Alışveriş yaparken vitrinlerde veya internet sitelerinde gördüğümüz devasa indirim oranları her zaman gerçeği yansıtmıyor. Özellikle son yıllarda cazip gibi sunulan ancak arka planında tüketiciyi yanıltan kampanyaların sayısında ciddi bir artış yaşanıyor. Daha önce fiyatını bildiğiniz ürünün fiyatı önce iki katına çıkarılıyor, sonra indirim varmış gibi gösteriliyor. Yahut yüzde üstüne yüzde indirimler yapılarak hesaplanması güçleştirilen indirim etiketleri, nasıl olsa indirim var diyerek hesabına uymasa da müşteriyi ürünü almaya sevk ediyor. Tüketicilerin mağduriyetini fırsata çevirmek isteyen bu tür aldatıcı reklamlar, artık devletin yakın markajında. Ticaret Bakanlığı, her geçen gün artan tüketici şikayetlerinin ardından harekete geçerek saha denetimlerini sıklaştırma kararı aldı.
Kafa Karıştıran Hesaplara İzin Yok
Bakanlık ekiplerinin yaptığı incelemeler, alışverişte kurulan tuzakları gün yüzüne çıkardı. Özellikle "yüzde 50 + yüzde 20 + yüzde 10" şeklinde art arda dizilen ve tüketicinin zihninde karmaşa yaratan indirim hesaplamaları yasalara aykırı bulundu. Ayrıca, reklamın ana metninde "tüm ürünlerde indirim" yazmasına rağmen, küçük dipnotlarla pek çok ürünün kapsam dışı bırakılması da tespit edilen ihlaller arasında yer aldı.
Görünmez Yazılar Ve Sahte Fiyatlar
Tüketiciyi yanıltan taktikler sadece matematik oyunlarıyla sınırlı kalmıyor. Kampanya şartlarının neredeyse okunmayacak kadar küçük ve silik harflerle yazılması denetimlere takılan bir diğer önemli konu oldu. Bununla birlikte, indirimli satışların başlangıç ve bitiş tarihlerinin gizlenmesi, sadakat kartları üzerinden yapılan kampanyalarda ise referans fiyatın gerçeğe aykırı biçimde yüksek gösterilerek indirimin büyütülmesi mercek altına alındı.
Cezalar Milyonlarca Lirayı Buluyor
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında, mevzuata aykırı hareket eden reklam verenler, ajanslar ve mecra kuruluşlarına ağır yaptırımlar yolda. Reklam Kurulu; kural ihlali yapan reklamları durdurma, düzeltme metni yayınlatma veya doğrudan idari para cezası kesme yetkisine sahip. Kesilecek para cezaları, reklamın yayınlandığı platforma göre 99 bin 339 liradan başlayıp 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar çıkabiliyor. Bu cezalar belirlenirken haksız kazancın boyutu ve tüketicinin gördüğü zarar temel alınıyor.
Önce Uyarı Sonra Ağır Yaptırım
Ticaret Bakanlığı, sürecin sağlıklı işlemesi için öncelikle bir bilgilendirme adımı atarak ilgili meslek kuruluşlarını ve üyelerini uyardı. Hem işletmelerin devasa cezalarla karşılaşmaması hem de tüketicinin hakkının korunması hedefleniyor. Bakanlık uzmanları, tüm ticari reklamların yasalara tam uyumlu hale getirilmesi gerektiğini vurgularken, piyasada fiyatları spekülatif şekilde artıran ve dürüstlüğe sığmayan her türlü uygulamanın titizlikle takip edileceğini belirtiyor.
