Evlerde ve iş yerlerinde kullanılan pencereler, özellikle yaz aylarında iç mekânların aşırı ısınmasına neden olabiliyor. Kışın ise cam yüzeylerden kaynaklanan ısı kaybı, ısınma giderlerini artırabiliyor. Bilim insanları, bu soruna çözüm olabilecek yeni nesil bir akıllı cam geliştirdi.
Çin'deki Nanjing Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen sistem, güneş ışığını ve ısı yayılımını ayrı ayrı kontrol edebiliyor. Böylece camın yalnızca kararıp aydınlanması değil, binanın ısı dengesine de katkı sağlaması hedefleniyor.
Araştırmanın sonuçları, 21 Temmuz 2026 tarihinde Nature Communications dergisinde yayımlandı.
Yazın güneşi engelliyor, kışın ısı kaybını azaltıyor
Yeni teknolojinin en önemli özelliği, iki farklı mevsime uygun çalışma düzenine sahip olması.
Yaz aylarında camın içinden geçen güneş ışığı azaltılıyor. Aynı zamanda camın dış yüzeyinin ısıyı çevresine ve atmosfere yaymasına imkân tanıyan bir çalışma düzeni devreye giriyor. Böylece binanın güneş nedeniyle aşırı ısınmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kışın ise cam daha saydam hale getiriliyor. Güneş ışığından daha fazla yararlanılırken, camın ısı kaybını azaltmaya yönelik özelliğinden faydalanılıyor.
Sistemin çalışmasında bakır ve bizmut içeren özel bir kaplama kullanılıyor. Elektrik verilerek bu metaller camın yüzeyinde ince bir tabaka oluşturuyor. Elektriksel işlem tersine çevrildiğinde tabaka çözülüyor ve cam yeniden saydam hale geliyor.
Mevsimsel çalışma düzeninde cam ünitesinin fiziksel olarak döndürülmesi de gerekiyor. Dolayısıyla sistem henüz tamamen kendi kendine mevsim değiştiren otomatik bir pencere değil.
Deneylerde 22,2 dereceye ulaşan sıcaklık farkı
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, üniversitenin açık alanında gerçekleştirilen yaz testlerinden geldi.
23-25 Ağustos 2024 tarihleri arasında yapılan ölçümlerde yeni akıllı cam, normal cama kıyasla test kabininin içindeki hava sıcaklığını çalışma saatlerinde ortalama 14,1 derece daha düşük tuttu. Öğle saatlerinde ölçülen en yüksek fark ise 22,2 dereceye ulaştı.
Kış koşullarında gerçekleştirilen deneylerde de sistemin ısı kaybını azaltma potansiyeli gözlemlendi.
Ancak bu rakamların önemli bir ayrıntısı bulunuyor: 22,2 derecelik fark, bir evin veya odanın sıcaklığının aynı miktarda düşeceği anlamına gelmiyor. Kontrollü dış ortam deneylerinde, farklı camlarla donatılmış test kabinlerinin iç sıcaklıkları arasındaki farkı ifade ediyor.
Binalarda enerji tüketimini azaltabilir
Araştırmacılar, geliştirdikleri camın yalnızca deney kabinlerinde değil, farklı iklim koşullarındaki binalarda nasıl sonuç verebileceğini de bilgisayar ortamında inceledi.
Bu kapsamda 19 farklı şehir için enerji simülasyonları gerçekleştirildi. Yaklaşık 4 bin 982 metrekarelik örnek bir ofis binası üzerinden yapılan hesaplamalarda, yeni camın standart cama kıyasla yıllık ısıtma ve soğutma enerjisi tüketimini ortalama yüzde 19,5 azaltabileceği öngörüldü.
Araştırmada bu oran, mevcut düşük emisyonlu camlar için yüzde 9,3, standart elektrokromik camlar için ise yüzde 9,1 olarak hesaplandı.
Bununla birlikte söz konusu tasarruf oranlarının gerçek konutlarda ölçülmüş sonuçlar değil, bilgisayar simülasyonlarına dayanan tahminler olduğu unutulmamalı.
Türkiye'deki evlerde kullanılabilir mi?
Türkiye'de özellikle yaz aylarında yoğun güneş alan şehirlerde bu tür camların önemli bir kullanım alanı olabilir. Antalya, Adana, Şanlıurfa, Gaziantep gibi şehirlerde güneş kaynaklı ısınmanın azaltılması, klima kullanımının düşürülmesine katkı sağlayabilir.
Kışın güneş ışığından yararlanma ve ısı kaybını sınırlandırma özelliği de soğuk dönemlerde enerji tüketimini azaltma potansiyeli taşıyor.
Ancak teknolojinin Türkiye'deki evlerde kullanılabilmesi için henüz aşılması gereken bazı engeller bulunuyor. Araştırma aşamasındaki camın büyük pencere yüzeylerine uyarlanması, uzun süreli dayanıklılığının kanıtlanması ve üretim maliyetinin düşürülmesi gerekiyor.
Araştırmacılar da çalışmada bu konuların geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Özellikle metrekare ölçeğinde üretim, çevresel koşullara dayanıklılık ve uzun kullanım ömrü, teknolojinin yaygınlaşması açısından önem taşıyor.
Akıllı camların geleceği enerji tasarrufunda olabilir
Yeni çalışma, pencerelerin gelecekte yalnızca dışarıyı görmemizi sağlayan yapı elemanları olmaktan çıkabileceğini gösteriyor. Güneş ışığını ve ısı hareketini kontrol edebilen bu sistemler, binaların enerji ihtiyacını azaltan teknolojiler arasında yer alabilir.
Henüz ticari kullanıma hazır olmayan yeni camın seri üretime ne zaman geçeceği ve tüketiciye hangi fiyatla sunulacağı ise bilinmiyor. Buna rağmen araştırmanın sonuçları, gelecekte daha az enerji tüketen ve mevsim koşullarına daha kolay uyum sağlayan binalar için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.



