Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, bugün itibarıyla Türkiye'nin 81 ilinde ve 973 ilçesinde hayata geçirildi. Çevresel riskleri en aza indirmeyi ve atıkları geri dönüştürerek geleceği korumayı amaçlayan uygulama kapsamında, cam, plastik ve alüminyum içecek ambalajlarını iade eden vatandaşlara ürün başına 1 TL teşvik ödemesi gerçekleştirilecek.
Teşvik Tutarı 1 Liraya Yükseltildi
2025 yılı şubat ayında Sakarya'da pilot olarak başlatılan ve ardından "7 Bölge 7 İl" sloganıyla yaygınlaştırılan sistemde önceden 25 kuruş olan iade bedeli, yeni aşamayla birlikte 1 TL'ye çıkarıldı. Tüketiciler, üzerinde "DOA" logosu bulunan ambalajları depozito iade noktalarına veya Depozito İade Makineleri'ne (DİM) teslim ederek ambalaj teşvik bedelini anında alabilecek.
İadeler Dijital Cüzdanlara Yatırılacak
Teslim edilen her ambalaj için kazanılan teşvik tutarı, kullanıcıların cep telefonlarına indirecekleri DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanlarına (e-cüzdan) aktarılacak. Vatandaşlar, biriken bu tutarları diledikleri zaman banka hesaplarına transfer edebilecek, anlaşmalı bankaların ATM'lerinden nakit olarak çekebilecek veya anlaşmalı marketlerdeki alışverişlerinde kullanabilecek. Böylece geri dönüşüm süreci herkes için hızlı ve pratik bir deneyim haline gelecek.
İşletmeler İade Noktası Olarak Hizmet Verecek
Uygulama kapsamında market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ve HOREKA (otel, restoran, kafe) işletmeleri doğrudan iade noktası olarak görev yapacak. Depozitolu içecek satışı yapan tüm işletmelerin, tüketilen ve iade edilen ambalajları teslim edecekleri saha operatörlerini belirlemek üzere 1 Temmuz 2026 tarihine kadar ilgili sistem üzerinden kayıtlarını tamamlaması gerekiyor.
Ekonomiye Yıllık 30 Milyar Lira Katkı
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen ve Sıfır Atık Hareketi'nin en önemli adımlarından biri olan bu sistemle, içecek ambalajlarının doğaya karışmadan toplanarak yeniden üretime kazandırılması hedefleniyor. Sistemin tam kapasiteyle çalışmasıyla birlikte her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüm zincirine dahil edilmesi ve Türkiye ekonomisine yıllık 30 milyar TL seviyesinde doğrudan katkı sunulması öngörülüyor.
Erzincan'da Kurulum Süreci Merak Konusu
Türkiye genelinde 81 ilde eş zamanlı olarak başlatılan uygulamanın Erzincan ayağındaki altyapı çalışmaları da yakından takip ediliyor. İl genelinde henüz depozito iade makineleri ve toplama noktalarının kurulumuna dair somut bir çalışmanın gözlemlenmemesi, vatandaşlar arasında beklenti yarattı. Erzincan'da bu sistemin tam kapasiteyle ne kadar sürede kurularak faaliyete geçeceği ve iade noktalarının nerelerde konumlandırılacağı merak konusu...
