Bilim ve teknolojinin sağlık alanındaki ilerleyişi, nadir görülen ancak ciddi sonuçlar doğurabilen hastalıkların erken tanısında yeni kapılar aralıyor. Bu alandaki dikkat çekici çalışmalardan biri, akromegali hastalığının erken fark edilmesini amaçlayan yapay zekâ destekli bir yazılım geliştirilmesi oldu.
Akromegali, yavaş seyri ve yıllar içinde ortaya çıkan fiziksel değişimleri nedeniyle çoğu zaman geç fark edilen bir hastalık olarak biliniyor. Tanı konulduğunda hastaların önemli bir bölümünde hastalığa neden olan tümörün ilerlemiş olması, tedavi seçeneklerini sınırlıyor. Uzmanlar, bu nedenle erken teşhisin hayati öneme sahip olduğunu vurguluyor.
Bu ihtiyaca yanıt olarak geliştirilen yeni sistem, derin öğrenme algoritmalarını kullanarak yüz görüntülerini analiz ediyor. Yapay zekâ, yüz hatlarındaki ince ve zamanla oluşan değişimleri değerlendirerek akromegali olasılığını istatistiksel olarak hesaplıyor. Sistem; anlık kamera görüntüleri, daha önce çekilmiş fotoğraflar ve video kayıtları üzerinden analiz yapabiliyor.
Geliştirilen teknoloji hem masaüstü hem de mobil platformlarda çalışacak şekilde tasarlandı. Mobil uygulama sayesinde bireyler, herhangi bir sağlık merkezine gitmeden ön değerlendirme yapabilirken; masaüstü sürümün ise hastaneler, alışveriş merkezleri ve benzeri alanlarda kurulabilecek kiosk cihazları aracılığıyla geniş kitlelere ulaşması hedefleniyor.
Yapılan deneme çalışmaları, sistemin potansiyelini ortaya koyuyor. Farklı bireyler üzerinde gerçekleştirilen testlerde, yapay zekânın yüz analizi sonuçlarının klinik bulgularla büyük ölçüde örtüştüğü gözlemlendi. Araştırmacılar, bu tür uygulamaların hekimlerin yerini almayı değil, tanı sürecine destek olmayı amaçladığını özellikle vurguluyor.
Uzmanlara göre bu çalışma, yapay zekânın yalnızca yaygın hastalıklarda değil, nadir görülen ve tanısı zor olan rahatsızlıklarda da etkili bir yardımcı olabileceğini gösteriyor. Erken farkındalık yaratmayı hedefleyen bu dijital yaklaşım, sağlık teknolojilerinin geleceğine dair önemli bir örnek olarak değerlendiriliyor.
Bilim insanları, benzer yapay zekâ tabanlı sistemlerin geliştirilmesiyle birlikte, geç teşhis edilen hastalıkların sayısının azaltılabileceğini ve toplum sağlığına uzun vadede önemli katkılar sağlanabileceğini ifade ediyor.
Kaynak: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜZ GÖRÜNTÜLERİNDEN GERÇEK ZAMANLI AKROMEGALİ TESPİTİ Mehmet ÖZEL YÜKSEK LİSANS Bilişim Teknolojileri Mühendisliği Anabilim Dalı Ocak - 2024 KONYA Tez No: 866623