Erzincan’da sağlık ekipleri, geleceğin teminatı olan çocukların sağlıklı bir yaşam sürmesi adına önemli bir farkındalık çalışmasına imza attı. Yenidoğan döneminde atılacak küçük bir adımın, hayat boyu sürecek büyük bir korumaya dönüştüğü vurgulandı.
Fenilketonüri hastalığına dikkat çekmek ve erken tanının önemini toplumun geneline yaymak amacıyla, Müdürlük bünyesindeki Halk Sağlığı Hizmetleri birimi tarafından özel bir stant etkinliği düzenlendi. Etkinlikte, tedavi edilmediği takdirde ağır zihinsel ve gelişimsel geriliklere yol açabilen kalıtsal bir metabolik hastalık olan fenilketonüri hakkında vatandaşlara kapsamlı bilgiler aktarıldı.
Erken Tanı Hayat Kurtarıyor
Uzmanlar, fenilketonürinin yenidoğan döneminde yapılan tarama testleriyle erken teşhis edilebildiğini ve uygun diyet tedavisiyle kontrol altına alınabildiğini belirtti. Hastalıkla mücadelede erken tanı kadar, toplumun bilinç düzeyinin artması ve tarama programlarına katılımın yüksek olmasının sağlıklı nesiller yetiştirmek için hayati bir önem taşıdığına dikkat çekildi.
"Bir kaç damla kan, çocuğunuzun hayat boyu sağlıklı yaşamasının anahtarıdır!" sloganıyla gerçekleştirilen etkinlikte, sağlığın korunmasına yönelik geniş çaplı bilgilendirmeler de yapıldı. Vatandaşlara; kanser taramaları, obeziteye bağlı kronik hastalıklar ve ruh sağlığı okuryazarlığı konularında hazırlanan bilgilendirici broşürler dağıtıldı.
Fenilketonüri Hastalığı Nedir?
Fenilketonüri (PKU), vücudun proteinlerin yapı taşı olan "fenilalanin" adlı amino asidi işleyememesiyle sonuçlanan kalıtsal metabolik bir hastalıktır. Tedavi edilmediği takdirde bu maddenin kanda birikmesi beyin hasarına ve kalıcı zihinsel geriliğe yol açar.
Nedenleri ve Görülme Sıklığı
Genetik Geçiş: Anne ve babadan gelen çekinik genlerle nesilden nesile aktarılan otozomal resesif bir hastalıktır.
Akraba Evliliği: Türkiye, akraba evliliği oranlarının yüksek olması sebebiyle bu hastalığın dünyada en sık görüldüğü ülkelerden biridir.
Teşhis Süreci
Topuk Kanı Testi: Hastalıkta erken teşhis hayati önem taşır. Türkiye'de her yenidoğan bebeğe doğumdan sonraki ilk günlerde topuk kanı testi rutin olarak uygulanır. Bu testle kanda yüksek fenilalanin seviyesi saptanırsa, kesin teşhis için ileri kan testleri yapılır.
Tedavi ve Beslenme: Fenilketonüri ömür boyu süren genetik bir durumdur; tamamen iyileşmez ancak doğru bir diyetle kontrol altına alınabilir.
Diyet Tedavisi: Tedavinin temelini düşük proteinli özel bir beslenme programı oluşturur. Hastalar et, süt, yumurta, peynir gibi yüksek proteinli hayvansal gıdalar ile ekmek ve makarna gibi bazı tahıl ürünlerini tüketmemelidir. Ayrıca yapay tatlandırıcı içeren ürünler fenilalanin kaynağı oldukları için tehlikelidir. Besin eksikliklerini önlemek amacıyla doktor kontrolünde özel tıbbi mamalar ve amino asit karışımları kullanılır.
