Meme kanseri, hem ülkemizde hem de dünya genelinde kadınlarda en sık rastlanan kanser türü olarak ön plana çıkıyor. Hastalık, erken evrelerinde belirgin bir semptom göstermese de, bu dönemde tespit edilmesi tedavi sürecini kolaylaştırıyor ve başarı şansını artırıyor. Bu nedenle, henüz belirtiler ortaya çıkmadan yapılan erken tanı hayati önem taşıyor. Erken tanı için önerilen üç temel yöntem ise şunlar:
-
Kişisel (Kendi Kendine) Meme Muayenesi
-
Klinik (Doktor Tarafından) Meme Muayenesi
-
Mamografi
Meme kanseri taramasında en yaygın kullanılan yöntem mamografidir. 40 yaş sonrası, risk faktörlerine göre yılda bir veya iki yılda bir mamografi çekilmesi tavsiye edilir. Ayrıca, sonraki çekimlere referans olması açısından 30-40 yaş aralığında da bir kez mamografi yaptırmak önemlidir.
Kendi Kendine Meme Muayenesi Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?
20 yaşını geçen kadınların, adet döngüsünün hemen ardından gelen ilk hafta içinde kendi kendine meme muayenesi yapmaları önerilir. Adet görmeyenlerde ise her ayın belirli bir günü, emziren kadınlarda ise emzirme ya da süt boşaltımı sonrasında muayene yapılmalıdır.
Muayene sırasında dikkat edilmesi gerekenler arasında, memede anormal büyüme veya şişlik, deri renginde değişiklik veya kalınlaşma, meme başında şekil bozukluğu, akıntı ve kol altında ele gelen kitleler yer alır.
Muayene öncelikle aynanın karşısında gözle kontrol ile başlar; kollar farklı pozisyonlara getirilerek memeler incelenir. Ardından, elin 2., 3. ve 4. parmak uçları kullanılarak dairesel hareketlerle hem ayakta hem de yatarken elle muayene yapılır.
Meme Kanseri Risk Faktörleri Nelerdir?
Meme kanseri riskini artıran birçok faktör bulunmakla birlikte, bunların varlığı kesin hastalık anlamına gelmez. En bilinen risk faktörleri şunlardır:
-
Kadın cinsiyeti (erkeklerde nadir görülür)
-
İleri yaş (50 yaş sonrası risk artar)
-
Daha önce meme kanseri geçirmiş olmak
-
Ailede meme kanseri öyküsü (özellikle birinci derece akrabalarda)
-
Kalıtsal gen mutasyonları (BRCA1 ve BRCA2 gibi)
-
Erken adet görmek ve geç menopoza girmek
-
Hiç doğum yapmamış veya geç yaşta doğum yapmış olmak
-
Uzun süreli doğum kontrol hapı veya hormon replasman tedavisi kullanımı
-
Sigara ve alkol kullanımı
-
Menapoz sonrası obezite ve sağlıksız beslenme
-
Radyasyon tedavisi almış olmak
-
Memede bazı hücresel değişikliklerin varlığı
Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan meme kanseri bilgilendirme broşürünü sosyal medya hesapları üzerinden paylaşarak toplumda farkındalığın artırılmasına katkı sağlamaktadır.
Unutulmamalıdır ki, erken tanı hayat kurtarır. Kendi kendine meme muayenesi alışkanlığı ve düzenli doktor kontrolleri ile meme kanseri riski azaltılabilir.
