Bilim dünyası, kültürel mirasın sadece geçmişin bir kalıntısı değil, modern devletlerin uluslararası arenadaki en stratejik iletişim silahı olduğunu tartışıyor. Akdeniz Üniversitesi bünyesinde Ceyda Öztosun tarafından hazırlanan "Türkiye’nin İmajı ve Uluslararası Tanıtımında Kültürel Mirasın Rolü" başlıklı doktora tezi, Anadolu’nun derin tarihinin dijital dünyada nasıl bir diplomatik güce dönüştüğünü çarpıcı verilerle ortaya koydu.
Beş Yıllık Planlardan Dijital Algoritmalara
Araştırma, 1963’ten günümüze Türkiye’nin kalkınma planlarını mercek altına alarak çarpıcı bir dönüşümü belgeliyor. İlk yıllarda sadece "turizm girdisi" olarak görülen antik kentler ve eserler, günümüzde artık birer "kültürel diplomasi" unsuru olarak tanımlanıyor. Tez, özellikle GoTürkiye Instagram hesabı üzerinden yapılan analizlerle, 2014’teki plansız paylaşımların yerini 2023 itibarıyla nasıl bilinçli ve stratejik bir "imaj inşasına" bıraktığını bilimsel kanıtlarıyla sunuyor.
"Deniz-Kum-Güneş" Kıskacından Kültürel Derinliğe
Tezin en dikkat çekici bulgularından biri, Türkiye’nin geleneksel "deniz-kum-güneş" turizmi imajından sıyrılarak, "insanlık tarihinin merkezi" kimliğine geçiş yapması. Paleolitik dönemden Roma’ya, Selçuklu’dan Osmanlı’ya uzanan bu devasa miras, artık sadece birer gezi noktası değil; Türkiye’nin dünyadaki itibarını (soft power) yükselten, ülkeye olan güveni ve hayranlığı pekiştiren bilimsel bir iletişim dili olarak konumlandırılıyor.
Hikâyelerin Gücü: Trajan’dan Urfa’nın Gizemli Mektuplarına
Çalışma kapsamında görüşlerine başvurulan uzmanlar, Türkiye’nin elindeki "işlenmemiş" potansiyele dikkat çekiyor. Roma İmparatoru Trajan’ın Anadolu’daki izleri veya Şanlıurfa’nın antik dönemdeki kutsal mektupları gibi "niş" hikâyelerin, sıradan turistlerin ötesinde yüksek entelektüel kitleyi ve bilim dünyasını Türkiye’ye çekebileceği vurgulanıyor. Öztosun, bu özgün içeriklerin doğru yönetilmesi halinde Türkiye’nin küresel rekabette "kültürel bir otorite" haline gelebileceğini belirtiyor.
Gelecek Stratejisi: Mirasın Dijital Muhafızları
Tez, sonuç bölümünde hayati bir uyarıda bulunuyor: Kültürel mirası korumak, sadece arkeolojik bir faaliyet değil; ülkenin gelecekteki küresel konumunu koruma meselesidir. Bilimsel veriler, dijital diplomasi araçlarıyla birleştirilen kültürel mirasın, Türkiye’nin uluslararası imajındaki en dirençli ve en etkili yapı taşı olduğunu gösteriyor.
KAYNAK: Öztosun, C. (2025). Türkiye’nin İmajı ve Uluslararası Tanıtımında Kültürel Mirasın Rolü. (Doktora Tezi). Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya. Tez No; 930132
