulamalarını (GMP) devreye sokmak, üretim hattında çapraz bulaşmayı önleyici tedbirleri almak ve sıkı temizlik süreçleri uygulamak zorunda kalacaklar. Eğer tüm bu önlemlere rağmen fındık, un, süt tozu veya susam gibi alerjenlerin bulaşma riski bilimsel olarak sıfırlanamıyorsa, ancak o zaman etiket üzerinde uyarı kullanılmasına izin verilecek.
Milyonlarca Alerjik Tüketiciyi Yakından İlgilendiriyor
Verilere göre gıda alerjileri dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 4,3'ünü etkiliyor. Alerjik reaksiyonlar hafif kaşıntılardan, anafilaksi adı verilen ve yaşamı tehdit eden ağır tablolara kadar uzanabiliyor. Alınan bu tarihi kararların, doğrudan bağlayıcı olmasa da Türkiye dahil birçok ülkenin ulusal gıda mevzuatına referans teşkil ederek kısa sürede yerel etiketleme kurallarını da güncellemesi bekleniyor.
