Elektrik ve doğal gaz faturalarının sofralara kadar yansıdığı günümüz koşullarında, enerji borsalarında yaşanan en küçük bir gizli hareket doğrudan vatandaşın cebini etkiliyor. Elektrik üretim santrallerindeki bir arızayı, doğal gaz boru hatlarındaki bir kesintiyi veya bakım çalışmalarını yalnızca piyasadaki büyük şirketlerin önceden bilmesi, fiyatların yapay şekilde fırlamasına ve serbest piyasanın bozulmasına zemin hazırlayabiliyor. İşte bu eşitsizliği ortadan kaldırmayı amaçlayan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), enerji ticaretinde perde arkasında dönen tüm kritik bilgileri kamuoyuna ve kamu denetimine açan tarihi kararlarını Resmî Gazete'de yayımladı. 15 Ekim 2026 tarihli ve 14967 ile 14968 sayılı Kurul kararlarıyla, enerji piyasalarında haksız kazancın ve bilgi saklamanın önüne geçecek yeni bir sayfa açıldı.
Kayıran Bilgi Dönemi Bitiyor: Yeni Kurallar Kime Yönelik?
Alınan kararlar doğrudan elektrik üreten barajlar ve termik santraller, doğal gaz ithal eden ve toptan satan şirketler, iletim şebekesini yöneten kuruluşlar ile piyasada alım-satım yapan büyük ticari aktörleri kapsıyor. Bugüne kadar santrallerde planlanan bakımlar veya ani teknik arızalar, piyasa aktörleri arasında bilgi eşitsizliğine yol açarak bazı şirketlere haksız avantaj sağlayabiliyordu. Yeni düzenleme, bu şirketlerin ellerindeki kritik gelişmeleri kendilerine saklamasını yasaklıyor ve tüm verileri Dâhilî Bilgi Platformu üzerinden eşit şekilde ilan etmelerini mecburi kılıyor.
Arıza Ve Kesintiler Artık Gizlenemeyecek: 1 Saat Şartı Geldi
EPDK'nin yayımladığı 19 maddelik asgari veriler listesiyle şirketlerin bildirim sürelerine çok katı sınırlar getirildi. Bir elektrik santralinde ya da doğal gaz depolama tesisinde meydana gelen arıza, bakım ve kapasite düşüşleri, olayın yaşandığı andan itibaren en geç 1 saat içinde kamuoyuna duyurulmak zorunda olacak. Tesis bazında 30 megavat, portföy bazında ise 50 megavatı aşan tüm üretim ve kapasite değişiklikleri, santrallerin yıllık bakım planları, yeni lisans alımları ya da iptalleri sistem üzerinden tek tek ilan edilecek. Şirketler piyasayı etkileyecek hiçbir önemli arızayı saklayamayacak.
151 Ayrı Veri Şeffaflık Platformunda Açık Olacak
Kurulun aldığı bir diğer kararla elektrik, doğal gaz ve yenilenebilir enerji alanındaki 151 farklı gösterge ve rapor, Şeffaflık Platformu üzerinden düzenli olarak ilan edilecek. Barajlardaki aktif su miktarından rüzgâr santrallerinin üretim tahminlerine, doğal gaz hatlarındaki günlük tüketimden piyasadaki anlık takas fiyatlarına kadar her veri düzenli aralıklarla paylaşılacak. 2022 yılından kalan eski karar yürürlükten kaldırılırken, bu kapsamlı veri listesi 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren eksiksiz olarak yürürlüğe girecek.
Bu Düzenleme Ne Sağlayacak?
Evinde düğmeye basıp lambayı yakan veya kışın kombisini çalıştıran sıradan vatandaş açısından bu yönetmelik, "fatura güvenliği" anlamına geliyor. Enerji borsasında gizli kapaklı işlemlerle fiyatların yapay biçimde tırmanması, doğrudan elektrik ve doğal gaz tarifelerine zam riski olarak yansıyordu. Yeni kurallarla birlikte piyasada suni darlık yaratarak fiyat şişirme dönemi engelleniyor. Rekabetin şeffaf ve kurallara uygun işlemesi sayesinde, vatandaşın kullandığı temel enerjinin maliyeti haksız spekülasyonlardan arındırılmış oluyor.
