Anadolu'nun kadim kültür ögelerini el emeğiyle geleceğe taşıyan Kültür ve Turizm Bakanlığı "Yaşayan İnsan Hazinesi" ünvanlı Emine Polat, kitre bebek yapımındaki ustalığıyla kültürümüzü yaşatmaya devam ediyor. İzmir'de yaşayan 74 yaşındaki Polat, evinin çatı katındaki atölyesinde hazırladığı eserlerle Türkiye'nin zengin geçmişini gözler önüne seriyor.
Geven bitkisinden elde edilen kitre ile şekillendirilen bebeklerin yapımı büyük bir emek ve sabır gerektiriyor. Tel iskelet üzerine pamuk ve kitre kullanılarak oluşturulan bebeklerin yüz, el ve ayakları tek tek şekillendirildikten sonra ait oldukları yörenin kıyafetleri titizlikle hazırlanıyor.
Anadolu kültürünü gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlayan Polat, özellikle Erzincan, Erzurum ve Bayburt yörelerine ait unutulmaya yüz tutmuş detayları eserlerine yansıtıyor. Bölgede artık kullanılmayan ehramı ve geleneksel tandır kültürünü bebeklerle yeniden canlandıran Polat, "Erzincan'da artık ehram kullanılmıyor. Ben ehramlı bir bebek yaptım. Sergilediğimde 'Bu nedir?' diye soruyorlar. Erzincan, Erzurum, Bayburt yörelerinde giyilen bir kıyafet ama bugün giyen yok. Tandırda kete yapan kadınları yaptım. Erzincan'da artık tandır da kalmadı. O bizim geleneksel tandırımız. Orada ekmekler pişerdi, börekler, keteler yapılırdı. Bunları yeni nesillere aktarmak da çok güzel" sözleriyle bu mirasın önemine dikkat çekiyor.
İlk yıllarda yöresel kıyafet örnekleri bulmakta zorlanan Polat, Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Türk Halk Oyunları Bölümü öğretim üyelerinin arşivlerinden yararlanarak kıyafetleri aslına uygun hazırladı. Türkiye'nin 81 ilini temsil eden kadın ve erkek figürlerinden oluşan 160 kitre bebek hazırlayan Polat, bu özel koleksiyonu Malatya Kent Müzesi'ne teslim etti.
Zeybek, mehteran takımı, Mevlana, geleneksel gelin ve damat figürleri ile Türkiye'nin yedi bölgesine ait çok sayıda bebek hazırlayan sanatçı, Almanya, Fransa ve Bulgaristan'da açtığı sergilerle de bu kültürü yurt dışında tanıtma fırsatı buldu. Ömrü yettikçe bu sanatı devam ettirmeyi düşünen Polat, hazırladığı eserlerle kurduğu duygusal bağ sayesinde her bir bebeği adeta yaşatıyor.
Kaynak: AA
