Şehirlerimizin yenilenmesi ve kentsel dönüşüm süreçlerinin hızlanmasıyla birlikte, çevredeki yapıların ve vatandaşların güvenliği her zamankinden daha büyük bir önem taşıyor. Özellikle yoğun yerleşim alanlarında gerçekleştirilen yıkım işlemleri; tozu, gürültüsü ve olası riskleriyle günlük yaşamı doğrudan etkileyebiliyor. Bu hassasiyetleri göz önünde bulunduran yetkililer, hem insan sağlığını korumak hem de çevreye verilen zararı en aza indirmek amacıyla mevcut yıkım standartlarını daha güvenli hale getirecek adımlar attı. Yapılan son yasal düzenlemelerle birlikte, yıkım sahalarındaki güvenlik önlemleri ve uzman denetimi standartları baştan aşağı yeniden şekillendirildi.
Yıkımlarda Uzman Mühendis Denetimi Zorunlu Hale Geldi
Yeni düzenlemeyle birlikte binaların yıkım işlemlerinde teknik sorumluluğu bir inşaat mühendisinin üstlenmesi şart koşuldu. Yüksekliği 18,50 metrenin altında olan standart binalarda bu zorunluluk genel olarak aranmasa da yapının bitişik nizam olması, okul veya hastane gibi alanlara yakınlığı gibi riskli durumlarda idareler teknik sorumlu isteyebilecek. Ayrıca ikiden fazla bodrum katı olan binaların ve patlayıcı kullanılarak yıkılacak tüm yapıların sökümünde fenni mesuliyetin üstlenilmesi kesinlikle mecburi olacak. Kamu kurumları tarafından gerçekleştirilecek ihale kapsamındaki yıkımlarda ise müteahhit ve şantiye şefi şartı aranmayacak, ancak teknik sorumluluk ilgili kamu kurumunda olacak.
Yüksek Binalara Özel Güvenlik Çemberi
Yönetmelikte vatandaşları doğrudan ilgilendiren en önemli kısımlardan biri yüksek yapılar için getirilen sıkı güvenlik şartları oldu. Yüksekliği 21,50 metreyi veya yapı yüksekliği 30,50 metreyi aşan binaların yıkımında toz, titreşim ve gürültü seviyeleri sıkı sınır değerlere tabi tutulacak. Şantiye çevresi dışarıdan tamamen izole edilecek; koruma perdeleri, koruma fanı ve örtülü yaya yolları oluşturularak çevredeki insanların zarar görmesi engellenecek. Kullanılacak iç ve dış cephe iş iskeleleri ise belirlenen uluslararası standartlara uygun özelliklerde kurulacak.
Patlayıcıyla Yıkımlarda Sıkı Kontrol
Artık patlayıcı kullanılarak yapılacak yıkımlar, sadece bu alanda özel eğitim almış, yeterlilik belgesine sahip ateşleyiciler ve bakanlıkça yetkilendirilmiş sertifikalı mühendisler tarafından yönetilebilecek. İşlem sırasında patlatmadan sorumlu uzman mühendis ve projenin müellifi bizzat şantiye sahasında bulunacak. Patlatma yapılmadan önce meteorolojik şartlar mutlaka dikkate alınacak, hava durumu uygun değilse işlem yapılamayacak. Çevredeki binaların sarsıntıdan etkilenme düzeyini ölçmek için kalibre edilmiş titreşim ile basınç sensörleri kullanılacak ve tüm yıkım anı yüksek hızlı kameralarla kayıt altına alınacak. Gerekli görülen durumlarda ise asıl yıkımdan önce güvenliği test etmek amacıyla küçük çaplı test patlatmaları yapılabilecek.
Atıklar İçin Çevreci Ve Seçici Yıkım Başlıyor
Düzenleme, yıkım sonrası ortaya çıkan bina yıkıntı atıklarının yönetimini de çevre dostu bir yaklaşımla ele alıyor. Malzemelerin yüksek oranda geri dönüşüme kazandırılması amacıyla "seçici yıkım" adı verilen kontrollü bir sistem uygulanacak. Bu sayede, yapı sökülmeden önce içindeki tehlikeli atıklar ayrıştırılacak ve tekrar kullanılabilecek malzemeler kontrollü bir şekilde sökülerek ekonomiye geri kazandırılacak. Vatandaşların gürültüden daha az etkilenmesi için ise alanında uzman kişilerce hazırlanan ve özel belgelerle desteklenen çevresel gürültü kontrol raporları zorunlu tutulacak.
