Günlük yaşamda çay ve kahve tüketiminde pratikliği nedeniyle yoğun şekilde tercih edilen tek kullanımlık karton bardaklar üzerinde yapılan kapsamlı bir bilimsel araştırma, çarpıcı sonuçları ortaya koydu. Avustralya'daki Queensland Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, karton bardakların sızdırmazlık sağlayan iç kaplamalarının sıcak suyla temas etmesi durumunda içeceğe milyonlarca mikro ve nanoplastik parçacık bıraktığı tespit edildi.
Farklı İki Kaplama Türü Mercek Altına Alındı
Bilim dünyasının saygın yayınlarından ACS Food Science & Technology dergisinde yayımlanan araştırmada, piyasada yaygın olarak kullanılan iki farklı karton bardak türü incelendi. İncelemeye alınan bardaklardan birincisinin petrol bazlı polietilen (PE), diğerinin ise çevre dostu ve biyolojik olarak parçalanabilir polilaktik asit (PLA) kaplamaya sahip olduğu kaydedildi.
Dış görünümü tamamen kâğıt olan bu bardakların sıvı geçirgenliğini engellemek ve formunu korumak amacıyla iç yüzeylerine yerleştirilen ince plastik katmanlar, sıcak su doldurularak test edildi. Deneyler sonucunda, uygulanan yüksek sıcaklıkla birlikte her iki kaplama türünden de sıvıya mikro ve nano boyutlarda plastik parçacıkların karıştığı belirlendi.
Mililitre Başına Milyonlarca Nanoparçacık Salınıyor
Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen hassas ölçümlerde, sıvıya karışan parçacıkların insan saç telinden yaklaşık bin kat daha ince boyutta olduğu saptandı.
Elde edilen verilere göre:
-
Biyolojik olarak parçalanabilir PLA kaplamalı bardaklardan mililitre başına yaklaşık 4,3 milyon nanoparçacık salındı.
-
Geleneksel PE kaplamalı bardaklardan ise mililitre başına yaklaşık 2,7 milyon nanoparçacık ayrıştı.
Biyolojik Kaplamalı Bardaklar 12 Kat Fazla Kütle Bıraktı
Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu, doğa dostu bir alternatif olarak sunulan biyolojik bazlı PLA kaplamalı bardaklarda görüldü. PLA kaplamalı bardaklardan sıcak suya geçen plastik parçacıkların toplam kütlesinin, geleneksel PE kaplamalı bardaklara kıyasla yaklaşık 12 kat daha yüksek olduğu hesaplandı.
Araştırmacılar, elde edilen bulguların PLA kaplamaların doğrudan sağlığa zararlı olduğu anlamına gelmediğini vurgularken; çalışmanın asıl amacının farklı kaplama materyallerinin sıcak içeceklerle teması esnasında içeceğe ne miktarda parçacık bıraktığını somut verilerle ortaya koymak olduğunu ifade etti.
