Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) Erzincan Şubesi, "Afrika’nın Kalbi" olarak nitelendirilen Çad ile Türkiye arasındaki tarihi ve güncel ilişkileri ele alan özel bir programa ev sahipliği yaptı. Afrika çalışmalarıyla tanınan makine mühendisi ve eski TİKA görevlisi Erhan Vargün, iki ülke arasındaki bağların dünü ve bugününü derinlemesine bir perspektifle aktardı.
Osmanlı’nın Orta Afrika’daki İlk İmzası: 1555
Programda konuşan Erhan Vargün, Türkiye ile Çad arasındaki ilk temasın sanılanın aksine çok eskiye, 1555 yılına dayandığını belirtti. Osmanlı İmparatorluğu’nun Trablus’ta imzaladığı dostluk ve ticaret anlaşmasıyla başlayan bu süreç, 1612 yılında Dar Vadai bölgesinde bir Osmanlı mühendisi tarafından inşa edilen devasa külliye ile somut bir boyut kazandı. Vargün, başkent N’Djamena’ya 975 kilometre uzaklıktaki bu külliyenin içinde medreseler, aşevleri ve konaklama alanlarının bulunduğunu ifade etti.
"Türkoy" Ailesi ve Abéché’deki Osmanlı İzleri
İlişkilerin askeri boyutuna da değinen Vargün, 1906 ve 1911 yıllarında bölgeye gönderilen Osmanlı subaylarının, yerel halkı Fransız sömürgeciliğine karşı eğittiğini hatırlattı. İtalyanlarla yapılan anlaşma sonrası bölgeden çekilme kararı alınmasına rağmen, yaklaşık 30 askerin geri dönmeyerek Çad’da kaldığını ve bugün bölgede "Türkoy" adıyla bilinen bir ailenin varlığını sürdürdüğünü kaydetti. TİKA’nın bu ailelere ait mezarları restore ettiğini ve Abéché meydanına Türk bayraklı bir çeşme inşa ettiğini ekledi.
Eğitimde Patlama: 48 Öğrenciden 3000’e
Modern dönem ilişkilerinin 2013 yılından itibaren büyük bir ivme kazandığını belirten Vargün, şu verileri paylaştı:
- Diplomatik Adımlar: 2013’te ilk büyükelçinin atanması ve Türk Hava Yolları seferlerinin başlaması.
- TİKA ve Maarif: 2015’te TİKA ofisinin açılması ve 2017’de Maarif Vakfı’nın okulları devralması.
- Öğrenci Sayısı: 2013 yılında Türkiye’de sadece 48 Çadlı öğrenci eğitim görürken, bugün 208 farklı üniversitede bu sayı 3000’e ulaşmış durumda.
Ekonomik ve Kültürel Ortaklık
Çad’ın stratejik önemine dikkat çeken Vargün, ülkenin 120 milyonluk hayvan varlığıyla dünyada deve sayısında birinci sırada olduğunu, Türkiye’nin ise Çad’ın ihraç ettiği susamın %80’ini satın aldığını belirtti. Ayrıca ülkenin %75’inin Müslüman olduğunu ve "Milyon Hafızlar Ülkesi" olarak anıldığını vurguladı.
Yas Nedeniyle Festival İptal Edildi
Konuşmasında güncel bir gelişmeye de yer veren Vargün, geçtiğimiz hafta Çad Gölü bölgesinde Boko Haram tarafından gerçekleştirilen ve 42 askerin hayatını kaybettiği saldırı nedeniyle ülkede 3 günlük yas ilan edildiğini, bu sebeple Kars’ta yapılması planlanan 2. Çad Kültür Festivali’nin iptal edildiğini duyurdu.
Erhan Vargün Kimdir?
1965 Kars doğumlu olan Erhan Vargün, Yıldız Üniversitesi Makine Mühendisliği mezunudur. TİKA bünyesinde 2017 yılında Çad Program Koordinasyon Ofisi’nde görev yapan Vargün, yükseköğretim diplomasisi alanındaki çalışmalarıyla bilinmektedir. Sahadaki tecrübelerini "Kış ve Yaz Yolculuğu" adlı kitabında toplayan yazarın, çeşitli edebiyat dergilerinde Çad üzerine makaleleri bulunmaktadır.
Programın sonunda anlamlı bir hediyeleşme töreni gerçekleştirildi. Erhan Vargün, kelebek kanatlarından özel olarak tasarlanmış sanatsal bir tabloyu Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) Erzincan Şubesi’ne hediye etti. TYB Erzincan Şube Başkanı Halil İbrahim Özdemir ise Vargün’e katılımından dolayı teşekkür ederek kendi kaleme aldığı kitaplarını takdim etti.
Akademisyenlerin ve davetlilerin ilgi gösterdiği programa, Erzincan’da eğitim gören Çadlı öğrenciler de katıldı.
