Türkiye, jeolojik yapısı ve akarsu zenginliği sayesinde dünya çapında ün kazanmış devasa kanyonlara ev sahipliği yapıyor. Uzunluk ve derinlik ölçütlerine göre Türkiye’nin en büyük, en derin ve en popüler kanyonları tüm öne çıkan özellikleri ve detaylarıyla şu şekildedir:
1. Ulubey Kanyonu (Uşak) – Türkiye'nin En Uzunu
-
Uzunluk ve Derinlik: Yaklaşık 77 kilometre uzunluk ve 140-170 metre derinlik.
-
Önemli Özelliği: ABD'deki Büyük Kanyon’dan (Grand Canyon) sonra dünyanın en uzun ikinci kanyonu olarak kabul edilir.
-
Detaylar: Büyük Menderes grabeninin çökmesi ve Banaz Çayı ile Ulubey Çayı'nın milyonlarca yıl boyunca araziyi aşındırmasıyla oluşmuştur. Kanyon boyunca huni biçimli karstik tepeler ve seyir terasları yer alır.
-
Aktiviteler: Kanyonun ihtişamını kuş bakışı izlemek için inşa edilmiş devasa bir Cam Seyir Terası bulunur. Doğa yürüyüşü ve arazi araçlarıyla kanyon tabanına iniş turları popülerdir.
2. Karanlık Kanyon (Erzincan) – Dev Duvarların Merkezi
-
Uzunluk ve Derinlik: Yaklaşık 25 kilometre uzunluk ve yer yer 500-600 metreyi bulan dik duvar yüksekliği.
-
Önemli Özelliği: Karstik yapısı ve dikliği nedeniyle dünyanın en sarp ve geçilmesi en zor vadilerinden biridir. Dünyanın en ekstrem yollarından biri kabul edilen tarihi Kemaliye Taş Yolu bu kanyonda yer alır.
-
Detaylar: Erzincan'ın Kemaliye (Eğin) ilçesinde, Fırat Nehri'nin dağları yarmasıyla oluşmuştur. Güneş ışınlarının dik duvarlar nedeniyle kanyon tabanına çok az ulaşmasından ötürü "Karanlık" adını almıştır.
-
Aktiviteler: Fırat Nehri üzerinde bot turları, kano, kanyoning ve adrenalin tutkunları için uçurumlardan yapılan BASE jumping atlayışları.
3. Saklıkent Kanyonu (Muğla - Antalya) – En Popüler Macera Rotası
-
Uzunluk ve Derinlik: Yaklaşık 18 kilometre uzunluk ve 300 metreye varan duvar yüksekliği.
-
Önemli Özelliği: Türkiye'nin en dar ve en dik kanyonlarından biridir. Girişinde akan suyun debisi o kadar yüksektir ki içeriye ancak kayalara sabitlenmiş ahşap bir köprüden geçilerek girilebilir.
-
Detaylar: Fethiye ile Kaş sınırında, Eşen Çayı'nın bir kolu olan Karaçay tarafından şekillendirilmiştir. Kanyonun içi yaz aylarında bile dışarıya kıyasla oldukça serindir.
-
Aktiviteler: Buz gibi kaynak sularının içinde yürüyüş, kanyon çıkışında nehir üzerinde zipline ve ringo rafting aktiviteleri yapılır.
4. Köprülü Kanyon (Antalya) – Raftingin Kalbi
-
Uzunluk ve Derinlik: 14 kilometre uzunluk ve 100 metreyi aşan duvar yüksekliği.
-
Önemli Özelliği: Türkiye'nin en popüler milli parklarından biridir ve nehir sporları için ülkenin en büyük merkezidir.
-
Detaylar: Köprüçay Irmağı'nın Toros Dağları'nı yararak ilerlemesiyle oluşmuştur. Kanyonun üstünde, Roma döneminden kalma tarihi iki adet taş köprü yer alır.
-
Aktiviteler: Profesyonel ve amatör ekipler için her seviyede rafting ve kano turları. Çevresinde kampçılık ve Selge Antik Kenti ziyareti de yapılabilir.
5. Ihlara Vadisi / Kanyonu (Aksaray) – Tarih and Doğanın Birleşimi
-
Uzunluk ve Derinlik: Yaklaşık 14 kilometre uzunluk ve 100-120 metre derinlik.
-
Önemli Özelliği: Dünyadaki diğer kanyonların aksine, içinde insanların geçmişte uzun süreler boyunca yaşadığı en büyük dini ve tarihi merkezlerden biridir.
-
Detaylar: Hasan Dağı'nın püskürttüğü volkanik tabakanın Melendiz Çayı tarafından binlerce yılda aşındırılmasıyla oluşmuştur. Kanyon duvarlarına oyulmuş onlarca tarihi kilise ve freskler bulunur.
-
Aktiviteler: Melendiz Çayı kenarında, ağaçlar altında yürüyüş rotaları ve tarihi kilise turları.
6. Valla Kanyonu (Kastamonu) – Dünyanın En Derinlerinden Biri
-
Uzunluk ve Derinlik: Yaklaşık 12 kilometre uzunluk ve yer yer 800 ila 1200 metreye ulaşan uçurum derinliği.
-
Önemli Özelliği: Türkiye'nin geçilmesi en tehlikeli, en vahşi ve derinlik bazında en büyük kanyonudur.
-
Detaylar: Pınarbaşı ilçesinde Küre Dağları Milli Parkı sınırları içinde yer alır. Devrekâni Çayı’nın kayaları oymasıyla şekillenmiştir. İçerisinde girdaplar, şelaleler ve aşılması imkansız duvarlar barındırdığı için ekipmansız ve rehbersiz girilmesi kesinlikle yasaktır.
-
Aktiviteler: Kanyonu güvenle izleyebilmek için inşa edilen Muratbaşı Seyir Terası'ndan kanyon derinliklerini izlemek ve profesyonel dağcılık/kanyoning sporları.
7. Cehennem Deresi Kanyonu (Artvin)
-
Uzunluk ve Derinlik: Birkaç kilometre uzunluğa ve 200 metreyi aşan dik duvarlara sahiptir.
-
Önemli Özelliği: Dünyanın en dik kanyonları arasındadır; bazı noktalarında yamaç eğimi tam 90 dereceyi bulur.
-
Detaylar: Ardanuç ilçesinde yer alan kanyon, o kadar dardır ki en dar noktalarında kanyon tabanından gökyüzüne bakıldığında sadece ince bir çizgi görülür.
-
Aktiviteler: Zorlu taşlık zeminlerde kaya tırmanışı ve trekking.
8. Şahinkaya Kanyonu (Samsun) – Karadeniz'in İncisi
-
Uzunluk ve Derinlik: Yaklaşık 3.5 - 4 kilometre uzunluk ve 300-400 metre duvar yüksekliği.
-
Önemli Özelliği: Altınkaya Baraj Gölü'nün en dar ve en heybetli geçiş noktasını oluşturur.
-
Detaylar: Vezirköprü ilçesinde bulunur. Kızılırmak'ın üzerindeki bu kanyon, yeşil suyun heybetli gri kayalıklarla birleştiği muazzam bir görsel şölen sunar.
-
Aktiviteler: Kanyon boyunca düzenlenen feribot ve tekne turları, kano, jet ski ve doğa fotoğrafçılığı.
9. Horma Kanyonu (Kastamonu) – En Konforlu Yürüyüş Parkuru
-
Uzunluk ve Derinlik: Yaklaşık 4 kilometre uzunluk.
-
Önemli Özelliği: Kanyonun bir ucundan diğer ucuna kayalara çivilenmiş ahşap yürüyüş platformu sayesinde, tabana basmadan tüm kanyonu havadan yürüyerek geçmek mümkündür.
-
Detaylar: Küre Dağları içindeki Zarı Çayı'nın aşındırmasıyla oluşmuştur. Kanyonun bittiği yer ünlü Ilıca Şelalesi’ne açılır.
-
Aktiviteler: Ailece güvenli doğa yürüyüşü, fotoğrafçılık ve Ilıca Şelalesi çevresinde piknik/dinlenme.
