Milyonlarca çalışanın hayallerini süsleyen erken emeklilik konusunda Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) beklenen adım geldi. Çalışma hayatında "yıpranma payı" olarak bilinen ve resmi adıyla Fiili Hizmet Süresi Zammı olan uygulamanın kapsamı 2026 yılı itibarıyla genişletildi. Yapılan düzenleme, özellikle fiziksel güce dayalı ağır sanayi kollarında çalışan işçilere emeklilikte yaş avantajı sağlıyor.
Ağır sanayi çalışanlarına hak doğdu
Daha önce madenciler, gazeteciler ve güvenlik güçleri gibi belirli meslek grupları ile sınırlı olan liste, yeni yılla birlikte güncellendi. Resmi Gazete’de detayları paylaşılan düzenlemeye göre; çimento fabrikaları, alüminyum üretim tesisleri, dökümhaneler ve cam sanayi çalışanları da artık yıpranma payından yararlanabilecek. Bu meslek gruplarının listeye dahil edilmesi, özellikle sanayi üretiminin bel kemiğini oluşturan işçiler tarafından sevinçle karşılandı.
Sistem nasıl işliyor?
Yıpranma payı, çalışılan her yıl için prim gün sayısına belirli bir miktarın eklenmesi prensibine dayanıyor. Normal şartlarda bir çalışan için yılda 360 gün prim ödenirken, riskli gruptaki mesleklerde bu süreye 60, 90 veya 180 gün ilave ediliyor. Örneğin yılda 90 gün yıpranma payı hakkı olan bir sanayi işçisi, 12 ay çalıştığında SGK kayıtlarına 450 gün prim ödemiş olarak geçiyor. Bu durum prim gün sayısının daha hızlı dolmasını sağlıyor.
Emeklilik yaşı 5 yıl öne çekiliyor
Sistemin çalışanlara sağladığı en büyük avantaj ise sadece prim günüyle sınırlı değil. Kazanılan ilave süreler, emeklilik için gereken yaş haddinden de düşülüyor. Yapılan hesaplamalara göre, yıpranma payına sahip bir çalışan, mesleğin risk derecesine göre emeklilik yaşını 5 yıla kadar öne çekebiliyor. Maden ve yer altı işlerinde çalışanlar için bu süre 8 yıla kadar çıkabiliyor.
Kapsamdaki meslekler netleşti
2026 düzenlemesiyle son halini alan listede şu meslek grupları öne çıkıyor:
-
Maden ve Yeraltı İşçileri: Yılda 180 gün (6 ay) ek süre ile en yüksek hakka sahip grup.
-
Güvenlik Güçleri: Asker, polis, MİT mensupları ve cezaevi infaz koruma memurları.
-
Basın Mensupları: Sarı basın kartı sahibi gazeteci ve muhabirler.
-
Sağlıkçılar: Doktor, hemşire ve diğer sağlık personelleri.
-
İtfaiyeciler: Yangın söndürme ekipleri.
-
Yeni Eklenenler: Çimento, cam, alüminyum ve dökümhane işçileri.
Başvurular e-devlet üzerinden takip edilecek
Uzmanlar, kapsama yeni giren mesleklerde çalışanların hizmet dökümlerini e-Devlet üzerinden kontrol etmeleri gerektiğini belirtiyor. İşverenlerin, meslek kodlarını yeni düzenlemeye uygun şekilde güncelleyip güncellemediğinin takibi, hak kaybı yaşanmaması adına büyük önem taşıyor.
