Günlük yaşamda çoğu kişinin farkında olmadan dalgalanan kan şekeri, uzun vadede ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabiliyor. Açlık ve tokluk kan şekeri değerleri, yaşa, yaşam tarzına ve diyabet varlığına göre önemli farklılıklar gösterirken; uzmanlar özellikle normal sınırların bilinmesinin hayati olduğuna dikkat çekiyor. Peki yetişkinlerde, diyabet hastalarında ve çocuklarda kan şekeri hangi aralıkta olmalı?

Yetişkinlerde Normal Kan Şekeri Değerleri

Yetişkin bireylerde kan şekeri, çocuklara kıyasla daha düşük seyretmesi gereken bir parametre olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre yetişkinlerle çocuklar arasında normal kan şekeri değerleri açısından 20–30 mg/dl fark bulunuyor.
Yetişkinlerde ideal kabul edilen değerler şöyle:

  • Açlık kan şekeri: 70–100 mg/dl

  • Tokluk kan şekeri: 70–140 mg/dl

Bu değerlerin 60 mg/dl’nin altına düşmesi ise hipoglisemi olarak tanımlanıyor ve acil müdahale gerektirebiliyor.

Diyabet Hastalarında Kan Şekeri Neden Yükseliyor?

Diyabet hastalarında kan şekeri, hem açlıkta hem de toklukta normal sınırların üzerinde seyrediyor. Besinlerle alınan glikozun, insülin yetersizliği nedeniyle hücrelere taşınamaması bu yükselişin temel nedeni olarak gösteriliyor.
Genetik nedenlerle pankreasın insülin üretememesi durumunda ortaya çıkan Tip 1 diyabet, hastaları insülin kullanımına bağımlı hale getiriyor. Tip 2 diyabet ise genellikle fazla kilo, genetik yatkınlık ve stres gibi faktörlerle sonradan gelişiyor. Bu grupta kan şekeri; beslenme düzeni, egzersiz ve ilaç tedavisiyle kontrol altına alınabiliyor.

Açlık Kan Şekeri Ölçümü İçin Kaç Saat Aç Kalınmalı?

Açlık kan şekeri ölçümünün sağlıklı sonuç verebilmesi için en az 8–12 saatlik bir açlık süresi gerekiyor. Bu nedenle ölçümler çoğunlukla gece açlığının ardından sabah saatlerinde yapılıyor.

Tokluk Kan Şekeri Ne Zaman Ölçülür?

Tokluk kan şekeri, yemek yenmeye başlandıktan 2 saat sonra ölçülüyor. 2–3 saatlik süre ideal kabul edilirken, 4 saat sonrasında yapılan ölçümlerin güvenilirliği azalıyor.

Kan Şekerini Yükselten Faktörler Neler?

Uzmanlar, kan şekerindeki yükselişin arkasında birden fazla neden olduğuna dikkat çekiyor. Sağlıksız beslenme, karbonhidrat ve yağ ağırlıklı diyetler, hareketsiz yaşam ve stres başlıca etkenler arasında yer alıyor. Diyabet hastalarında ise ilaçların ya da insülinin düzensiz kullanımı, ciddi dalgalanmalara yol açabiliyor.

Kan Şekeri Nasıl Dengede Tutulur?

Kan şekerini dengelemek için düzenli ve dengeli beslenme temel kural olarak öne çıkıyor. Az ve sık öğünler, ara öğünlerde yoğurt gibi besinlerin tercih edilmesi ve haftada en az 5 gün yürüyüş öneriliyor. İnsülin üretimi olmayan hastalarda ise ilaç ve insülin tedavisi kaçınılmaz hale geliyor.

Çocuklarda Kan Şekeri Değerleri Yetişkinlerden Neden Farklı?

Çocuklarda ideal kan şekeri aralığı yaşa göre değişiklik gösteriyor.

  • 0–1 yaş: Açlık 90–170 mg/dl, tokluk 120–200 mg/dl

  • 2–8 yaş: Açlık 80–160 mg/dl, tokluk 110–190 mg/dl

  • 8 yaş üzeri: Açlık 80–130 mg/dl, tokluk 110–170 mg/dl

Diyabetik çocuklarda ise günlük düzenli ölçümler ve günde en az 4 doz insülin uygulaması hayati önem taşıyor.

Muhabir: Merve Kiraz