Çaya kabuğuyla limon dilimi atanlar veya kek ve tatlılara limon kabuğu doğrayanlar için gıda güvenliğini sorgulatan sarsıcı bir araştırma raporu yayımlandı. Sofralarımızın vazgeçilmezi olan meyvelerin kabuklarında biriken kimyasallar, sağlığımız üzerindeki gizli tehlikeleri bir kez daha gözler önüne serdi.
Tüm Limonlarda Çoklu Pestisit Kalıntısı Çıktı
Greenpeace Türkiye'nin İstanbul'daki beş büyük zincir market şubesinden (A101, BİM, CarrefourSA, Migros ve ŞOK) toplattığı 20 limon örneği, uluslararası akredite bir laboratuvarda detaylı incelemeye tabi tutuldu. Yapılan analiz sonucunda, incelenen örneklerin tamamında birden fazla pestisit etken maddesine rastlandı. Toplamda 144 pestisit tespiti yapılırken, bu durum limon başına ortalama 7,2 kalıntı düştüğünü ortaya koydu. Özellikle A101'den alınan iki ayrı limonda 10'ar farklı pestisitin bir arada bulunması dikkat çekti.
Yasal Limitler Kat Kat Aşıldı
Laboratuvar sonuçlarına göre tespit edilen 144 kalıntının 138'i yasal sınırın altında kalırken, 6 kalıntı ise yasal limitleri açıkça aştı. Toplam 4 limonda görülen bu ihlallerin üçü BİM, biri ise Migros şubelerinden temin edilen ürünlerde belirlendi. En yüksek ihlal rekoru ise BİM'in Sancaktepe şubesinden alınan limon örneğinde kırıldı; bu üründe mantar önleyici olarak kullanılan Prochloraz miktarı yasal sınırın tam 18,3 katına ulaştı. Benzer şekilde BİM Sultanbeyli, BİM Ataşehir ve Migros Sancaktepe şubelerindeki örneklerde de ciddi oranlarda limit aşımları rapor edildi.
Erzincan'daki Tüketiciler İçin Benzer Risk Var Mı?
Araştırma her ne kadar İstanbul'daki zincir market şubeleri üzerinden yürütülmüş olsa da, adı geçen zincir marketlerin Türkiye genelinde faaliyet göstermesi ve merkezi tedarik zincirleriyle ürün sevk etmesi akıllarda soru işaretleri bırakıyor. Aynı kurumsal yapıların toplu alım yaptığı ve ürünlerin tırlarla ülkenin dört bir yanına dağıtıldığı göz önüne alındığında, Erzincan dahil tüm illerdeki market raflarında da benzer pestisit tablolarıyla karşılaşılması muhtemel görünüm sergiliyor. Bu durum, yerel denetimlerin ve gıda güvenliği önlemlerinin ülke genelinde ne denli kritik olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.
Prochloraz ve "Kokteyl Etkisi" Tehlikesi
Meyvelerde depo çürüklüğünü önlemek amacıyla kullanılan ve özellikle kabuk yüzeyinde biriken Prochloraz gibi imidazol grubu fungisitler, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) değerlendirmelerinde de akut tüketici riski potansiyeli taşıyor. Greenpeace, tekil pestisitler yasal sınırın altında kalsa bile gıdalarda birden fazla kimyasalın eş zamanlı bulunmasının yarattığı "kokteyl etkisi"ne dikkat çekiyor. Çevreci örgüt, zincir marketlerden analiz sonuçlarını şeffaflıkla kamuoyuna açıklamalarını ve tedarik zincirlerinde pestisit azaltım politikalarını hayata geçirmelerini talep ediyor.
