Sosyal medya platformlarında çığ gibi büyüyen "#80lerchallenge" akımı, kullanıcıların fotoğraflarını 80'li yılların saç, makyaj ve giyim tarzına uyarlayan yapay zeka araçlarıyla yoğun ilgi görüyor. Ancak eğlenceli görünen bu nostaljik dönüşüm, dijital mahremiyet açısından geri dönülemez tehditleri beraberinde getiriyor. Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), yapay zekaya yüklenen portre fotoğraflarının biyometrik verilerin işlenmesine yol açabileceği uyarısında bulunarak kullanıcıları uyardı: "Hatıralar yaşasın, size ait olan sizde kalsın."
Yüz Hatları Analiz Edilerek Biyometrik Veriye Dönüşüyor
Yapay zeka sistemleri, bir yüzü geçmiş dönemlerin estetiğine uyarlamak amacıyla fotoğraftaki oranları, hatları ve ayırt edici fiziki nitelikleri detaylı teknik taramadan geçiriyor. İnternete yüklenen her fotoğraf doğrudan biyometrik veri kabul edilmese de, görüntünün kişiyi benzersiz şekilde tanımlamaya yönelik teknik işlemden geçirilmesi bu veriyi biyometrik niteliğe büründürüyor.
Uzmanlar, yüz hatlarının çalınan bir şifre gibi yenilenemeyeceğine dikkat çekiyor. Değiştirilmesi imkansız olan yüz verilerinin kontrolsüz biçimde depolanması ya da üçüncü kişilere aktarılması, kullanıcılar adına ömür boyu sürebilecek bir güvenlik zafiyeti doğuruyor.
Geliştiricisi Belirsiz Ücretsiz Uygulamalara Dikkat
Trendden faydalanmak için kurulan çok sayıda internet sitesi ve mobil uygulama; fotoğrafların nerede saklandığını, işlem sonrası silinip silinmediğini ya da hangi ülkedeki sunucularda tutulduğunu gizlilik politikalarında açıkça belirtmiyor.
Yüklenen portreler yalnızca görsel üretimiyle sınırlı kalmayıp; yapay zeka modellerinin eğitilmesinde, ticari reklam profillerinin çıkarılmasında veya üçüncü taraf şirketlerin veri tabanlarında kullanılabiliyor. Bir uygulamanın viral hale gelmesi veya popüler olması onun güvenli olduğunu kanıtlamıyor; özellikle geliştiricisi belirsiz platformlar büyük risk barındırıyor.
Fotoğraf Yüklemeden Önce Alınması Gereken Önlemler
Kullanıcıların bu tür uygulamaları kullanmadan önce geliştirici bilgilerini ve gizlilik sözleşmelerini incelemesi gerekiyor. Sistemin talep ettiği gereksiz kamera, mikrofon, konum ve rehber erişim izinlerinin kapatılması ve işlem bittikten sonra fotoğrafın silinmesini sağlayan ayarların işaretlenmesi büyük önem taşıyor.
Ayrıca uzmanlar, çocuklara ait fotoğraflar konusunda çok daha hassas olunması gerektiğini vurguluyor. Yaş, okul veya konum gibi bilgileri açığa çıkarabilecek ayrıntılar barındıran çocuk portrelerinin menşei belirsiz servislere yüklenmemesi tavsiye ediliyor.
