Mutfaklarda ve günlük atıştırmalıklarda sıkça tüketilen paketli gıdalar için sağlık standartlarını değiştirecek kritik bir adım atıldı. Cips, sos, salam, peynir ve işlenmiş balık gibi çok sayıda ürüne tütsülenmiş lezzet kazandıran yapay tütsü aroma vericileri mercek altına alındı. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından yapılan risk analizlerinde, bu maddelerin genetik yapıya zarar verme ihtimalinin bütünüyle dışlanamaması üzerine Türkiye'de de söz konusu katkı maddelerine yönelik aşamalı bir yasak takvimi devreye girdi.
Yasak Takvimi Cips ve Soslarla Başlıyor
Düzenleme tüm gıda kategorilerinde aynı anda uygulanmayacak; sektöre uyum sağlaması için kademeli bir geçiş süreci tanınacak. Cips, sos ve ilişkili atıştırmalık gruplarında tütsü aromalı ürünlerin ithalatı ve piyasaya ilk arzı 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla durdurulacak. İşletmeler arasındaki toptan satışlar için son gün 1 Aralık 2026 olacak. Takvimler 1 Ocak 2027'yi gösterdiğinde ise bu ürünlerin üretimi, ithalatı ve satışı tamamen yasaklanacak.
Et, Peynir ve Balıkta Süreç 2028'e Uzayacak
Üretim süreçleri daha farklı işleyen salam gibi et ve et ürünleri, peynir çeşitleri ile işlenmiş balık ve su ürünlerinde geçiş dönemi daha geniş tutulacak. Bu ürün kategorilerinde yer alan tütsü aromalı gıdalar için belirlenen kısıtlama takviminin 2028 yılına kadar yayılması hedefleniyor.
Marketlerde ve Üreticilerde İndirimli Satış Dönemi
Yasak tarihlerinin başlaması ürünlerin anında toplatılacağı anlamına gelmiyor; yasal tarihlerden önce üretilip piyasaya sürülmüş olan gıdalar raf ömrü boyunca satışta kalabilecek. Bu geçiş sürecinde elindeki yüklü ürün stokunu hızla tüketmek isteyen üretici firmalar ve market zincirleri, tütsü aromalı ürünlerde indirimli satış ve kampanya yoluna gidecek. Tüketiciler, yasak tam anlamıyla yerleşene kadar raflardaki mevcut ürünleri indirimli fiyatlarla temin edebilecek.
Füme Yazısına Değil İçindekiler Listesine Bakın
Geleneksel odun dumanıyla yapılan doğal tütsüleme yöntemi ile kimyasal aroma verici eklenmesi birbirinden tamamen ayrılıyor. Bu nedenle ambalajların ön yüzünde yazan "isli", "barbekü" veya "füme" ibareleri ürünün yasak kapsamında olduğunu tek başına kanıtlamıyor. Tüketicilerin paketin arkasındaki içindekiler tablosunu incelemesi ve doğrudan "tütsü aroma vericisi" yazısını araması gerekiyor.
