Havalimanları, stratejik önemleri ve yüksek insan trafiği barındırmaları nedeniyle afet ve acil durum yönetimi süreçlerinin merkezinde yer almaktadır. Gerçekleştirilen kapsamlı bilimsel çalışma, Türkiye’nin aktif fay hatlarından biri olan Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer alan havalimanlarının olası afetlere karşı hazırlık düzeyini çok kriterli karar verme yöntemleriyle mercek altına almıştır.
Afet Yönetiminde Kritik Parametreler
Havalimanlarının acil durum planlarının sadece kağıt üzerinde kalmaması, aynı zamanda lojistik ve coğrafi açıdan uygulanabilir olması gerektiği vurgulanan çalışmada; personel yapısı, ekipman ve sistem kapasitesi, havalimanı alanı, ulaşım olanakları ve afet olasılığı gibi temel kriterler titizlikle analiz edilmiştir. Araştırma, bir havalimanının acil durum anında hayati bir "ileri üs" veya "tahliye merkezi" olarak hizmet verebilmesi için sahip olması gereken teknik donanımın önemini gözler önüne sermektedir.
Erzincan Şehir Merkezine Yakınlık Avantajı
Analiz sonuçları, incelenen havalimanları arasında "şehre uzaklık" kriteri bakımından Erzincan Yıldırım Akbulut Havalimanı’nın en yüksek ağırlığa sahip olduğunu göstermektedir. Şehir merkezine olan yakınlığı (9 km), afetin ilk anlarında müdahale ekiplerinin ulaşımı, afetzedelerin tahliyesi ve lojistik desteğin sağlanması açısından Erzincan’ı stratejik bir avantaja taşımaktadır. Bu yakınlık, havalimanının afet sonrası kriz yönetiminde etkin bir üs olarak işlev görmesini kolaylaştıran temel bir unsur olarak değerlendirilmektedir.
Modern Yöntemlerle Risk Analizi
Çalışmada kullanılan AHP (Analitik Hiyerarşi Süreci) ve Bulanık AHP yöntemleri, havalimanlarının mevcut durumunu daha belirgin bir şekilde ortaya koymuştur. Özellikle Bulanık AHP, karar verme süreçlerindeki belirsizliklerin daha iyi yönetilmesine olanak tanıyarak, havalimanı işletmelerinin afet hazırlık stratejileri geliştirirken dikkate almaları gereken unsurları netleştirmiştir. Bu bilimsel çalışma, havalimanlarının sadece günlük operasyonlarda değil, kriz anlarında da dayanıklı yapılar haline gelmesi için örnek bir yol haritası sunmaktadır.
Kaynak: Ataseven, H. (2024). Havalimanlarında acil durum ve afet yönetimi (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Tez No; 887980
