Milyonlarca aileyi ve çocuğu doğrudan ilgilendiren dijital dünyadaki tarihi dönüşümde takvimler 1 Kasım’ı gösterdi ve beklenen kısıtlama resmen devreye girdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 6-15 yaş aralığındaki 12,67 milyon çocuğun yaklaşık 8,3 milyonunun aktif sosyal medya kullandığı Türkiye'de, dijital platformların kapıları küçük yaştaki kullanıcılara bugünden itibaren kapandı.
15 Yaşından Küçüklerin Hesapları Kapatılıyor
Bugün uygulanmaya başlanan yeni sistemle birlikte 15 yaşını doldurmamış çocuklara hiçbir sosyal ağ hizmeti sunulmayacak. Düzenleme kapsamında ebeveynlerin özel izin vermesi dahi istisna oluşturmayacak. Yaş doğrulamasında 15 yaşın altında olduğu belirlenen kişilerin yeni hesap açma başvuruları doğrudan reddedilecek, mevcut açık hesapları ise kullanıcıya bilgi verilerek derhal kapatılacak ve hesap verileri kalıcı olarak silinecek. Dijital oyunlar ise bu yasaktan muaf tutulacak; çocuklar yaşlarına uygun etiketli oyunları oynayabilecek ve harcamaları aile kontrolünde kalacak.
15-17 Yaş Grubuna Çocuk Hesabı Koruması
Sistem, 15 ile 17 yaş arasındaki gençler için hesapları otomatik olarak korumalı "çocuk hesabı" statüsüne geçiriyor. Bu gruptaki kullanıcılar canlı yayın açamayacak, Reels veya TikTok benzeri sonsuz içerik akışına erişemeyecek ve görsellerde ardışık kaydırma gibi etkileşim araçlarını kullanamayacak. Bu gençlerin takipçi ve takip edilen listeleri gizlenecek, profilleri başkalarına önerilmeyecek ve yalnızca kendilerinin takip ettiği onaylı hesaplar doğrudan mesaj gönderebilecek. Ayrıca platformlar, çocukların paylaşımlarından ekran görüntüsü alınmasını engelleyen teknik tedbirleri uygulamakla yükümlü olacak.
Doğrulama e-Devlet Üzerinden Yapılacak
Tüm kullanıcılar ve mevcut hesaplar, 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez e-Devlet üzerinden yaş doğrulama sürecinden geçecek. Kullanıcılar e-Devlet üzerinden özel bir "yaş doğrulama belirteci" oluşturup sosyal ağa iletecek. Bu dijital belirteç platformlara isim, T.C. kimlik numarası ya da doğum tarihi gibi kişisel verileri aktarmadan yalnızca yaş uygunluğunu onaylayacak. 18 yaş üstü kullanıcılar ise bu tek seferlik doğrulamayı tamamladıktan sonra hesaplarını kısıtlamasız kullanmaya devam edecek.
Kurallara Uymayan Şirketlere Ağır Yaptırım
Yeni yasal düzenleme çocuklara veya ebeveynlere herhangi bir idari para cezası öngörmezken, tüm sorumluluğu sosyal ağ sağlayıcılarına yüklüyor. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara, bir önceki takvim yılındaki küresel cirolarının yüzde 3'üne kadar devasa idari para cezaları kesilebilecek. İhlallerin sürmesi durumunda reklam durdurma ve internet bant genişliğinin yüzde 90'a kadar daraltılması yaptırımları devreye girecek. Günlük erişimi 10 milyonu aşan büyük ağların acil erişim engeli kararlarını en geç bir saat içinde uygulaması zorunlu kılındı.
Sahte Doğrulama Tuzaklarına Karşı Uyarı
Yeni uygulamanın yürürlüğe girmesiyle birlikte siber dolandırıcılık tehlikesine dikkat çeken uzmanlar, aileleri dikkatli olmaya çağırdı. Siber güvenlik uzmanı Erdem Eriş ve hukukçular; "Hesabın silinecek, hemen yaşını doğrula" veya "Ebeveyn onayı için tıkla" şeklinde gönderilen sahte bildirimlerin kimlik avı tuzağı olduğunu belirtti. Çocukların panikle şifrelerini ve aile verilerini korsanlara kaptırmaması için, herhangi bir bağlantıya tıklamadan önce adımların ebeveynlerle birlikte kontrol edilmesi gerektiği vurgulandı.
